Η φορολογία των Ετερόρρυθμων Εταιρειών (Ε.Ε.) αποτελεί βασικό ζήτημα για τις επιχειρήσεις που επιλέγουν τη μορφή της προσωπικής εταιρείας. Αν και το θεσμικό πλαίσιο καθορίζεται από τον Ν. 4172/2013 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος), η εφαρμογή του στην πράξη είναι συγκεκριμένη και μπορεί να αποτυπωθεί με σαφήνεια μέσα από τις βασικές αρχές που τον διέπουν.

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται οι βασικοί κανόνες φορολόγησης των Ε.Ε., με έμφαση στον προσδιορισμό των κερδών, τις υποχρεώσεις της εταιρείας και τη φορολογική μεταχείριση της διανομής τους.

Σε επίπεδο φορολογίας, η Ετερόρρυθμη Εταιρεία αντιμετωπίζεται ως αυτοτελές νομικό πρόσωπο. Σύμφωνα με το άρθρο 2 και το άρθρο 45 περ. β’ του Ν. 4172/2013, οι προσωπικές εταιρείες, στις οποίες περιλαμβάνονται τόσο οι Ο.Ε. όσο και οι Ε.Ε., υπάγονται σε φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων. Κατά συνέπεια, η φορολογική υποχρέωση βαρύνει την ίδια την εταιρεία και όχι τους επιμέρους εταίρους.

Τρόπος Φορολόγησης Ετερόρρυθμης Εταιρείας (Ε.Ε.)

Η φορολογία της Ετερόρρυθμης Εταιρείας βασίζεται στα καθαρά κέρδη που προκύπτουν από τη δραστηριότητά της. Ως καθαρό αποτέλεσμα νοείται το υπόλοιπο που απομένει μετά την αφαίρεση των φορολογικά αναγνωριζόμενων δαπανών από τα συνολικά έσοδα.

Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνεται συνοπτικά ο τρόπος προσδιορισμού του φορολογητέου αποτελέσματος:

Πώς υπολογίζονται τα κέρδη της Ετερόρρυθμης Εταιρείας (Ε.Ε.) (απλογραφικά βιβλία)

Για τις Ετερόρρυθμες Εταιρείες που τηρούν απλογραφικά βιβλία, ο προσδιορισμός του φορολογητέου αποτελέσματος ακολουθεί τους κανόνες που ισχύουν για την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Με βάση το άρθρο 47 του Ν. 4172/2013, το σύνολο των εσόδων των νομικών προσώπων αντιμετωπίζεται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, ενώ ο προσδιορισμός των κερδών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 21 έως 28 του ίδιου νόμου.

Ειδικότερα, το άρθρο 21 καθορίζει την έννοια του επιχειρηματικού κέρδους, το άρθρο 22 τις προϋποθέσεις έκπτωσης των δαπανών, το άρθρο 23 τις μη εκπιπτόμενες δαπάνες και το άρθρο 24 τον τρόπο υπολογισμού των αποσβέσεων, ενώ τα άρθρα 25 έως 28 περιλαμβάνουν ειδικούς κανόνες για ζητήματα όπως τα αποθέματα και η μεταφορά ζημιών.

Κατά συνέπεια, τα φορολογητέα κέρδη προκύπτουν από τη διαφορά μεταξύ εσόδων και εξόδων, υπό την προϋπόθεση ότι οι δαπάνες πληρούν τα κριτήρια φορολογικής αναγνώρισης που θέτει η νομοθεσία.

Φορολογικός Συντελεστής Ετερόρρυθμης Εταιρείας (Ε.Ε.)

Ο φορολογικός συντελεστής που εφαρμόζεται στα νομικά πρόσωπα καθορίζεται από το άρθρο 58 του Ν. 4172/2013. Για τις Ετερόρρυθμες Εταιρείες, ο συντελεστής ανέρχεται σε 22% και επιβάλλεται ενιαία επί των καθαρών κερδών, χωρίς διαφοροποίηση ανάλογα με το ύψος τους.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η ενιαία εφαρμογή του συντελεστή:

Για την καλύτερη κατανόηση, παρατίθενται ενδεικτικά παραδείγματα εφαρμογής του συντελεστή:

• Σε περίπτωση που τα καθαρά κέρδη της εταιρείας ανέρχονται σε 10.000 €, ο φόρος υπολογίζεται σε 2.200 € (10.000 € × 22%).
• Σε περίπτωση που τα καθαρά κέρδη ανέρχονται σε 30.000 €, ο αναλογών φόρος διαμορφώνεται σε 6.600 € (30.000 € × 22%).
• Σε περίπτωση που τα καθαρά κέρδη ανέρχονται σε 100.000 €, ο φόρος ανέρχεται σε 22.000 € (100.000 € × 22%).

Υποβολή Δήλωσης Εισοδήματος Ετερόρρυθμης Εταιρείας (Ε.Ε.) και Τρόπος  Καταβολής του Φόρου

Η υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και η καταβολή του φόρου για τις Ετερόρρυθμες Εταιρείες ρυθμίζονται από το άρθρο 68 του Ν. 4172/2013. Η Ε.Ε. υποχρεούται να υποβάλλει ετήσια δήλωση εισοδήματος μέσω των εντύπων Ε3 και Ν, ενώ ο οφειλόμενος φόρος εξοφλείται σε οκτώ μηνιαίες δόσεις.

Κατά την υποβολή της δήλωσης πραγματοποιείται επίσης συμψηφισμός τυχόν παρακρατηθέντων ή προκαταβληθέντων φόρων, σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν. 4172/2013.

