Με το άρθρο 217 του ν. 5222/2025 (ΦΕΚ Α΄ 134/28.07.2025) προστέθηκε στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58) το άρθρο 15Β, με το οποίο συστήνεται στην ΑΑΔΕ το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.). Το νέο μητρώο περιλαμβάνει πληροφορίες και δεδομένα για την ιδιοκτησία και τη διαχείριση των ακινήτων, με στόχο τη συγκέντρωση, διασταύρωση και επικαιροποίηση στοιχείων που αφορούν κάθε ακίνητο. Εκτιμάται ότι αφορά περίπου 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα.
Το Μ.Ι.Δ.Α. δεν είναι απλώς ένα νέο Ε9. Είναι ένα ευρύτερο ηλεκτρονικό μητρώο που συνδέει την εικόνα του ακινήτου με τα δικαιώματα, τη χρήση και τη διαχείρισή του. Για τον φορολογούμενο, αυτό σημαίνει ότι τα στοιχεία των ακινήτων αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, καθώς μπορούν να συνδέονται με δηλώσεις, πληροφορίες τρίτων και διαλειτουργικότητες με άλλα πληροφοριακά συστήματα.
Με Ποιον Νόμο Δημιουργήθηκε το Μ.Ι.Δ.Α.
Το Μ.Ι.Δ.Α. δημιουργήθηκε με το άρθρο 217 του ν. 5222/2025 (ΦΕΚ Α΄ 134/28.07.2025), ο οποίος αφορά τον Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα και άλλες διατάξεις. Με τη διάταξη αυτή προστέθηκε στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58) το άρθρο 15Β, το οποίο προβλέπει τη σύσταση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων στην ΑΑΔΕ.
Η ίδια διάταξη πρόσθεσε επίσης εξουσιοδοτικές και μεταβατικές προβλέψεις στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (παρ. 58 και 59 στο άρθρο 83 και παρ. 3 στο άρθρο 84), ώστε να καθοριστούν με αποφάσεις οι κατηγορίες δεδομένων, ο τρόπος συλλογής τους, οι δηλώσεις που θα υποβάλλονται, οι πληροφορίες που θα χορηγούνται από τρίτους και οι αναγκαίες διαλειτουργικότητες.
Τι Είναι το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων
Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων είναι ειδικό μητρώο της ΑΑΔΕ το οποίο περιλαμβάνει το σύνολο των πληροφοριών και δεδομένων για την ιδιοκτησία και τη διαχείριση των ακινήτων. Η βασική του λειτουργία είναι να συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο πληροφοριακό πλαίσιο στοιχεία που αφορούν το ακίνητο, τα δικαιώματα επάνω σε αυτό και τη χρήση του. Το Μ.Ι.Δ.Α. δεν περιορίζεται στο ποιος έχει ένα ακίνητο, αλλά επεκτείνεται και στο πώς αυτό χρησιμοποιείται ή διαχειρίζεται.
Ποια Στοιχεία Συγκεντρώνει το Μ.Ι.Δ.Α.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι βασικές κατηγορίες πληροφοριών που προβλέπεται να συγκεντρώνονται στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων.
| Κατηγορία στοιχείων | Τι σημαίνει πρακτικά |
|---|---|
| Είδος ακινήτου | Αν πρόκειται για κατοικία, επαγγελματικό χώρο, οικόπεδο, αγροτεμάχιο ή άλλη κατηγορία ακινήτου. |
| Περιγραφή ακινήτου | Τα βασικά χαρακτηριστικά του ακινήτου, όπως τηρούνται στα πληροφοριακά συστήματα. |
| Δικαιώματα επί του ακινήτου | Κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα. |
| Χρήση ακινήτου | Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται το ακίνητο, όπως μίσθωση, δωρεάν παραχώρηση ή ιδιοχρησιμοποίηση. |
| Λοιπές πληροφορίες | Κάθε άλλη πληροφορία σχετική με το ακίνητο που μπορεί να τηρείται ή να αντλείται για την ενημέρωση του μητρώου. |
Πώς Ενημερώνεται το Μ.Ι.Δ.Α.
