Ο κωδικός 770 του εντύπου Ε1 αφορά το τεκμήριο για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό που απασχολεί ο φορολογούμενος. Η αντικειμενική δαπάνη που δηλώνεται δεν αντιστοιχεί στο ποσό που πραγματικά καταβλήθηκε, αλλά ορίζεται βάσει του κατώτατου ορίου αμοιβών για κάθε κατηγορία εργαζομένων, όπως αυτό προσδιορίζεται από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Το τεκμήριο αυτό εντάσσεται στο σύνολο των τεκμηρίων διαβίωσης, μαζί με τα τεκμήρια κατοικίας, τα τεκμήρια αυτοκινήτων, τα τεκμήρια σκαφών αναψυχής και το τεκμήριο πισίνας.
Το παρόν άρθρο εξηγεί τι ακριβώς δηλώνεται στον κωδικό 770, ποιες κατηγορίες προσωπικού εμπίπτουν, πότε δεν εφαρμόζεται το τεκμήριο και ποιες ειδικές περιπτώσεις απαλλαγής ή μείωσης προβλέπει ο νόμος.
Κωδικός 770 Ε1: Τι είναι και τι δηλώνεται
Σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ. 1 περ. ε του ν. 4172/2013, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό ορίζεται στο κατώτατο όριο αμοιβών, όπως αυτό προσδιορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις για την αντίστοιχη κατηγορία εργαζομένων.
Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει σημασία αν ο φορολογούμενος πλήρωσε λιγότερο ή περισσότερο από το κατώτατο όριο: το τεκμήριο υπολογίζεται πάντα βάσει του κατώτατου ορίου αμοιβών της αντίστοιχης κατηγορίας. Το ποσό αυτό δηλώνεται στον κωδικό 770 του Πίνακα 5 του Ε1 και επηρεάζει τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος.
Ποιες κατηγορίες προσωπικού εμπίπτουν στον κωδικό 770
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι κατηγορίες προσωπικού που εμπίπτουν στο τεκμήριο του κωδικού 770, βάσει του άρθρου 31 παρ. 1 περ. ε ν. 4172/2013 και της ΠΟΛ. 1076/2015:
| Κατηγορία προσωπικού | Εμπίπτει στον κωδικό 770; |
|---|---|
| Οικιακοί βοηθοί (άνω του ενός) | Ναι |
| Οδηγοί αυτοκινήτων | Ναι |
| Δάσκαλοι (ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι) | Ναι |
| Λοιπό οικιακό προσωπικό (κηπουροί, καθαρίστριες κ.λπ.) | Ναι |
| Ένας μόνο οικιακός βοηθός | Όχι — ρητή εξαίρεση νόμου |
| Νοσοκόμος για άτομο άνω των 65 ετών με αναπηρία 67%+ | Όχι — ρητή εξαίρεση νόμου |
Διευκρίνιση: το τεκμήριο εφαρμόζεται ανά πρόσωπο που απασχολείται. Αν ο φορολογούμενος απασχολεί δύο ή περισσότερους οικιακούς βοηθούς, το τεκμήριο υπολογίζεται για όλους. Αν απασχολεί έναν μόνο οικιακό βοηθό, δεν εφαρμόζεται καθόλου.
Πότε δεν εφαρμόζεται το τεκμήριο του κωδικού 770
Σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ. 1 περ. ε ν. 4172/2013 και την ΠΟΛ. 1076/2015, η αντικειμενική δαπάνη του κωδικού 770 δεν εφαρμόζεται σε δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις. Και στις δύο περιπτώσεις ο κωδικός 770 δεν συμπληρώνεται καθόλου στη φορολογική δήλωση.
Πρώτη περίπτωση: ο φορολογούμενος απασχολεί έναν μόνο οικιακό βοηθό. Η εξαίρεση αυτή εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το ύψος της αμοιβής που καταβάλλεται.
Δεύτερη περίπτωση: ο φορολογούμενος ή πρόσωπο που συνοικεί με αυτόν και τον βαρύνει έχει αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και πάνω από νοητική υστέρηση ή φυσική αναπηρία, ή είναι ηλικίας άνω των εξήντα πέντε (65) ετών, και απασχολεί έναν νοσοκόμο. Η εξαίρεση αφορά αποκλειστικά τον ένα νοσοκόμο που απασχολείται για τις ανάγκες του ατόμου με αναπηρία ή ηλικίας άνω των 65 ετών.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται συνοπτικά οι περιπτώσεις εφαρμογής και απαλλαγής:
| Περίπτωση | Εφαρμόζεται τεκμήριο; | Συμπληρώνεται κωδικός 770; |
|---|---|---|
| Ένας οικιακός βοηθός | Όχι | Όχι |
| Δύο ή περισσότεροι οικιακοί βοηθοί | Ναι | Ναι |
| Ένας νοσοκόμος για ΑμεΑ 67%+ (νοητική υστέρηση ή φυσική αναπηρία) ή άνω 65 ετών | Όχι | Όχι |
| Οδηγός αυτοκινήτου | Ναι | Ναι |
| Δάσκαλος ιδιαιτέρων | Ναι | Ναι |
| Κηπουρός ή άλλο οικιακό προσωπικό | Ναι | Ναι |
Μείωση τεκμηρίου κατά 30% για συνταξιούχους άνω των 65 ετών
Σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ. 2 του ν. 4172/2013, όλες οι ετήσιες αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης, συμπεριλαμβανομένης αυτής του κωδικού 770, εφαρμόζονται μειωμένες κατά τριάντα τοις εκατό (30%) προκειμένου για συνταξιούχους που έχουν υπερβεί το 65ο έτος της ηλικίας τους.
Η μείωση αυτή εφαρμόζεται τόσο για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος όσο και για την επιβολή του φόρου πολυτελούς διαβίωσης, και πραγματοποιείται αυτόματα κατά την εκκαθάριση της δήλωσης από τη Φορολογική Διοίκηση, χωρίς να απαιτείται ενέργεια από τον φορολογούμενο.
Η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη και ο κωδικός 770
Πέρα από τις επιμέρους αντικειμενικές δαπάνες, η Φορολογική Διοίκηση προσθέτει κατά την εκκαθάριση και την ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη, σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ. 1 περ. θ ν. 4172/2013. Αυτή ορίζεται σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ για τον άγαμο φορολογούμενο και σε πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση, εφόσον δηλώνεται πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα.
Ισχύουν οι ακόλουθες ειδικές περιπτώσεις:
Χωριστή δήλωση συζύγων: η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη ανέρχεται σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ για κάθε σύζυγο.
Δήλωση αποβιώσαντος: η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται αναλογικά για τους μήνες που ο φορολογούμενος ήταν εν ζωή. Διάρκεια άνω των 15 ημερών λογίζεται ως πλήρης μήνας.
Εξαρτώμενα τέκνα: η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται στα εξαρτώμενα τέκνα της περ. β παρ. 1 του άρθρου 11 ν. 4172/2013 που αποκτούν εισόδημα και έχουν υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης.
Νομική βάση: άρθρο 31 παρ. 1 περ. ε και θ και παρ. 2 ν. 4172/2013 (Κ.Φ.Ε.), ΠΟΛ. 1076/2015.
