Στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται το ισχύον πλαίσιο, με έμφαση στον τρόπο φορολόγησης, τις υποχρεώσεις της εταιρείας και τη διανομή των κερδών.
Η βασική αρχή είναι ότι η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.) φορολογείται ως αυτοτελές νομικό πρόσωπο. Σύμφωνα με το άρθρο 2 και το άρθρο 45 του Ν. 4172/2013, οι κεφαλαιουχικές εταιρείες εντάσσονται στα νομικά πρόσωπα και υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων. Συνεπώς, το υποκείμενο του φόρου είναι η ίδια η εταιρεία και όχι οι εταίροι της.
Τρόπος Φορολόγησης Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (Ι.Κ.Ε.)
Ο φόρος επιβάλλεται στα καθαρά κέρδη της εταιρείας, δηλαδή στο αποτέλεσμα που προκύπτει μετά την αφαίρεση των εξόδων από τα έσοδα.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται συνοπτικά η βασική λογική υπολογισμού:
| Στοιχείο | Περιγραφή |
| Έσοδα | Όλα τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα |
| Έξοδα | Δαπάνες που αναγνωρίζονται φορολογικά – εκπιπτόμενες δαπάνες |
| Καθαρό αποτέλεσμα | Έσοδα μείον έξοδα |
| Φορολογητέο κέρδος | Το καθαρό αποτέλεσμα που φορολογείται |
Πώς υπολογίζονται τα κέρδη της Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (Ι.Κ.Ε.)
Για τις Ι.Κ.Ε., που τηρούν υποχρεωτικά διπλογραφικά βιβλία, ο προσδιορισμός των φορολογητέων κερδών γίνεται με βάση τις διατάξεις της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με το άρθρο 47 του Ν. 4172/2013, όλα τα έσοδα των νομικών προσώπων θεωρούνται έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα, ενώ ο προσδιορισμός των κερδών γίνεται με βάση τις διατάξεις των άρθρων 21 έως 28 του ίδιου νόμου.
Φορολογικός Συντελεστής Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (Ι.Κ.Ε.)
Ο φορολογικός συντελεστής που εφαρμόζεται στα νομικά πρόσωπα καθορίζεται από το άρθρο 58 του Ν. 4172/2013. Για την Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.), ο συντελεστής ανέρχεται σε 22% και επιβάλλεται ενιαία επί των καθαρών κερδών, χωρίς διαφοροποίηση ανάλογα με το ύψος τους.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η ενιαία εφαρμογή του συντελεστή:
| Καθαρά Κέρδη | Συντελεστής |
|---|---|
| Από 0,00 € και άνω | 22% |
Για την καλύτερη κατανόηση, παρατίθενται ενδεικτικά παραδείγματα εφαρμογής του συντελεστή:
- Σε περίπτωση που τα καθαρά κέρδη της εταιρείας ανέρχονται σε 10.000 €, ο φόρος υπολογίζεται σε 2.200 € (10.000 € × 22%).
- Σε περίπτωση που τα καθαρά κέρδη ανέρχονται σε 30.000 €, ο αναλογών φόρος διαμορφώνεται σε 6.600 € (30.000 € × 22%).
- Σε περίπτωση που τα καθαρά κέρδη ανέρχονται σε 100.000 €, ο φόρος ανέρχεται σε 22.000 € (100.000 € × 22%).
Για να γίνει πλήρως κατανοητή η συνολική επιβάρυνση, είναι σημαντικό να εξεταστεί τι συμβαίνει μετά τον φόρο, ανάλογα με το αν γίνεται ή όχι διανομή κερδών. Εάν δεν πραγματοποιηθεί διανομή κερδών, η φορολογία εξαντλείται σε επίπεδο εταιρείας. Για παράδειγμα, σε κέρδη 30.000 €, η εταιρεία πληρώνει φόρο 6.600 € και τα υπόλοιπα 23.400 € παραμένουν στην εταιρεία χωρίς καμία πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση.
Αντίθετα, σε περίπτωση που αποφασιστεί διανομή του συνόλου των κερδών μετά φόρου, εφαρμόζεται και φόρος μερισμάτων 5%. Στο ίδιο παράδειγμα, τα 23.400 € που απομένουν μετά τον φόρο 22% επιβαρύνονται με φόρο 5%, δηλαδή 1.170 €. Το καθαρό ποσό που λαμβάνουν οι εταίροι διαμορφώνεται σε 22.230 €, ενώ η συνολική φορολογική επιβάρυνση ανέρχεται σε 7.770 €. Η διαφοροποίηση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της απόφασης για διανομή ή μη των κερδών, καθώς επηρεάζει άμεσα το τελικό καθαρό αποτέλεσμα τόσο της εταιρείας όσο και των εταίρων.
Υποβολή Δήλωσης Εισοδήματος Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (Ι.Κ.Ε.) και Τρόπος Καταβολής του Φόρου
Η υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και η καταβολή του φόρου για την ρυθμίζονται από το άρθρο 68 του Ν. 4172/2013. Η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.) υποχρεούται να υποβάλλει ετήσια δήλωση εισοδήματος μέσω των εντύπων Ε3 και Ν, ενώ ο οφειλόμενος φόρος εξοφλείται σε οκτώ μηνιαίες δόσεις.
Κατά την υποβολή της δήλωσης πραγματοποιείται επίσης συμψηφισμός τυχόν παρακρατηθέντων ή προκαταβληθέντων φόρων, σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν. 4172/2013.
