Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες myAADE: Μητρώο, Οφειλές, Πληρωμές και Επικοινωνία

Οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες myAADE αποτελούν βασικό μέσο ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης των φορολογουμένων από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Μέσω της ψηφιακής πύλης παρέχεται πρόσβαση σε σειρά φορολογικών διαδικασιών και πληροφοριών που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη φορολογία εισοδήματος, την ακίνητη περιουσία, το Φορολογικό Μητρώο, τις οφειλές και τις ρυθμίσεις, τις πληρωμές, τα τραπεζικά στοιχεία και την έκδοση φορολογικών εγγράφων.

Οι διαθέσιμες λειτουργίες δεν εξυπηρετούν όλες τον ίδιο σκοπό ούτε βρίσκονται πάντοτε στην ίδια ενότητα. Για τον λόγο αυτό, ο οδηγός οργανώνει τις βασικές υπηρεσίες myAADE γενικής χρήσης ανά αντικείμενο, με σειρά προτεραιότητας από τις πλέον συχνές αναζητήσεις προς τις πιο εξειδικευμένες, ώστε ο φορολογούμενος να εντοπίζει ευκολότερα τη διαδικασία που τον αφορά και να μεταβαίνει στον αντίστοιχο αναλυτικό οδηγό.

Η παρουσίαση που ακολουθεί δεν αποσκοπεί στην καταγραφή του συνόλου των εξειδικευμένων εφαρμογών της ΑΑΔΕ, αλλά στη συγκέντρωση των υπηρεσιών που συνδέονται με βασικές και συχνές συναλλαγές των φυσικών προσώπων με τη Φορολογική Διοίκηση.

Βασικές Κατηγορίες Ηλεκτρονικών Υπηρεσιών myAADE

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι βασικές κατηγορίες ηλεκτρονικών υπηρεσιών myAADE και το αντικείμενο που καλύπτει καθεμία, ώστε να μπορείτε να μεταβείτε απευθείας στη σχετική ενότητα του οδηγού.

Φορολογία Εισοδήματος: Εκκαθαριστικό, Ε1, Ε2, Ε3 και Έντυπο Ν

Η φορολογία εισοδήματος αποτελεί τη συχνότερη αιτία αναζήτησης στο myAADE, καθώς αφορά κάθε φορολογούμενο σε ετήσια βάση. Τα επιμέρους έντυπα εξυπηρετούν διαφορετικό σκοπό το καθένα και δεν πρέπει να συγχέονται μεταξύ τους.

Μετά την εκκαθάριση της δήλωσης, εκδίδεται το εκκαθαριστικό, το οποίο αποτυπώνει το τελικό αποτέλεσμα, δηλαδή τυχόν οφειλόμενο ποσό ή επιστροφή, και αποτελεί το έγγραφο που αναζητά συχνότερα ο φορολογούμενος. Το έντυπο Ε1 αποτελεί την κύρια δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, από την οποία προκύπτει το εκκαθαριστικό. Το έντυπο Ε2 αφορά ειδικά την αναλυτική κατάσταση εισοδημάτων από εκμίσθωση ακινήτων, ενώ το έντυπο Ε3 αποτυπώνει την κατάσταση οικονομικών στοιχείων από επιχειρηματική δραστηριότητα. Για τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες, η αντίστοιχη δήλωση φορολογίας εισοδήματος υποβάλλεται μέσω του Εντύπου Ν, και όχι μέσω του Ε1.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι αναλυτικοί οδηγοί για το εκκαθαριστικό και για κάθε έντυπο.

Ακίνητη Περιουσία: Ε9, Εκκαθαριστικό ΕΝΦΙΑ και Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ

Οι υπηρεσίες που αφορούν την ακίνητη περιουσία αποτελούν τη δεύτερη πιο συχνή κατηγορία αναζήτησης, καθώς συνδέονται τόσο με την ετήσια φορολογική υποχρέωση όσο και με συναλλαγές μεταβίβασης ακινήτων.

Το έντυπο Ε9 αποτυπώνει τη δήλωση στοιχείων ακινήτων στο Περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ και αποτελεί τη βάση υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ. Μετά τον υπολογισμό του φόρου, εκδίδεται το εκκαθαριστικό ΕΝΦΙΑ, το οποίο εμφανίζει το ποσό του φόρου ανά ακίνητο και συνολικά. Διαφορετικό έγγραφο αποτελεί το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ, το οποίο απαιτείται ειδικά σε περιπτώσεις μεταβίβασης ακινήτου και πιστοποιεί την εξόφληση του φόρου για το συγκεκριμένο ακίνητο. Κάθε ακίνητο ταυτοποιείται μέσα στο Ε9 με τον δικό του Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ενώ η συνολική εικόνα ιδιοκτησίας και διαχείρισης ακινήτων τηρείται στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις προβλέπονται επίσης εκπτώσεις ή πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ, με βάση εισοδηματικά, περιουσιακά ή ασφαλιστικά κριτήρια.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι αναλυτικοί οδηγοί για κάθε διαδικασία.