Το Μ.Ι.Δ.Α. ενημερώνεται με δύο βασικούς τρόπους: μέσω δηλώσεων που υποβάλλονται στην ΑΑΔΕ και μέσω πληροφοριών που χορηγούν τρίτοι στην ΑΑΔΕ. Αυτό σημαίνει ότι το μητρώο δεν θα βασίζεται μόνο σε μία δήλωση του φορολογούμενου. Θα μπορεί να συνδέεται με στοιχεία που υπάρχουν ήδη στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, αλλά και με δεδομένα που θα προέρχονται από άλλους φορείς, εφόσον καθοριστούν οι σχετικές διαδικασίες.
Διαλειτουργικότητα με Κτηματολόγιο και Άλλα Συστήματα
Το άρθρο 15Β του ΚΦΔ προβλέπει ότι το Μ.Ι.Δ.Α. μπορεί να συνδέεται μέσω διαλειτουργικότητας με το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (Ε.Μ.Α.) – Eregistries του Ελληνικού Κτηματολογίου, καθώς και με ψηφιακά συστήματα φορέων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που τηρούν πληροφορίες σχετικές με ακίνητα.
Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης θα εξειδικευτούν τα δεδομένα που αντλεί το Μ.Ι.Δ.Α. από το Ε.Μ.Α., ο τρόπος συλλογής τους και οι αναγκαίες διαλειτουργικότητες. Μέχρι την παραγωγική λειτουργία του Ε.Μ.Α., η άντληση δεδομένων μπορεί να γίνεται και από άλλα ψηφιακά συστήματα που τηρούν δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς. Οι ακριβείς κατηγορίες δεδομένων, οι φορείς και ο τρόπος συλλογής θα καθοριστούν με τις προβλεπόμενες αποφάσεις.
Γιατί το Μ.Ι.Δ.Α. Δεν Είναι το Ίδιο με το Ε9
Το Ε9 και το Μ.Ι.Δ.Α. συνδέονται, αλλά δεν έχουν την ίδια λειτουργία. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η βασική διαφορά μεταξύ των δύο.
| Ε9 | Μ.Ι.Δ.Α. |
|---|---|
| Είναι δήλωση στοιχείων ακινήτων. | Είναι μητρώο ιδιοκτησίας και διαχείρισης ακινήτων. |
| Συνδέεται κυρίως με την περιουσιακή εικόνα και τον ΕΝΦΙΑ. | Συγκεντρώνει στοιχεία για το ακίνητο, τα δικαιώματα, τη χρήση και τη διαχείρισή του. |
| Υποβάλλεται από τον υπόχρεο φορολογούμενο. | Μπορεί να ενημερώνεται από δηλώσεις, πληροφορίες τρίτων και διαλειτουργικότητες. |
| Δείχνει τι ακίνητο έχει ο φορολογούμενος. | Μπορεί να δείχνει και πώς χρησιμοποιείται ή διαχειρίζεται το ακίνητο. |
Τι Ρυθμίζουν οι Αποφάσεις που Αναμένονται
Το άρθρο 217 του ν. 5222/2025 προβλέπει ότι με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ θα καθοριστούν κρίσιμες λεπτομέρειες για τη λειτουργία του Μ.Ι.Δ.Α. Ειδικότερα, αναμένεται να καθοριστούν οι συγκεκριμένες κατηγορίες δεδομένων που θα συγκεντρώνονται, ο τρόπος συλλογής και ενημέρωσής τους, η διαδικασία υποβολής δηλώσεων από τους υπόχρεους, η διαδικασία χορήγησης πληροφοριών από τρίτους στην ΑΑΔΕ, οι αναγκαίες διαλειτουργικότητες με άλλα πληροφοριακά συστήματα και κάθε ειδικότερο ζήτημα για τη λειτουργία του Μ.Ι.Δ.Α.
Με κοινές υπουργικές αποφάσεις θα εξειδικευτούν επίσης τα δεδομένα που θα αντλεί το Μ.Ι.Δ.Α. από το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων, καθώς και τα δεδομένα που θα συλλέγονται από φορείς του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα.
