Η πραγματική διαμονή ενός φυσικού προσώπου στο εξωτερικό δεν ταυτίζεται πάντοτε με τη φορολογική του αντιμετώπιση από την ελληνική φορολογική διοίκηση. Στην πράξη, πολλοί φορολογούμενοι που ζουν ή εργάζονται εκτός Ελλάδας θεωρούν ότι έχουν μεταφέρει τη φορολογική τους κατοικία, χωρίς όμως να έχει ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία και να έχει καταχωριστεί η μεταβολή στο φορολογικό μητρώο.
Το σημείο αυτό είναι κρίσιμο, καθώς σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης της διαδικασίας, η ΑΑΔΕ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον φορολογούμενο ως φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, με όλες τις αντίστοιχες φορολογικές συνέπειες. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται η διαδικασία μέσω της οποίας μπορείτε να ελέγξετε, μέσα από το myAADE, αν είστε καταχωρισμένος ως φορολογικός κάτοικος εξωτερικού.
Πώς Ελέγχετε στην Εφορία αν Είστε Φορολογικός Κάτοικος Εξωτερικού
Βήμα 1: Είσοδος στην Υπηρεσία
Μεταβείτε στην υπηρεσία Βεβαίωσης Μητρώου Φυσικού Προσώπου. Στη σελίδα αυτή βρίσκεται το κουμπί «Είσοδος στην Υπηρεσία», το οποίο οδηγεί στη σελίδα σύνδεσης με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet.
Βήμα 2: Επιλογή «Βεβαιώσεις Μητρώου»
Στην πλατφόρμα «Μητρώο και Επικοινωνία» επιλέγεται η ενότητα «Βεβαιώσεις Μητρώου».
Βήμα 3: Επιλογή «Τρέχουσα Εικόνα Φυσικού Προσώπου»
Επιλέγεται η «Τρέχουσα Εικόνα Φυσικού Προσώπου» και στη συνέχεια «Έκδοση», για την έκδοση της Βεβαίωσης Τρέχουσας Εικόνας Βασικών Στοιχείων.
Βήμα 4: Λήψη του Εγγράφου
Επιλέγεται «Εκτύπωση» ή «Λήψη PDF» και το έγγραφο αποθηκεύεται. Πρόκειται για επίσημο έγγραφο της φορολογικής διοίκησης, με ηλεκτρονική σφραγίδα της ΑΑΔΕ.
Στη Βεβαίωση αναγράφεται η αρμόδια Δ.Ο.Υ. του φορολογούμενου, η οποία καθορίζεται με βάση τη διεύθυνση κατοικίας του, όπως αυτή έχει καταχωριστεί στο Μητρώο. Όταν η μεταφορά φορολογικής κατοικίας έχει καταχωριστεί επιτυχώς, η αρμόδια υπηρεσία αντανακλά αυτή τη μεταβολή· αν αντίθετα εξακολουθεί να εμφανίζεται η τοπική Δ.Ο.Υ. της τελευταίας δηλωμένης κατοικίας στην Ελλάδα, πρόκειται για ένδειξη ότι η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί.
Δεύτερος Τρόπος Ελέγχου: Κωδικός 319 στο Έντυπο Ε1
Μια επιπλέον, έμμεση ένδειξη προκύπτει από την ίδια τη φορολογική δήλωση. Αν ο φορολογούμενος είναι καταχωρισμένος ως φορολογικός κάτοικος εξωτερικού και υποβάλλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος στην Ελλάδα, επειδή αποκτά εισόδημα από ελληνική πηγή, ο κωδικός 319 του Πίνακα 2, «Πληροφοριακά Στοιχεία Εκκαθάρισης», συμπληρώνεται αυτόματα από την ΑΑΔΕ με την ένδειξη «Ναι». Η αυτόματη αυτή σήμανση αποτελεί πρόσθετη επιβεβαίωση ότι η ιδιότητα του φορολογικού κατοίκου εξωτερικού είναι καταχωρισμένη στα συστήματα της φορολογικής διοίκησης.
Γιατί ο Έλεγχος Είναι Κρίσιμος
Η επιβεβαίωση της φορολογικής κατοικίας μέσω του μητρώου αποτελεί ουσιώδες βήμα για την αποφυγή φορολογικών κινδύνων. Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος δεν εμφανίζεται ως κάτοικος εξωτερικού, η φορολογική διοίκηση ενδέχεται να τον θεωρεί φορολογικό κάτοικο Ελλάδας και να του αποδίδει υποχρέωση δήλωσης του παγκόσμιου εισοδήματός του. Ενδέχεται επίσης να προκύψουν τεκμήρια διαβίωσης ή πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις, καθώς και κίνδυνος επιβολής προστίμων λόγω μη υποβολής δηλώσεων ή ανακριβούς φορολογικής εικόνας.
Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος των στοιχείων μητρώου είναι απαραίτητος, ακόμη και σε περιπτώσεις πολυετούς διαμονής στο εξωτερικό, καθώς η πραγματική διαμονή από μόνη της δεν αρκεί. Τα κριτήρια βάσει των οποίων ένα πρόσωπο θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας ή εξωτερικού αναλύονται στον οδηγό φορολογική κατοικία Ελλάδας, κριτήρια και κανόνας 183 ημερών.
Τι Κάνετε αν η Μεταβολή Δεν Εμφανίζεται Ολοκληρωμένη
Αν από τη Βεβαίωση προκύπτει ότι η μεταφορά φορολογικής κατοικίας δεν έχει καταχωριστεί, ο φορολογούμενος πρέπει να προχωρήσει στην υποβολή σχετικής αίτησης, συνοδευόμενης από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Η διαδικασία, τα έντυπα Α110 και Δ210 και το σύνολο των δικαιολογητικών περιγράφονται αναλυτικά στον οδηγό μεταφορά φορολογικής κατοικίας, δικαιολογητικά και έντυπα Α110, Δ210.
Η αίτηση και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με το αν η αίτηση είναι εμπρόθεσμη ή εκπρόθεσμη. Αναλυτικά, βλ. τον οδηγό μεταφορά φορολογικής κατοικίας, προθεσμίες υποβολής αίτησης και δικαιολογητικών.
Σημεία Ιδιαίτερης Προσοχής
Η φορολογική κατοικία αποτελεί θεσμική και νομική έννοια και δεν ταυτίζεται αυτομάτως με τον τόπο πραγματικής διαμονής. Η αναγνώριση ως φορολογικού κατοίκου εξωτερικού προϋποθέτει την ολοκλήρωση συγκεκριμένης διοικητικής διαδικασίας και την αποδοχή της από τη φορολογική διοίκηση. Σε περιπτώσεις όπου η μεταφορά δεν έχει ολοκληρωθεί εγκαίρως ή υπάρχουν αντικρουόμενα στοιχεία, απαιτείται συνολική αξιολόγηση των πραγματικών δεδομένων, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικά φορολογικά ζητήματα.
Ο έλεγχος της φορολογικής κατοικίας μέσω του myAADE αποτελεί απλό αλλά κρίσιμο βήμα για τη διασφάλιση της ορθής φορολογικής εικόνας του φορολογούμενου. Η έγκαιρη επιβεβαίωση των στοιχείων και η συμμόρφωση με τη διαδικασία μεταφοράς φορολογικής κατοικίας συμβάλλουν ουσιαστικά στην αποφυγή προστίμων και περιττών φορολογικών επιβαρύνσεων.
