Η φιλοξενία στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος Ε1 αφορά την περίπτωση κατά την οποία ένα φυσικό πρόσωπο διαμένει στην κατοικία άλλου προσώπου, χωρίς να δηλώνει δική του κύρια κατοικία ως ιδιόκτητη, μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρημένη. Η σωστή συμπλήρωση έχει σημασία, γιατί τα στοιχεία της φιλοξενίας διασταυρώνονται από την ΑΑΔΕ και μπορούν να επηρεάσουν την εκκαθάριση της δήλωσης, τα τεκμήρια κατοικίας και, κατά περίπτωση, επιδόματα ή κοινωνικές παροχές.
Στο Ε1 η φιλοξενία δηλώνεται και από τις δύο πλευρές. Ο φορολογούμενος που φιλοξενείται συμπληρώνει τα στοιχεία του προσώπου που τον φιλοξενεί στον υποπίνακα του κωδικού 801, ενώ ο φορολογούμενος που φιλοξενεί ενήλικο πρόσωπο υπόχρεο σε δήλωση συμπληρώνει τους κωδικούς 007-008. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, γιατί η φιλοξενία δεν πρέπει να συγχέεται με τη δωρεάν παραχώρηση κατοικίας ή με τη συνοίκηση συζύγων σε χωριστές δηλώσεις.
Τι Σημαίνει Φιλοξενία στη Δήλωση Ε1
Φιλοξενία υπάρχει όταν ο φορολογούμενος διαμένει στην ίδια κατοικία με άλλο πρόσωπο, χωρίς να έχει ο ίδιος δικαίωμα χρήσης της κατοικίας ως ιδιοκτήτης, μισθωτής ή λήπτης δωρεάν παραχώρησης. Στην πράξη, ο φιλοξενούμενος δηλώνει ότι κατοικεί στο σπίτι άλλου προσώπου και δεν εμφανίζει το συγκεκριμένο ακίνητο ως δική του κύρια κατοικία.
Συνηθισμένες περιπτώσεις είναι ενήλικα τέκνα που μένουν με τους γονείς τους, γονείς που διαμένουν στην κατοικία των παιδιών τους ή άλλα ενήλικα πρόσωπα που διαμένουν σε κατοικία τρίτου χωρίς μισθωτήριο και χωρίς δωρεάν παραχώρηση ξεχωριστής κατοικίας. Το βασικό στοιχείο είναι ότι τα πρόσωπα διαμένουν στην ίδια κατοικία.
Πώς Δηλώνει τη Φιλοξενία ο Φιλοξενούμενος
Ο φορολογούμενος που φιλοξενείται συμπληρώνει στον υποπίνακα του κωδικού 801 τον ΑΦΜ του προσώπου που τον φιλοξενεί, την επιφάνεια της κατοικίας σε τετραγωνικά μέτρα, τον αριθμό παροχής ρεύματος και τους μήνες φιλοξενίας. Με τη συμπλήρωση αυτή δηλώνεται ότι η κατοικία δεν είναι ιδιόκτητη, μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρημένη στον ίδιο.
Αν το πρόσωπο που φιλοξενεί έχει ήδη υποβάλει τη δήλωσή του χωρίς να δηλώσει τη φιλοξενία, θα πρέπει να προηγηθεί τροποποιητική δήλωση από τον φιλοξενούντα, ώστε να συμπεριληφθεί ο φιλοξενούμενος. Διαφορετικά, μπορεί να δημιουργηθεί ασυμφωνία στη διασταύρωση των στοιχείων και να μην προχωρά σωστά η υποβολή της δήλωσης του φιλοξενούμενου.
Πώς Δηλώνει τη Φιλοξενία Αυτός που Φιλοξενεί
Ο φορολογούμενος που φιλοξενεί ενήλικο φυσικό πρόσωπο υπόχρεο σε υποβολή δήλωσης συμπληρώνει τους κωδικούς 007-008 του Ε1. Στον σχετικό υποπίνακα καταχωρούνται τα στοιχεία του φιλοξενούμενου, δηλαδή ο ΑΦΜ, οι μήνες φιλοξενίας, η επιφάνεια της κατοικίας και ο αριθμός παροχής ρεύματος.
Οι κωδικοί 007-008 δεν αφορούν πρόσωπα που δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη στον Πίνακα 8 και συνοικούν με τον φορολογούμενο. Επίσης, δεν χρησιμοποιούνται από έγγαμους φορολογούμενους που έχουν επιλέξει χωριστή δήλωση για να δηλώσουν τον άλλο σύζυγο με τον οποίο συνοικούν, καθώς η περίπτωση αυτή αντιμετωπίζεται με διαφορετική ένδειξη.