Ποιους Αφορά το Μ.Ι.Δ.Α.
Το Μ.Ι.Δ.Α. αφορά κάθε πρόσωπο που συνδέεται με ακίνητη περιουσία, είτε ως ιδιοκτήτης είτε ως χρήστης είτε ως διαχειριστής ακινήτου. Εκτιμάται ότι αφορά συνολικά περίπου 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι βασικές κατηγορίες προσώπων που επηρεάζονται.
| Κατηγορία | Γιατί αφορά |
|---|---|
| Ιδιοκτήτες ακινήτων | Επειδή το μητρώο συγκεντρώνει στοιχεία για την ιδιοκτησία και τα δικαιώματα επί των ακινήτων. |
| Μισθωτές | Επειδή η χρήση ακινήτου αποτελεί στοιχείο που συνδέεται με το Μ.Ι.Δ.Α. |
| Παραχωρησιούχοι | Επειδή η δωρεάν παραχώρηση χρήσης ακινήτου συνδέεται με την έννοια της χρήσης του ακινήτου. |
| Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες | Επειδή μπορεί να κατέχουν, να μισθώνουν ή να διαχειρίζονται ακίνητα. |
| Φορολογούμενοι με δηλωμένα ακίνητα | Επειδή τα στοιχεία των ακινήτων τους μπορεί να αξιοποιούνται για διασταυρώσεις και επικαιροποίηση δεδομένων. |
Τι Έχει Ήδη Νομοθετηθεί και Τι Αναμένεται
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται συνοπτικά η τρέχουσα κατάσταση του Μ.Ι.Δ.Α.
| Θέμα | Κατάσταση |
|---|---|
| Σύσταση Μ.Ι.Δ.Α. | Έχει νομοθετηθεί με το άρθρο 217 του ν. 5222/2025 (ΦΕΚ Α΄ 134/28.07.2025). |
| Άρθρο 15Β ΚΦΔ | Έχει προστεθεί στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58). |
| Κατηγορίες δεδομένων | Θα καθοριστούν με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ. |
| Διαλειτουργικότητες | Προβλέπονται με Ε.Μ.Α. / Eregistries και άλλα συστήματα, με λεπτομέρειες που θα εξειδικευτούν με κοινές υπουργικές αποφάσεις. |
| Δηλώσεις και διαδικασία υποβολής | Αναμένονται οι σχετικές αποφάσεις και οδηγίες της ΑΑΔΕ. |
| Πλήρης πρακτική εφαρμογή | Εξαρτάται από τις αποφάσεις, τις τεχνικές διαλειτουργικότητες και τις οδηγίες της ΑΑΔΕ. |
Τι Πρέπει να Προσέξουν οι Φορολογούμενοι
Το Μ.Ι.Δ.Α. ενισχύει τη σημασία της ορθής και συνεπούς εικόνας των ακινήτων στα πληροφοριακά συστήματα. Τα στοιχεία για το ακίνητο, τα δικαιώματα και τη χρήση του θα μπορούν να αποτελούν αντικείμενο συγκέντρωσης και διασταύρωσης από την ΑΑΔΕ.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα ακίνητα που μισθώνονται, παραχωρούνται, χρησιμοποιούνται από τρίτους ή συνδέονται με άλλες δηλώσεις και δικαιώματα. Μέχρι να εκδοθούν οι προβλεπόμενες αποφάσεις, δεν είναι δυνατό να παρουσιαστεί αναλυτική διαδικασία υποβολής δηλώσεων στο Μ.Ι.Δ.Α.
Νομική Βάση
Άρθρο 217 ν. 5222/2025 (ΦΕΚ Α΄ 134/28.07.2025) – Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας και άλλες διατάξεις · Άρθρο 15Β Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58) · Παρ. 58 και 59 άρθρου 83 ΚΦΔ – Εξουσιοδοτικές διατάξεις · Παρ. 3 άρθρου 84 ΚΦΔ – Μεταβατικές διατάξεις.
