Το επίδομα ασθένειας ΕΦΚΑ είναι η χρηματική παροχή που χορηγεί ο ΕΦΚΑ στους ασφαλισμένους μισθωτούς όταν απουσιάζουν από την εργασία τους λόγω ιατρικά πιστοποιημένης ασθένειας. Στόχος του είναι να καλύψει την απώλεια εισοδήματος κατά την περίοδο ανικανότητας για εργασία. Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και η προθεσμία υποβολής είναι οκτώ μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της ιατρικής γνωμάτευσης.
Το παρόν άρθρο εξηγεί ποιοι δικαιούνται επίδομα ασθένειας, ποιες ασφαλιστικές προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται, πόσο είναι το ποσό και πόσες ημέρες χορηγείται.
Τι είναι το επίδομα ασθένειας ΕΦΚΑ
Ο ΕΦΚΑ χορηγεί επίδομα ασθένειας στους ασφαλισμένους μετά τη διαπίστωση ανικανότητας για εργασία, η οποία δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του ασφαλισμένου και βεβαιώνεται με γνωμάτευση των αρμόδιων υγειονομικών οργάνων. Προϋπόθεση είναι ο ασφαλισμένος να απουσιάζει πράγματι από την εργασία του κατά την περίοδο της ασθένειας.
Το επίδομα καταβάλλεται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις των ενταχθέντων φορέων, τομέων, κλάδων και λογαριασμών του ΕΦΚΑ έως την έκδοση του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών.
Ποιοι δικαιούνται επίδομα ασθένειας από τον ΕΦΚΑ
Η μεγαλύτερη κατηγορία δικαιούχων είναι οι μισθωτοί που ασφαλίζονται στον ΕΦΚΑ ως διάδοχο του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Πρόκειται για τη συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα, δηλαδή μισθωτοί με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ανεξάρτητα από κλάδο ή επάγγελμα.
Εκτός από τους μισθωτούς του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, υπάρχουν και άλλες κατηγορίες ασφαλισμένων που δικαιούνται επίδομα ασθένειας από τον ΕΦΚΑ βάσει των κανονισμών των τέως φορέων στους οποίους ανήκαν πριν την ενοποίηση. Για στρατεύσιμους, οικοδομοτεχνίτες, ανέργους και δικηγόρους ισχύουν διαφορετικά βήματα υποβολής. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται όλες οι κατηγορίες δικαιούχων:
| Κατηγορία ασφαλισμένου | Τέως φορέας |
|---|---|
| Μισθωτοί ιδιωτικού τομέα | τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ |
| Μισθωτοί οδηγοί ταξί | τ. ΤΑΞΥ |
| Έμμισθοι μηχανικοί και υγειονομικοί (μέσω τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) | τ. ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ) |
| Τραπεζοϋπάλληλοι και υπάλληλοι ΟΤΕ, ΗΣΑΠ, ΗΛΠΑΠ | τ. ΤΑΥΤΕΚΩ (ΤΑΠΟΤΕ, ΤΑΠ-ΗΣΑΠ, ΤΑΠ-ΗΛΠΑΠ, ΤΑΠΕΤΕ, ΤΑΑΠΤΠΓΑΕ, ΤΑΠΑΕ Εθνική) |
| Εργαζόμενοι ΜΜΕ (όχι ενταγμένοι στον ΕΔΟΕΑΠ) | τ. ΕΤΑΠ-ΜΜΕ (ΤΑΙΣΥΤ, ΤΣΕΥΠ, ΤΑΤΤΑ) |
Διευκρίνιση: οι μισθωτοί του τ. ΕΤΑΠ-ΜΜΕ που έχουν ενταχθεί στον ΕΔΟΕΑΠ δεν δικαιούνται επίδομα ασθένειας από τον ΕΦΚΑ αλλά από τον ΕΔΟΕΑΠ.
Ασφαλιστικές προϋποθέσεις για το επίδομα ασθένειας ανά κατηγορία
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι ελάχιστες ημέρες ασφάλισης που απαιτούνται ανά κατηγορία ασφαλισμένου για τη χορήγηση επιδόματος ασθένειας:
| Κατηγορία | Ελάχιστες ημέρες ασφάλισης | Περίοδος αναφοράς |
|---|---|---|
| Μισθωτοί τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και τ. ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ) | 120 ημέρες εργασίας | Προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή προηγούμενο 15μηνο (εκτός τελευταίου τριμήνου) |
| Μισθωτοί τ. ΤΑΞΥ | 100 ημέρες εργασίας | Προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή προηγούμενο 15μηνο (εκτός τελευταίου τριμήνου) |
| Μισθωτοί τ. ΤΑΥΤΕΚΩ και τ. ΕΤΑΠ-ΜΜΕ | Βάσει κανονισμών τέως φορέα | Βάσει κανονισμών τέως φορέα |
Ποσό επιδόματος ασθένειας
Το επίδομα ασθένειας υπολογίζεται ως ποσοστό επί του τεκμαρτού ημερομισθίου του ασφαλισμένου. Για τους ασφαλισμένους του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ το ημερήσιο επίδομα ανέρχεται στο 50% του τεκμαρτού ημερομισθίου και δεν μπορεί να υπερβαίνει το τεκμαρτό ημερομίσθιο της 8ης ασφαλιστικής κλάσης. Στον υπολογισμό του τεκμαρτού ημερομισθίου δεν συμπεριλαμβάνονται τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας.
