Κατά τη διάρκεια της επιδότησης ανεργίας, ο επιδοτούμενος υποχρεούται να διατηρεί την ιδιότητα του ανέργου. Αν η ιδιότητα αυτή απολεσθεί για οποιονδήποτε λόγο, η επιδότηση παύει να χορηγείται είτε προσωρινά, με τη μορφή αναστολής και δικαίωμα συνέχισης υπό προϋποθέσεις, είτε οριστικά, με τη μορφή διακοπής, χωρίς δικαίωμα επανέναρξης.
Η διάκριση μεταξύ αναστολής και διακοπής είναι κρίσιμη. Στην αναστολή, το υπόλοιπο της επιδότησης μπορεί να αξιοποιηθεί αργότερα. Στη διακοπή, η επιδότηση χάνεται οριστικά και νέα επιδότηση μπορεί να χορηγηθεί μόνο εφόσον πληρωθούν εκ νέου οι ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Λόγοι Αναστολής της Επιδότησης
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι λόγοι για τους οποίους η επιδότηση ανεργίας αναστέλλεται προσωρινά.
| Λόγος Αναστολής | Διευκρίνιση |
|---|---|
| Πρόσληψη | Οποιαδήποτε μισθωτή απασχόληση |
| Ασθένεια ή προσωρινή ανικανότητα για εργασία | Προσωρινός χαρακτήρας, δεν οδηγεί σε διακοπή |
| Στράτευση | Για όλο το διάστημα της στρατιωτικής θητείας |
| Άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος ή επιχειρηματικής δραστηριότητας | Ακόμη και όταν συνδυάζεται με αναζήτηση εργασίας |
| Αναχώρηση στο εξωτερικό | Άνω των 20 συνεχόμενων ή σποραδικών ημερών εντός του ίδιου έτους, ή συνεχόμενων ημερών κατά τη διάρκεια δύο διαδοχικών ετών |
| Φυλάκιση ή διοικητική κράτηση | — |
| Πρακτική άσκηση | — |
| Κατάρτιση | Υπό προϋποθέσεις |
| Λήξη άδειας διαμονής και εργασίας | Αφορά αλλοδαπούς επιδοτούμενους |
| Κάθε άλλος λόγος μη διαθεσιμότητας | Κάθε κατάσταση που αποκλείει την αναζήτηση εργασίας |
Λόγοι Διακοπής της Επιδότησης
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι λόγοι οριστικής διακοπής της επιδότησης ανεργίας.
| Λόγος Διακοπής | Διευκρίνιση |
|---|---|
| Συνταξιοδότηση εξ ιδίου δικαιώματος | Ή λήψη παροχής τύπου σύνταξης από ασφαλιστικό οργανισμό ή το Δημόσιο |
| Οριστική ανικανότητα για εργασία | Μόνιμος χαρακτήρας, δεν επιτρέπει συνέχιση |
| Θάνατος | — |
Σε περίπτωση διακοπής δεν είναι δυνατή η συνέχιση της επιδότησης. Νέα επιδότηση μπορεί να χορηγηθεί μόνο εφόσον, μετά τη διακοπή, συμπληρωθούν εκ νέου τα κριτήρια, οι προϋποθέσεις και η διάρκεια επιδότησης ανεργίας.
Υποχρεώσεις Επιδοτούμενου Ανέργου
Ο επιδοτούμενος άνεργος έχει τρεις βασικές υποχρεώσεις απέναντι στη ΔΥΠΑ.
Ενημέρωση εντός οκτώ εργάσιμων ημερών. Αν συντρέξει λόγος αναστολής ή διακοπής, ο επιδοτούμενος υποχρεούται να ενημερώσει την αρμόδια Υπηρεσία της ΔΥΠΑ εντός οκτώ εργάσιμων ημερών από την ημέρα που προκύπτει ο λόγος, και σε κάθε περίπτωση πριν από τη λήξη του μήνα επιδότησης. Η ενημέρωση μπορεί να γίνει και από αντιπρόσωπο του επιδοτούμενου. Σε περίπτωση παράλειψης ενημέρωσης που έχει ως αποτέλεσμα την παράλληλη απασχόληση και επιδότηση, η επιδότηση διακόπτεται και τα ποσά που εισπράχθηκαν αχρεωστήτως πρέπει να επιστραφούν στη ΔΥΠΑ.