Οφειλές, Ρυθμίσεις και Πληρωμές στην Εφορία μέσω myAADE

Η εικόνα των οφειλών προς τη Φορολογική Διοίκηση, η ένταξη σε ρύθμιση και η εξόφλησή τους αποτελούν διαδοχικά, αλλά διακριτά στάδια. Μέσω των σχετικών ηλεκτρονικών υπηρεσιών ο φορολογούμενος μπορεί να ελέγξει τις βεβαιωμένες οφειλές του, να εντοπίσει υποχρεώσεις που έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση, να παρακολουθήσει τις αντίστοιχες δόσεις και, τέλος, να προχωρήσει στην εξόφληση.

Πρέπει να διακρίνεται η παρακολούθηση μιας ήδη υφιστάμενης ρύθμισης από το γενικό φορολογικό πλαίσιο που διέπει τη ρύθμιση οφειλών, όπως οι διαθέσιμες δόσεις, οι προϋποθέσεις τήρησής της και οι περιπτώσεις απώλειας της ρύθμισης. Αντίστοιχα, η διαπίστωση μιας οφειλής και η εξόφλησή της αποτελούν δύο διακριτά στάδια: αφού ελεγχθεί η οφειλή ή η δόση που πρέπει να καταβληθεί, επιλέγεται ο κατάλληλος τρόπος πληρωμής σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της συγκεκριμένης υποχρέωσης, είτε μέσω τραπεζικού συστήματος είτε με ηλεκτρονικές δυνατότητες πληρωμής της ΑΑΔΕ. Πριν από την ολοκλήρωση της συναλλαγής πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι τα στοιχεία πληρωμής αντιστοιχούν στη συγκεκριμένη οφειλή ή δόση.

Στον αντίποδα της οφειλής βρίσκεται η επιστροφή φόρου. Όταν εκκρεμεί επιστροφή προς φορολογούμενο ή επιχείρηση που έχει παράλληλα βεβαιωμένη οφειλή, η ΑΑΔΕ μπορεί να προχωρήσει σε αυτόματο συμψηφισμό οφειλών, μειώνοντας την οφειλή αντί να καταβάλει το ποσό στον δηλωμένο λογαριασμό. Ο έλεγχος του πότε και για ποια οφειλή έγινε ο συμψηφισμός αποτελεί ξεχωριστή διαδικασία από τον απλό έλεγχο επιστροφής φόρου.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι επιμέρους οδηγοί, από τον έλεγχο της οφειλής έως την εξόφληση ή τον συμψηφισμό της.

IBAN, Ακατάσχετος Λογαριασμός και Αποδεικτικό Ενημερότητας

Η δήλωση τραπεζικού λογαριασμού IBAN στην ΑΑΔΕ, η δήλωση μοναδικού ακατάσχετου λογαριασμού και το Αποδεικτικό Ενημερότητας αποτελούν διαφορετικές διαδικασίες και δεν πρέπει να συγχέονται μεταξύ τους.

Ο IBAN που δηλώνεται στην ΑΑΔΕ χρησιμοποιείται για την καταβολή χρηματικών επιστροφών προς τον δικαιούχο. Αντίθετα, η δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού αποτελεί αυτοτελή διαδικασία, μέσω της οποίας δηλώνεται ένας μοναδικός τραπεζικός λογαριασμός για την εφαρμογή του σχετικού θεσμικού πλαισίου προστασίας από κατασχέσεις.

Η ύπαρξη δηλωμένου IBAN δεν σημαίνει συνεπώς ότι ο ίδιος λογαριασμός έχει δηλωθεί και ως ακατάσχετος. Πρόκειται για δύο διαφορετικές ηλεκτρονικές δηλώσεις, με διαφορετικό αντικείμενο και διαφορετικές έννομες συνέπειες.

Τέλος, το Αποδεικτικό Ενημερότητας, το οποίο συχνά αναφέρεται στην καθημερινή χρήση ως φορολογική ενημερότητα, αποτελεί διαφορετικό έγγραφο από το εκκαθαριστικό της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη ή μη ανεξόφλητων οφειλών.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι σχετικές υπηρεσίες και οι αντίστοιχοι αναλυτικοί οδηγοί.

Στοιχεία Επικοινωνίας, Μηνύματα και Ηλεκτρονική Εξυπηρέτηση από την ΑΑΔΕ

Η ηλεκτρονική επικοινωνία του φορολογούμενου με την ΑΑΔΕ περιλαμβάνει διαφορετικές λειτουργίες, ανάλογα με το είδος της ενέργειας που απαιτείται. Σε αυτές περιλαμβάνονται η δήλωση ή μεταβολή email και αριθμού κινητού τηλεφώνου, η πρόσβαση σε μηνύματα και ηλεκτρονικές κοινοποιήσεις, η υποβολή ψηφιακού αιτήματος και ο προγραμματισμός ραντεβού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ορθή τήρηση των στοιχείων επικοινωνίας, καθώς χρησιμοποιούνται για την αποστολή ειδοποιήσεων που αφορούν ενέργειες ή αναρτήσεις στον προσωπικό λογαριασμό του φορολογούμενου.