Στον παρακάτω πίνακα συνοψίζονται οι βασικές υποχρεώσεις:

Φορολογία Διανομής Κερδών (Μερίσματα) – Συντελεστής 5% σε Ετερόρρυθμη Εταιρεία (Ε.Ε.)

Η φορολογική αντιμετώπιση της διανομής κερδών στις Ετερόρρυθμες Εταιρείες διαφοροποιείται σε σχέση με τις κεφαλαιουχικές εταιρείες. Αν και τα άρθρα 62 και 64 του Ν. 4172/2013 προβλέπουν παρακράτηση φόρου στα μερίσματα, η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται στις προσωπικές εταιρείες που τηρούν απλογραφικά βιβλία.

Με βάση το άρθρο 47 του Ν. 4172/2013, τα κέρδη των Ε.Ε. θεωρούνται εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολογούνται στο επίπεδο της εταιρείας. Κατά συνέπεια, η διανομή τους στους εταίρους αποτελεί διάθεση ήδη φορολογημένων κερδών και δεν συνεπάγεται πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση.

Συνεπώς, στην Ετερόρρυθμη Εταιρεία με απλογραφικά βιβλία δεν εφαρμόζεται ο φόρος μερισμάτων 5%, όπως ισχύει σε κεφαλαιουχικές εταιρείες, όπως η Ι.Κ.Ε. και η Α.Ε., καθώς και σε περιπτώσεις προσωπικών εταιρειών που τηρούν διπλογραφικά βιβλία.

Τέλος Επιτηδεύματος για για Ετερόρρυθμη Εταιρεία (Ε.Ε.)

Το τέλος επιτηδεύματος αποτελεί ετήσια σταθερή επιβάρυνση για τις Ετερόρρυθμες Εταιρείες και προβλέπεται από το άρθρο 31 του Ν. 3986/2011.

Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι προσωπικές εταιρείες, υποχρεούνται σε καταβολή ετήσιου τέλους, το οποίο διαμορφώνεται ανάλογα με την έδρα και τη νομική μορφή της επιχείρησης.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα βασικά ποσά του τέλους επιτηδεύματος:

Ποσά τέλους επιτηδεύματος

Για την εφαρμογή των ανωτέρω, ως υποκατάστημα νοείται κάθε επαγγελματική εγκατάσταση στην οποία ασκείται παραγωγική ή συναλλακτική δραστηριότητα, καθώς και ακίνητα που αξιοποιούνται για βραχυχρόνια μίσθωση, σύμφωνα με το άρθρο 31 του Ν. 3986/2011. Δεν θεωρούνται υποκαταστήματα οι προσωρινοί εκθεσιακοί χώροι διάρκειας έως 30 ημερών, οι εγκαταστάσεις εντός του ίδιου κτιριακού συγκροτήματος, καθώς και συγκεκριμένες περιπτώσεις τουριστικών εγκαταστάσεων με ενιαία άδεια λειτουργίας.

Επιπλέον, από την υποχρέωση καταβολής εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, οι αγροτικοί συνεταιρισμοί και οι φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, τα νομικά πρόσωπα που βρίσκονται σε εκκαθάριση, πτώχευση ή αδράνεια, καθώς και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πολύ μικρούς οικισμούς ή νησιά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σε περίπτωση διακοπής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια του φορολογικού έτους, το τέλος περιορίζεται αναλογικά με τους μήνες λειτουργίας, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 31, ενώ προβλέπεται απαλλαγή σε περίπτωση αύξησης του αριθμού εργαζομένων πλήρους απασχόλησης, σύμφωνα με την παρ. 4 του ίδιου άρθρου.

Το τέλος επιτηδεύματος βεβαιώνεται ταυτόχρονα με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος και καταβάλλεται με τις ίδιες δόσεις που ισχύουν για τον φόρο εισοδήματος, σύμφωνα με το άρθρο 68 του Ν. 4172/2013, ενώ δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα των νομικών προσώπων.

Συμπέρασμα

Η Ετερόρρυθμη Εταιρεία φορολογείται ως αυτοτελές νομικό πρόσωπο, σύμφωνα με το πλαίσιο του Ν. 4172/2013, με ενιαίο συντελεστή 22% επί των καθαρών κερδών της.

Ειδικά για τις Ε.Ε. που τηρούν απλογραφικά βιβλία, η διανομή των κερδών στους εταίρους δεν επιβαρύνεται με πρόσθετο φόρο, καθώς τα κέρδη θεωρούνται ήδη φορολογημένα στο επίπεδο της εταιρείας. Αντίθετα, σε περιπτώσεις τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, η διανομή κερδών αντιμετωπίζεται ως μέρισμα και εφαρμόζεται παρακράτηση φόρου σύμφωνα με τα άρθρα 62 και 64 του Ν. 4172/2013.

Καθοριστικό ρόλο για τη φορολογική εικόνα της επιχείρησης έχει ο ορθός προσδιορισμός των κερδών, βάσει των διατάξεων των άρθρων 21 έως 28 του ΚΦΕ, ο οποίος επηρεάζει άμεσα τόσο τη συμμόρφωση με τη φορολογική νομοθεσία όσο και τον οικονομικό προγραμματισμό της εταιρείας.

Σχετικά Άρθρα

• Ατομική Επιχείρηση: Διαδικασία Ίδρυσης και Βασικό Πλαίσιο Λειτουργίας
• Ίδρυση ΙΚΕ: Δείτε αν σας Συμφέρει Πραγματικά – Πλήρης Οδηγός 2025
• Φορολογία Ατομικής Επιχείρησης – Συντελεστές & Κλίμακες