Πίνακας: Ποιος Συμπληρώνει Ποιους Κωδικούς στο Ε1
| Πρόσωπο | Σημείο στο Ε1 | Τι δηλώνεται |
|---|---|---|
| Φιλοξενούμενος | Υποπίνακας κωδικού 801 | ΑΦΜ φιλοξενούντος, τετραγωνικά μέτρα κατοικίας, αριθμός παροχής ρεύματος και μήνες φιλοξενίας |
| Φιλοξενών | Κωδικοί 007-008 | ΑΦΜ φιλοξενούμενου, μήνες φιλοξενίας, τετραγωνικά μέτρα και αριθμός παροχής ρεύματος |
| Εξαρτώμενο μέλος που συνοικεί και δηλώνεται στον Πίνακα 8 | Δεν είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση 007-008 | Το πρόσωπο δηλώνεται ως εξαρτώμενο μέλος στον Πίνακα 8 |
| Σύζυγος σε χωριστή δήλωση που συνοικεί με τον άλλο σύζυγο | Υποπίνακας κωδικού 801 | Επιλογή «Συνοίκηση με σύζυγο» και ΑΦΜ του συζύγου στον οποίο ανήκει ή από τον οποίο χρησιμοποιείται η κατοικία |
Φιλοξενία και Τεκμήριο Κατοικίας
Ο φιλοξενούμενος, εφόσον δηλώνει σωστά ότι διαμένει στην κατοικία άλλου προσώπου, δεν δηλώνει το συγκεκριμένο ακίνητο ως δική του κύρια κατοικία. Συνεπώς, δεν επιβαρύνεται με το τεκμήριο κατοικίας για το σπίτι στο οποίο φιλοξενείται.
Το τεκμήριο κατοικίας συνδέεται με το πρόσωπο που δηλώνει την κατοικία ως ιδιόκτητη, μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρημένη. Για τον λόγο αυτό, η σωστή διάκριση ανάμεσα σε φιλοξενία, μίσθωση και δωρεάν παραχώρηση είναι απαραίτητη, ώστε να μην εμφανιστεί λανθασμένα κατοικία στο Ε1 του φιλοξενούμενου.
Φιλοξενία και Δωρεάν Παραχώρηση Κατοικίας
Η φιλοξενία και η δωρεάν παραχώρηση είναι δύο διαφορετικές φορολογικές περιπτώσεις. Φιλοξενία υπάρχει όταν δύο πρόσωπα διαμένουν στην ίδια κατοικία. Δωρεάν παραχώρηση υπάρχει όταν ένα πρόσωπο παραχωρεί σε άλλο πρόσωπο ξεχωριστή κατοικία για χρήση χωρίς ενοίκιο.
Για παράδειγμα, αν ένα ενήλικο παιδί μένει μαζί με τους γονείς του στο ίδιο σπίτι, η περίπτωση αντιμετωπίζεται ως φιλοξενία. Αν όμως οι γονείς έχουν δεύτερο διαμέρισμα και το παιδί διαμένει εκεί μόνο του, δεν πρόκειται για φιλοξενία αλλά για δωρεάν παραχώρηση κατοικίας.
Στη δωρεάν παραχώρηση, αυτός που παραχωρεί το ακίνητο το δηλώνει στο Ε2 ως δωρεάν παραχωρημένο, ενώ αυτός που κατοικεί στο ακίνητο το δηλώνει στον Πίνακα 5.1α του Ε1 ως δωρεάν παραχωρημένη κατοικία, με συμπλήρωση του ΑΦΜ του παραχωρητή. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι το τεκμαρτό εισόδημα που απαλλάσσεται αφορά δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας μέχρι 200 τ.μ. από γονείς σε παιδιά και αντίστροφα, προς ανιόντες και κατιόντες.
Τι Ισχύει για Εξαρτώμενα Μέλη
Όταν ένα εξαρτώμενο μέλος συνοικεί με τον φορολογούμενο και δηλώνεται στον Πίνακα 8 του Ε1, δεν είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση των κωδικών 007-008 για τη φιλοξενία. Αυτό ισχύει ακόμη και όταν το εξαρτώμενο μέλος έχει υποχρέωση υποβολής δικής του δήλωσης.
Η διάκριση έχει πρακτική σημασία, γιατί άλλο είναι η δήλωση ενός προσώπου ως εξαρτώμενου μέλους και άλλο η δήλωση φιλοξενίας ενήλικου φυσικού προσώπου υπόχρεου σε δήλωση. Η λανθασμένη συμπλήρωση μπορεί να δημιουργήσει ασυμφωνίες κατά τη διασταύρωση των δηλώσεων.
Φοιτητές, Εξαρτώμενα Μέλη και Μισθωμένη Κατοικία σε Άλλη Πόλη
Ειδική περίπτωση υπάρχει όταν εξαρτώμενο μέλος, όπως φοιτητής που σπουδάζει σε διαφορετικό τόπο ή τέκνο που υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία, μισθώνει κατοικία εκτός της κύριας κατοικίας της οικογένειας και δεν έχει υποχρέωση υποβολής δικής του δήλωσης. Στην περίπτωση αυτή, η κατοικία δηλώνεται ως δευτερεύουσα από τον γονέα που δηλώνει το τέκνο ως εξαρτώμενο μέλος, ακόμη και αν το μισθωτήριο έχει συνταχθεί στο όνομα του τέκνου.