Παράλληλα, η υπηρεσία «Τα αιτήματά μου» χρησιμοποιείται για την ψηφιακή υποβολή αιτημάτων προς την ΑΑΔΕ, με επιλογή της κατάλληλης διαδικασίας μέσα από θεματικές ομάδες, ενώ μέσω της υπηρεσίας «Τα ραντεβού μου» είναι δυνατός ο προγραμματισμός ραντεβού με τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Τα απλά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δεν πρέπει να συγχέονται με τις e-Κοινοποιήσεις του myAADE. Για πράξεις, έγγραφα ή πληροφορίες που περιλαμβάνουν προσωπικά φορολογικά δεδομένα, ο φορολογούμενος πρέπει να εισέρχεται με τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στην ψηφιακή πύλη myAADE και να ελέγχει την αντίστοιχη ηλεκτρονική κοινοποίηση.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι βασικές διαδικασίες επικοινωνίας και εξυπηρέτησης για τις οποίες υπάρχουν αναλυτικοί οδηγοί.

Για την ηλεκτρονική υποβολή αιτήματος χρησιμοποιείται η υπηρεσία «Τα αιτήματά μου» της ΑΑΔΕ. Η συγκεκριμένη διαδικασία θα αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστού αναλυτικού οδηγού, ώστε να παρουσιαστούν αυτοτελώς η επιλογή θεματικής διαδικασίας, η υποβολή του αιτήματος και η παρακολούθηση της πορείας του.

ΑΦΜ, Κλειδάριθμος, Κωδικοί Πρόσβασης και Φορολογικό Μητρώο myAADE

Ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) αποτελεί το βασικό στοιχείο φορολογικής ταυτοποίησης, ενώ ο Κλειδάριθμος συνδέεται με τη διαδικασία ενεργοποίησης των προσωπικών κωδικών πρόσβασης στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ. Στο ίδιο Φορολογικό Μητρώο τηρούνται και τα λοιπά στοιχεία που προσδιορίζουν τη φορολογική εικόνα του φυσικού προσώπου.

Η απόδοση ΑΦΜ και Κλειδαρίθμου, η παραλαβή Κλειδαρίθμου και η μεταγενέστερη διαχείριση των κωδικών πρόσβασης αποτελούν διακριτές διαδικασίες. Για τον λόγο αυτό πρέπει να επιλέγεται κάθε φορά η υπηρεσία που αντιστοιχεί στο στάδιο στο οποίο βρίσκεται ο φορολογούμενος.

Ανάλογα με την περίπτωση, ο φορολογούμενος μπορεί να χρειάζεται είτε την έκδοση επίσημης βεβαίωσης των στοιχείων που είναι ήδη καταχωρημένα στο Μητρώο είτε τη μεταβολή συγκεκριμένου στοιχείου. Η Βεβαίωση Μητρώου Φυσικού Προσώπου αποτυπώνει στοιχεία που τηρούνται στο Φορολογικό Μητρώο και δεν πρέπει να συγχέεται με αίτημα μεταβολής. Αντίθετα, στην περίπτωση αλλαγής διεύθυνσης κατοικίας απαιτείται διαδικασία ενημέρωσης των στοιχείων που τηρούνται από τη Φορολογική Διοίκηση.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι σχετικοί οδηγοί για τις βασικές διαδικασίες πρόσβασης και τις υπηρεσίες Μητρώου.

Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες myAADE: Συνοπτική Εικόνα

Η ψηφιακή πύλη myAADE συγκεντρώνει διαφορετικές κατηγορίες υπηρεσιών που εξυπηρετούν επιμέρους φορολογικές ανάγκες. Η σωστή επιλογή της εφαρμογής εξαρτάται από το αντικείμενο της συναλλαγής: φορολογία εισοδήματος, ακίνητη περιουσία, οφειλές και ρυθμίσεις, πληρωμές, πρόσβαση και Κλειδάριθμος, στοιχεία Φορολογικού Μητρώου, επικοινωνία με την ΑΑΔΕ, τραπεζικά στοιχεία ή αποδεικτικό ενημερότητας.

Η διάκριση μεταξύ των επιμέρους υπηρεσιών είναι ουσιώδης, καθώς διαδικασίες που μπορεί να φαίνονται συναφείς, όπως η δήλωση IBAN και η δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού, ή ο έλεγχος οφειλής και η πληρωμή της, έχουν διαφορετικό αντικείμενο και πραγματοποιούνται μέσω διαφορετικών λειτουργιών.