Δήλωση παρουσίας. Ο επιδοτούμενος υποχρεούται να δηλώνει παρουσία, τόσο κατά την υποβολή της αίτησης όσο και κατά τον τρίτο μήνα κάθε τριμήνου επιδότησης, ότι πληροί τις προϋποθέσεις και δεν έχει συντρέξει λόγος αναστολής ή διακοπής. Οι «μήνες παρουσίας» είναι συγκεκριμένοι, ο τρίτος μήνας κάθε τριμήνου επιδότησης, και δεν ταυτίζονται με κάθε ημερολογιακό μήνα. Η δήλωση παρουσίας εξασφαλίζει και την αυτόματη ανανέωση του δελτίου ανεργίας, θέμα που αναλύεται στον οδηγό ανανέωση κάρτας ανεργίας ΔΥΠΑ.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι συνέπειες ανάλογα με το αν η δήλωση παρουσίας υποβληθεί ή όχι.
| Κατάσταση | Συνέπεια |
|---|---|
| Δηλώθηκε παρουσία | Κατοχυρώνεται το δικαίωμα είσπραξης του επιδόματος του μήνα παρουσίας και των δύο επόμενων μηνιαίων επιδομάτων |
| Δεν δηλώθηκε παρουσία | Στερείται το επίδομα του μήνα παρουσίας· τα επόμενα δύο μηνιαία επιδόματα αναμένουν την επόμενη δήλωση παρουσίας |
| Δεν δηλώθηκε παρουσία για δύο συνεχόμενους μήνες παρουσίας | Οριστική διακοπή της επιδότησης |
Η μη υποβολή δήλωσης παρουσίας έχει άμεσες οικονομικές συνέπειες, ανεξάρτητα από το αν ο επιδοτούμενος παραμένει πράγματι άνεργος.
Παροχή αληθών στοιχείων. Ο επιδοτούμενος υποχρεούται να παρέχει αληθή στοιχεία σχετικά με την εγγραφή και την επιδότησή του και να συνεργάζεται με τη ΔΥΠΑ. Η μη τήρηση της υποχρέωσης αυτής μπορεί να οδηγήσει σε στέρηση, διακοπή ή ανάκληση της επιδότησης.
Συνέχιση Επιδότησης μετά από Αναστολή
Όταν η επιδότηση ανασταλεί, είναι δυνατόν να συνεχιστεί εφόσον πληρούνται σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις: ο λόγος αναστολής αποδεδειγμένα δεν υφίσταται πλέον, η αίτηση συνέχισης υποβάλλεται εντός δύο ετών από την ημερομηνία έγκρισης ένταξης στην αρχική επιδότηση, και είτε δεν θεμελιώνεται δικαίωμα νέας επιδότησης είτε η χορήγηση της συνέχισης συμφέρει περισσότερο τον ασφαλισμένο.
Συνέχιση της επιδότησης δεν χορηγείται σε δύο περιπτώσεις: όταν η επιδότηση έχει ήδη διακοπεί οριστικά, και όταν ο λόγος αναστολής ήταν η ανάληψη εργασίας και ο επιδοτούμενος είχε αποχωρήσει οικειοθελώς από αυτήν.
Συχνές Ερωτήσεις
Αν βρω δουλειά κατά τη διάρκεια της επιδότησης, χάνω το υπόλοιπο; Όχι οριστικά. Η επιδότηση αναστέλλεται λόγω πρόσληψης. Αν η εργασιακή σχέση λήξει ή καταγγελθεί από τον εργοδότη, είναι δυνατή η αίτηση συνέχισης της επιδότησης εντός δύο ετών από την αρχική έγκριση, εφόσον δεν προηγήθηκε οικειοθελής αποχώρηση, δεν θεμελιώνεται δικαίωμα νέας επιδότησης, ή η συνέχιση συμφέρει περισσότερο από μια νέα επιδότηση. Η διαδικασία υποβολής της αρχικής αίτησης περιγράφεται στον οδηγό αίτηση επιδόματος ανεργίας στη ΔΥΠΑ.
Αν φύγω στο εξωτερικό για διακοπές, διακόπτεται το επίδομά μου; Αν η αναχώρηση υπερβαίνει τις 20 ημέρες, συνεχόμενες ή σποραδικές, εντός του ίδιου έτους, η επιδότηση αναστέλλεται. Απαιτείται ενημέρωση της ΔΥΠΑ εντός οκτώ εργάσιμων ημερών.
Τι γίνεται αν παραλειφθεί η δήλωση παρουσίας; Χάνεται το επίδομα του συγκεκριμένου μήνα παρουσίας. Αν παραλειφθεί η δήλωση για δύο συνεχόμενους μήνες παρουσίας, η επιδότηση διακόπτεται οριστικά.
Αν συνταξιοδοτηθώ, μπορεί να συνεχιστεί το επίδομα ανεργίας; Όχι. Η συνταξιοδότηση εξ ιδίου δικαιώματος αποτελεί λόγο οριστικής διακοπής της επιδότησης, χωρίς δυνατότητα συνέχισης.
Αν εργαστώ παράλληλα με την επιδότηση χωρίς να το δηλώσω, τι συμβαίνει; Η επιδότηση διακόπτεται οριστικά και τα ποσά που εισπράχθηκαν κατά το διάστημα της παράλληλης απασχόλησης και επιδότησης πρέπει να επιστραφούν στη ΔΥΠΑ.
