Η γνωστοποίηση χωριστής δήλωσης αφορά έγγαμους φορολογούμενους που επιθυμούν να υποβάλουν χωριστά τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, έντυπο Ε1, αντί της κοινής δήλωσης που αποτελεί τον γενικό κανόνα κατά τη διάρκεια του γάμου.
Σύμφωνα με την περ. β’ της παρ. 4 του άρθρου 67 ν. 4172/2013, οι σύζυγοι υποβάλλουν κατ’ αρχήν κοινή δήλωση. Παρέχεται, ωστόσο, η δυνατότητα επιλογής χωριστής δήλωσης, εφόσον ένας τουλάχιστον εκ των δύο συζύγων προβεί σε σχετική γνωστοποίηση προς τη φορολογική διοίκηση εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Η επιλογή αυτή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της ΑΑΔΕ και ισχύει για ολόκληρο το φορολογικό έτος, δεσμεύοντας και τον έτερο σύζυγο.
Έννοια και Βασικά Χαρακτηριστικά της Χωριστής Δήλωσης
Στην περίπτωση χωριστής δήλωσης, κάθε σύζυγος υποβάλλει αυτοτελώς το έντυπο Ε1 και η εκκαθάριση του φόρου πραγματοποιείται ατομικά. Τα εισοδήματα, τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης, η ανάλωση κεφαλαίου, καθώς και η κάλυψη των απαιτούμενων δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα, εξετάζονται ξεχωριστά για κάθε φορολογούμενο.
Η γνωστοποίηση από έναν εκ των δύο συζύγων αρκεί για την εφαρμογή της χωριστής δήλωσης και για τους δύο, χωρίς να απαιτείται συναίνεση ή ενέργεια από τον έτερο σύζυγο.
Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης Συζύγων στην Εφορία: Βήμα-Βήμα
Βήμα 1: Είσοδος στην Υπηρεσία
Μεταβείτε στη σελίδα Γνωστοποίησης Χωριστής Δήλωσης. Στη σελίδα αυτή θα βρείτε το κουμπί «Είσοδος στην Εφαρμογή», το οποίο σας μεταφέρει στη σελίδα σύνδεσης με τους προσωπικούς σας κωδικούς Taxisnet.
Βήμα 2: Σύνδεση στο Σύστημα
Συνδεθείτε με τους κωδικούς Taxisnet, όνομα χρήστη και κωδικό πρόσβασης, και επιβεβαιώστε την είσοδό σας στην υπηρεσία.
Βήμα 3: Οριστικοποίηση Δήλωσης
Στο πεδίο «Υποβολή Δήλωσης», επιλέξτε το για να οριστικοποιηθεί η γνωστοποίηση.
Προθεσμία Γνωστοποίησης
Η γνωστοποίηση ή η ανάκληση της επιλογής χωριστής δήλωσης πρέπει να πραγματοποιείται έως και την 28η Φεβρουαρίου του έτους υποβολής της δήλωσης. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί σχετική γνωστοποίηση εντός της προθεσμίας, οι σύζυγοι υποβάλλουν υποχρεωτικά κοινή δήλωση.
Η επιλογή χωριστής δήλωσης είναι ανέκκλητη για το πρώτο φορολογικό έτος που αφορά. Ισχύει αυτόματα και για κάθε επόμενο φορολογικό έτος, εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται η έγγαμη σχέση, χωρίς να απαιτείται εκ νέου γνωστοποίηση, εκτός εάν οι σύζυγοι επιθυμούν να ανακαλέσουν την επιλογή και να επανέλθουν σε κοινή δήλωση. Η ανάκληση αυτή επιτρέπεται μόνο από το δεύτερο έτος και μετά, και πρέπει να πραγματοποιείται επίσης έως την 28η Φεβρουαρίου του αντίστοιχου έτους.
Φορολογικές Συνέπειες και Πρακτική Εφαρμογή
Η επιλογή χωριστής δήλωσης δεν αποτελεί απλώς διαφοροποίηση στη διαδικασία υποβολής, αλλά επηρεάζει ουσιωδώς τον τρόπο φορολόγησης. Κάθε σύζυγος αντιμετωπίζεται ως αυτοτελής φορολογική μονάδα, με αποτέλεσμα να μην πραγματοποιείται συμψηφισμός τυχόν πιστωτικού και χρεωστικού υπολοίπου μεταξύ των δύο.
Ο φόρος εκκαθαρίζεται και βεβαιώνεται ξεχωριστά για κάθε σύζυγο, ενώ η ευθύνη καταβολής περιορίζεται αποκλειστικά στον φορολογούμενο στον οποίο αφορά.
Επίδραση σε Επιδόματα και Παροχές
Η επιλογή χωριστής δήλωσης δεν επηρεάζει αυτοτελώς τη χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων ή ενισχύσεων. Η αξιολόγηση των δικαιούχων πραγματοποιείται βάσει των εισοδηματικών και λοιπών κριτηρίων που ορίζονται από κάθε πρόγραμμα και όχι με βάση τον τρόπο υποβολής της δήλωσης.
Δήλωση Κύριας Κατοικίας
Η κύρια κατοικία δηλώνεται από κάθε σύζυγο στο έντυπο Ε1, σύμφωνα με το ποσοστό ιδιοκτησίας ή χρήσης που διαθέτει. Στην περίπτωση που ένας εκ των δύο δεν διαθέτει δικαίωμα ιδιοκτησίας ή χρήσης, δηλώνεται η συνοίκηση με τον σύζυγο, σύμφωνα με τις οδηγίες συμπλήρωσης της δήλωσης.
Δήλωση Τέκνων
Τα τέκνα που προέρχονται από τον κοινό γάμο δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους. Ωστόσο, το εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομά του, προστίθεται στο εισόδημα του γονέα με το μεγαλύτερο συνολικό εισόδημα.
Τεκμήρια και Κάλυψη
Στις χωριστές δηλώσεις, τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης βαρύνουν κάθε σύζυγο ατομικά. Δεν επιτρέπεται η μεταφορά εισοδημάτων, αποδείξεων ή ανάλωσης κεφαλαίου μεταξύ των συζύγων, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την επαρκή κάλυψη των τεκμηρίων από κάθε φορολογούμενο ξεχωριστά.
Η επιλογή της χωριστής δήλωσης απαιτεί συνεπώς προσεκτική αξιολόγηση των πραγματικών εισοδημάτων και των τεκμηρίων κάθε συζύγου, ώστε να διασφαλιστεί το βέλτιστο φορολογικό αποτέλεσμα.