Από ποια ημέρα καταβάλλεται το επίδομα ασθένειας
Το επίδομα ασθένειας καταβάλλεται από την τέταρτη (4η) ημέρα αναγγελίας της ανικανότητας στον ΕΦΚΑ. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας, όπου το επίδομα καταβάλλεται από την πρώτη ημέρα, εφόσον η ανικανότητα διαρκεί περισσότερο από τρεις ημέρες.
Για πόσες ημέρες χορηγείται το επίδομα ασθένειας
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η μέγιστη διάρκεια χορήγησης επιδόματος ασθένειας ανά κατηγορία ασθένειας:
| Κατηγορία | Μέγιστη διάρκεια |
|---|---|
| Συνήθεις ασθένειες | Έως 182 ημέρες ανά ημερολογιακό έτος |
| Σοβαρές παθήσεις (χρόνιες, μακροχρόνιες) | Έως 720 ημέρες |
Προθεσμία υποβολής αίτησης επιδόματος ασθένειας
Η αίτηση χορήγησης επιδόματος ασθένειας είναι εμπρόθεσμη εφόσον υποβληθεί εντός οκτώ (8) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της ιατρικής γνωμάτευσης στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής η αίτηση δεν γίνεται δεκτή.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση επιδόματος ασθένειας
Η αίτηση επιδόματος ασθένειας υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της υπηρεσίας «Ηλεκτρονική Αίτηση Επιδόματος Ασθένειας/Ατυχήματος» του ΕΦΚΑ, με είσοδο μέσω κωδικών Taxisnet. Προϋπόθεση για την ηλεκτρονική υποβολή είναι ο συμβεβλημένος ιατρός να έχει εκδώσει ηλεκτρονική γνωμάτευση αναρρωτικής άδειας. Σε περίπτωση χειρόγραφης γνωμάτευσης, αυτή επισυνάπτεται ψηφιακά κατά την υποβολή.
Τι ισχύει για τις πρώτες τρεις ημέρες ασθένειας
Οι πρώτες τρεις ημέρες ασθένειας δεν καλύπτονται από το επίδομα του ΕΦΚΑ. Για το διάστημα αυτό ο εργαζόμενος δικαιούται αποδοχές από τον εργοδότη, σύμφωνα με τη νομοθεσία περί ασθένειας. Από την τέταρτη ημέρα και εφεξής αναλαμβάνει ο ΕΦΚΑ την καταβολή του επιδόματος, υπό την προϋπόθεση ότι ο εργοδότης επιβεβαιώσει ηλεκτρονικά ότι ο εργαζόμενος δεν εργάστηκε κατά την περίοδο της ασθένειας.
Εξαίρεση: σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας, το επίδομα καταβάλλεται από την πρώτη ημέρα, εφόσον η ανικανότητα διαρκεί πάνω από τρεις ημέρες.
Τι σχέση έχει το επίδομα ασθένειας με την αναρρωτική άδεια
Η αναρρωτική άδεια και το επίδομα ασθένειας είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Η αναρρωτική άδεια χορηγείται από τον εργοδότη και αφορά την απουσία από την εργασία. Το επίδομα ασθένειας χορηγείται από τον ΕΦΚΑ και αποτελεί χρηματική παροχή για την κάλυψη της απώλειας εισοδήματος. Η αναρρωτική άδεια δεν ταυτίζεται με την ετήσια άδεια με αποδοχές και αποτελεί εντελώς διαφορετική κατηγορία απουσίας.
Συχνές ερωτήσεις για το επίδομα ασθένειας ΕΦΚΑ
Πόσες ημέρες ασφάλισης χρειάζομαι για να δικαιωθώ επίδομα ασθένειας; Για τους μισθωτούς του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ απαιτούνται τουλάχιστον 120 ημέρες εργασίας είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος είτε κατά το προηγούμενο 15μηνο, εξαιρουμένου του τελευταίου τριμήνου.
Από ποια ημέρα αρχίζει να καταβάλλεται το επίδομα; Από την τέταρτη (4η) ημέρα αναγγελίας της ασθένειας. Οι πρώτες τρεις ημέρες βαρύνουν τον εργοδότη.
Πότε λήγει η προθεσμία υποβολής; Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί εντός 8 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της ιατρικής γνωμάτευσης. Μετά τη λήξη της προθεσμίας η αίτηση δεν γίνεται δεκτή.
Πρέπει να κάνω κάτι ο εργοδότης μου; Ναι. Μετά την υποβολή της αίτησής σας, ο εργοδότης καλείται να εισέλθει στην ηλεκτρονική υπηρεσία και να επιβεβαιώσει ότι δεν εργαστήκατε κατά την περίοδο της ασθένειάς σας. Η αίτηση παραμένει σε κατάσταση «Σε Επεξεργασία» μέχρι να ολοκληρωθεί αυτό το βήμα.
Είμαι εργαζόμενος στον ΟΑΕΕ (νυν ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός). Δικαιούμαι επίδομα ασθένειας; Οι μη μισθωτοί (πρώην ΟΑΕΕ) δεν δικαιούνται επίδομα ασθένειας με βάση τον κανονισμό του τ. ΟΑΕΕ. Δικαιούνται ωστόσο επίδομα σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος.