Στον παρακάτω πίνακα συνοψίζονται οι βασικές υποχρεώσεις:
| Υποχρέωση | Περιγραφή |
|---|---|
| Δήλωση | Έντυπα Ε3 και Ν |
| Προθεσμία | Έως 15 Ιουλίου |
| Δόσεις | 8 μηνιαίες |
| Προκαταβολή φόρου | 80% (50% στην πρώτη χρήση) |
Φορολογία Διανομής Κερδών (Μερίσματα) – Συντελεστής 5% στην Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.)
Σε αντίθεση με τις προσωπικές εταιρείες, στην Ι.Κ.Ε. η διανομή των κερδών αποτελεί ξεχωριστό φορολογικό γεγονός. Η διανομή δεν είναι υποχρεωτική, αλλά πραγματοποιείται μόνο κατόπιν απόφασης της συνέλευσης των εταίρων, σύμφωνα με τον Ν. 4072/2012.
Σε περίπτωση που αποφασιστεί διανομή, επιβάλλεται φόρος μερισμάτων με συντελεστή 5%, σύμφωνα με τα άρθρα 62 και 64 του Ν. 4172/2013, ο οποίος παρακρατείται κατά τη διανομή και εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση των εταίρων για το συγκεκριμένο εισόδημα.
Κατά συνέπεια, η συνολική φορολογική επιβάρυνση διαφοροποιείται ανάλογα με το αν τα κέρδη διανεμηθούν ή παραμείνουν στην εταιρεία. Εφόσον δεν πραγματοποιηθεί διανομή, τα κέρδη επιβαρύνονται μόνο με τον φόρο εισοδήματος 22% σε επίπεδο εταιρείας. Αντίθετα, σε περίπτωση διανομής, εφαρμόζεται επιπλέον φόρος 5% επί του διανεμόμενου ποσού, με αποτέλεσμα η συνολική φορολογική επιβάρυνση να διαμορφώνεται περίπου στο 25,9% επί των αρχικών κερδών, καθώς ο φόρος μερισμάτων 5% επιβάλλεται στο ποσό που απομένει μετά τον φόρο 22%.
Τέλος Επιτηδεύματος στην Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.)
Το τέλος επιτηδεύματος αποτελεί ετήσια σταθερή επιβάρυνση για την Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.) και προβλέπεται από το άρθρο 31 του Ν. 3986/2011, ανεξάρτητα από το ύψος των κερδών.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα βασικά ποσά:
| Κατηγορία | Ποσό |
|---|---|
| Έδρα έως 200.000 κατοίκους | 800 € |
| Έδρα άνω των 200.000 κατοίκων | 1.000 € |
| Υποκατάστημα | 600 € |
Το τέλος επιτηδεύματος δεν εκπίπτει φορολογικά από τα ακαθάριστα έσοδα της εταιρείας και δεν επηρεάζει τον υπολογισμό των φορολογητέων κερδών. Αποτελεί ξεχωριστή οικονομική επιβάρυνση, η οποία προστίθεται στον φόρο εισοδήματος και μειώνει το τελικό καθαρό αποτέλεσμα της επιχείρησης. Επιπλέον, το τέλος βεβαιώνεται μαζί με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος και καταβάλλεται στις ίδιες δόσεις με τον φόρο, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 68 του Ν. 4172/2013. Σε περίπτωση ύπαρξης υποκαταστημάτων, το ποσό προσαυξάνεται ανάλογα, καθώς για κάθε επαγγελματική εγκατάσταση επιβάλλεται ξεχωριστό τέλος επιτηδεύματος.
Σε ειδικές περιπτώσεις, όπως διακοπή δραστηριότητας μέσα στο έτος ή ύπαρξη απαλλαγών που προβλέπονται από τη νομοθεσία, το τέλος μπορεί να περιοριστεί ή να μην επιβληθεί, υπό τις αντίστοιχες προϋποθέσεις.
Συμπέρασμα
Η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.) φορολογείται ως νομικό πρόσωπο με ενιαίο συντελεστή 22% επί των καθαρών κερδών της, σύμφωνα με τον Ν. 4172/2013. Η βασική διαφοροποίηση σε σχέση με τις προσωπικές εταιρείες εντοπίζεται στο γεγονός ότι η διανομή των κερδών δεν είναι υποχρεωτική και, όταν πραγματοποιείται, επιβαρύνεται με πρόσθετο φόρο μερισμάτων 5%. Κατά συνέπεια, η συνολική φορολογική επιβάρυνση εξαρτάται από τη στρατηγική της επιχείρησης. Σε περίπτωση μη διανομής, η φορολόγηση περιορίζεται στο 22% σε επίπεδο εταιρείας, ενώ σε περίπτωση διανομής επιβάλλεται επιπλέον φόρος 5% επί του ποσού που απομένει μετά τον φόρο εισοδήματος, με αποτέλεσμα η συνολική επιβάρυνση να διαμορφώνεται περίπου στο 25,9% επί των αρχικών κερδών. Παράλληλα, το τέλος επιτηδεύματος λειτουργεί ως σταθερή ετήσια επιβάρυνση, ανεξάρτητα από τα κέρδη.
Η δυνατότητα επιλογής μεταξύ διανομής και διακράτησης των κερδών καθιστά την Ι.Κ.Ε. ιδιαίτερα ευέλικτη εταιρική μορφή, επιτρέποντας στον επιχειρηματία να προσαρμόζει τη φορολογική του επιβάρυνση και να σχεδιάζει αποτελεσματικά την ανάπτυξη της επιχείρησης.