Η ΑΑΔΕ προχώρησε σε ενημέρωση σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση μεταφορών χρημάτων μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων, ύστερα από δημοσιεύματα και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που δημιούργησαν σύγχυση σχετικά με το αν το «χαρτζιλίκι» φορολογείται.
Τι Ισχύει για Μικροποσά Μεταξύ Συγγενών
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, μεταφορές χρηματικών ποσών σε τραπεζικούς λογαριασμούς, μέσω συστημάτων τύπου IRIS ή όχι, δεν αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος, εφόσον πρόκειται για μικροποσά, εκτός εάν διαπιστώνεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής. Όπως επισημαίνει η Αρχή, αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για μικροποσά που καταβάλλονται από γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για την κάλυψη μικροεξόδων τους, όπως το χαρτζιλίκι.
Η Υπόθεση της Φοιτήτριας από την Εύβοια
Η ενημέρωση της ΑΑΔΕ έρχεται εν μέρει ως απάντηση σε δημοσιεύματα για την υπόθεση φοιτήτριας από την Εύβοια, η οποία κλήθηκε να καταβάλει φόρο και πρόστιμο για χρηματικά ποσά που της είχε καταθέσει ο παππούς της. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι ο φορολογικός έλεγχος ήταν μέρος ελέγχου ευρύτερου κύκλου προσώπων και δεν πραγματοποιήθηκε ειδικά για το χαρτζιλίκι του παππού προς τη φοιτήτρια εγγονή.
Σύμφωνα με την απόφαση ΔΕΔ 1798/2026 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, ο έλεγχος ξεκίνησε από εντολή ελέγχου του 1ου ΕΛΚΕ Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του οποίου διαπιστώθηκε ότι ο παππούς της φοιτήτριας κατέθετε σε μηνιαία βάση διάφορα μικροποσά στον τραπεζικό της λογαριασμό. Οι καταθέσεις αυτές, από Ιανουάριο έως Σεπτέμβριο του 2021, ανήλθαν συνολικά σε 700 ευρώ, και πραγματοποιούνταν από κοινό τραπεζικό λογαριασμό με συνδικαιούχους τον παππού και τη γιαγιά της φοιτήτριας.
Γιατί Επιβλήθηκε Φόρος και Πρόστιμο σε Αυτή την Περίπτωση
Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι ο φόρος δωρεάς που καταλογίστηκε αφορά ποσό που δωρήθηκε σε χρονικό σημείο πριν από τη θέσπιση της απαλλαγής για χρηματικές δωρεές έως 800.000 ευρώ, και βασίστηκε στην οικειοθελή δήλωση της ίδιας της ελεγχόμενης. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, δηλώσεις αυτού του είδους δεν μπορούν να ανακληθούν εκ των υστέρων.
Ειδικότερα, μετά τη διαπίστωση των καταθέσεων, η φοιτήτρια υπέβαλε η ίδια δήλωση φόρου δωρεάς, πλην όμως η δήλωση αυτή υποβλήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2025, δηλαδή μετά την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου, με αποτέλεσμα να θεωρηθεί εκπρόθεσμη. Σύμφωνα με το άρθρο 44 παρ. 2 του ν. 2961/2001, στη δωρεά αυτή, ύψους 700 ευρώ, επιβλήθηκε φόρος δωρεάς με τον συντελεστή 10% της Α’ κατηγορίας συγγένειας, δηλαδή 70 ευρώ. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 53 παρ. 6 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ν. 5104/2024, επιβλήθηκε πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής ίσο με το 50% του αναλογούντος φόρου, δηλαδή 35 ευρώ.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται ο υπολογισμός του συνολικού ποσού που κλήθηκε να καταβάλει η φοιτήτρια.
| Στοιχείο | Ποσό |
|---|---|
| Φορολογητέα αξία δωρεάς χρηματικών ποσών | 700,00 € |
| Φόρος δωρεάς, συντελεστής 10% (άρθρο 44 παρ. 2 ν. 2961/2001) | 70,00 € |
| Πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής, 50% επί του φόρου | 35,00 € |
| Σύνολο προς καταβολή | 105,00 € |
Γιατί Απορρίφθηκε η Ενδικοφανής Προσφυγή
Η φοιτήτρια άσκησε ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, υποστηρίζοντας ότι οι μεταφορές πραγματοποιούνταν τακτικά, με αποκλειστικό σκοπό την κάλυψη των αναγκών διαβίωσής της κατά τη διάρκεια των σπουδών της, και ότι δεν πληρούσαν τα ουσιώδη στοιχεία δωρεάς, οπότε δεν γεννούσαν υποχρέωση υποβολής δήλωσης φόρου δωρεάς.
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών απέρριψε την προσφυγή, κρίνοντας ότι, εφόσον η ίδια η φοιτήτρια είχε ήδη υποβάλει οικειοθελώς δήλωση φόρου δωρεάς για το συγκεκριμένο ποσό, η δήλωση αυτή δεν μπορούσε πλέον να αμφισβητηθεί ή να ανακληθεί εκ των υστέρων. Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, εφόσον μια εκπρόθεσμη δήλωση υποβάλλεται μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου, οι φόροι, τα πρόστιμα και τα λοιπά ποσά που έχουν προσδιοριστεί με βάση αυτή δεν διαγράφονται, ούτε συμψηφίζονται ή επιστρέφονται.
Τι Πρέπει να Θυμούνται οι Φορολογούμενοι
Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της διάκρισης ανάμεσα σε γνήσιο χαρτζιλίκι, το οποίο κατά κανόνα δεν φορολογείται, και σε χρηματικά ποσά που, ανεξαρτήτως πρόθεσης, μπορεί να αποκτήσουν φορολογικές συνέπειες αν δεν διευθετηθούν εγκαίρως. Σήμερα, με την ισχύ του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ για δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ στενών συγγενών, το ζήτημα αυτό έχει σε μεγάλο βαθμό εκλείψει για τις περισσότερες οικογένειες. Ωστόσο, η υπόθεση δείχνει ότι, εφόσον έχει ήδη υποβληθεί οικειοθελής δήλωση φόρου δωρεάς, ιδίως μετά από κοινοποίηση εντολής ελέγχου, αυτή δεν μπορεί πλέον να ανακληθεί, ακόμη κι αν το ποσό αφορά μικρές, τακτικές καταβολές για την κάλυψη εξόδων διαβίωσης.