Στον Πίνακα 6 αναγράφεται το καθαρό ετήσιο ποσό ενοικίου που καταβάλλεται για την κατοικία ή το κατάλυμα που χρησιμοποιείται για τις στεγαστικές ανάγκες του παιδιού. Η περίπτωση αυτή δεν αντιμετωπίζεται ως φιλοξενία, γιατί υπάρχει ξεχωριστή κατοικία εκτός της οικογενειακής κύριας κατοικίας.
Χωριστές Δηλώσεις Συζύγων και Συνοίκηση
Όταν οι σύζυγοι υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις και ο ένας διαμένει σε κατοικία που ανήκει, μισθώνεται ή έχει παραχωρηθεί δωρεάν στον άλλο σύζυγο, δεν δηλώνεται κλασική φιλοξενία στους κωδικούς 007-008. Η περίπτωση αυτή δηλώνεται από τον σύζυγο που δεν έχει σχέση με το ακίνητο στον υποπίνακα του κωδικού 801.
Συγκεκριμένα, επιλέγεται η ένδειξη «Συνοίκηση με σύζυγο» και συμπληρώνεται ο ΑΦΜ του συζύγου στον οποίο ανήκει ή από τον οποίο χρησιμοποιείται η κατοικία. Ο σύζυγος στον οποίο ανήκει ή από τον οποίο δηλώνεται το ακίνητο δεν δηλώνει στον κωδικό 007 ότι φιλοξενεί τον άλλο σύζυγο.
Τι Πρέπει να Ελεγχθεί πριν την Υποβολή της Δήλωσης
Πριν από την υποβολή του Ε1, ο φιλοξενούμενος και ο φιλοξενών πρέπει να ελέγξουν ότι τα στοιχεία τους συμφωνούν. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον ΑΦΜ, στους μήνες φιλοξενίας, στα τετραγωνικά μέτρα και στον αριθμό παροχής ρεύματος, καθώς τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται για διασταύρωση.
Πρέπει επίσης να ελεγχθεί αν η περίπτωση είναι πράγματι φιλοξενία ή αν πρόκειται για δωρεάν παραχώρηση, μίσθωση ή συνοίκηση συζύγων σε χωριστές δηλώσεις. Η επιλογή λάθος κατηγορίας μπορεί να επηρεάσει την απεικόνιση της κατοικίας, τα τεκμήρια και την εικόνα του νοικοκυριού σε άλλες ηλεκτρονικές διαδικασίες.
Φιλοξενία, Επιδόματα και Κοινωνικές Παροχές
Η φιλοξενία μπορεί να επηρεάσει επιδόματα και κοινωνικές παροχές, επειδή σε πολλές διαδικασίες λαμβάνεται υπόψη η σύνθεση του νοικοκυριού και τα πρόσωπα που διαμένουν στην ίδια κατοικία. Αυτό δεν σημαίνει ότι η φιλοξενία έχει την ίδια συνέπεια σε κάθε παροχή, καθώς κάθε επίδομα ή πρόγραμμα έχει δικούς του όρους και δικό του τρόπο ελέγχου.
Για τον λόγο αυτό, η φιλοξενία πρέπει να δηλώνεται με ακρίβεια και να μην χρησιμοποιείται ως τυπική επιλογή χωρίς πραγματική αντιστοίχιση με την κατοικία. Σε περιπτώσεις όπου ο φορολογούμενος υποβάλλει αίτηση για επίδομα ή κοινωνική παροχή, πρέπει να ελέγχει και τους ειδικούς κανόνες της αντίστοιχης πλατφόρμας.
Συχνά Λάθη στη Δήλωση Φιλοξενίας
Ένα συχνό λάθος είναι να δηλώνεται φιλοξενία ενώ στην πραγματικότητα υπάρχει ξεχωριστή κατοικία που έχει παραχωρηθεί δωρεάν. Άλλο λάθος είναι να δηλώνεται μόνο ο φιλοξενούμενος χωρίς να έχει δηλωθεί αντίστοιχα από τον φιλοξενούντα, με αποτέλεσμα να απαιτείται τροποποιητική δήλωση.
Σφάλματα εμφανίζονται επίσης όταν συμπληρώνονται οι κωδικοί 007-008 για εξαρτώμενα μέλη που ήδη δηλώνονται στον Πίνακα 8 ή όταν σύζυγοι με χωριστές δηλώσεις χρησιμοποιούν τους κωδικούς φιλοξενίας αντί για την ένδειξη συνοίκησης με σύζυγο. Για πιο γενική εικόνα της υποβολής και των βασικών πινάκων, χρήσιμος είναι και ο οδηγός για τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος Ε1.
