Πρόστιμα ΦΗΜ: Τι Διευκρινίζει η ΑΑΔΕ για Δηλώσεις και Μη Διαφύλαξη Ταμειακών

Διευκρινίσεις για τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε παραβάσεις σχετικές με τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς (ΦΗΜ) παρέχει η ΑΑΔΕ, με την εγκύκλιο Ε.2044/2026 του Διοικητή της, Γιώργου Πιτσιλή. Οι διευκρινίσεις αφορούν κυρίως τις περιπτώσεις μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης απόκτησης, μεταβολής ή παύσης χρήσης ΦΗΜ, καθώς και τις περιπτώσεις μη διαφύλαξης των ΦΗΜ, των φορολογικών μνημών και των αρχείων που αυτοί δημιουργούν.

Η εγκύκλιος έχει ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ταμειακές μηχανές ή άλλους φορολογικούς ηλεκτρονικούς μηχανισμούς, καθώς αποσαφηνίζει τόσο το ύψος των προστίμων όσο και το αν το πρόστιμο επιβάλλεται ανά ΦΗΜ ή ανά δήλωση. Παράλληλα, παρέχονται διευκρινίσεις για τον χρόνο τέλεσης των παραβάσεων και τον χρόνο παραγραφής του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης να επιβάλει τα σχετικά πρόστιμα.

Ποιες Παραβάσεις Αφορούν οι Διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ

Οι διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ αφορούν παραβάσεις που συνδέονται με τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων για τους ΦΗΜ. Ειδικότερα, εξετάζονται οι περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης, εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης και μη διαφύλαξης των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών, των φορολογικών μνημών και των αρχείων που δημιουργούνται από αυτούς.

Στην πράξη, οι επιχειρήσεις πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα τις δηλώσεις που αφορούν την απόκτηση, τη μεταβολή ή την παύση χρήσης ΦΗΜ, καθώς η μη ορθή ή μη εμπρόθεσμη υποβολή τους μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα. Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει το πλαίσιο, ώστε η επιχείρηση να γνωρίζει ποιο πρόστιμο αντιστοιχεί σε κάθε περίπτωση.

Πρόστιμα για Μη Υποβολή Δήλωσης ΦΗΜ

Για τη μη υποβολή δήλωσης που αφορά ΦΗΜ, το πρόστιμο διαφοροποιείται ανάλογα με τον χρόνο τέλεσης της παράβασης και, για παλαιότερες περιόδους, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρεί η επιχείρηση. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα πρόστιμα που περιλαμβάνονται στον χρηστικό πίνακα της εγκυκλίου.

Πρόστιμα για Εκπρόθεσμη Υποβολή Δήλωσης ΦΗΜ

Για την εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης, το πρόστιμο επιβάλλεται ανά δήλωση και όχι ανά αριθμό ΦΗΜ. Αυτό είναι σημαντικό σημείο για τις επιχειρήσεις, καθώς διαφοροποιεί τον τρόπο υπολογισμού του προστίμου σε σχέση με τη μη υποβολή δήλωσης.

Τι Σημαίνει «Ανά ΦΗΜ» και Τι «Ανά Δήλωση»

Η διάκριση μεταξύ προστίμου ανά ΦΗΜ και προστίμου ανά δήλωση είναι κρίσιμη. Όταν το πρόστιμο επιβάλλεται ανά ΦΗΜ, υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό που αφορά η παράβαση. Αντίθετα, όταν το πρόστιμο επιβάλλεται ανά δήλωση, το ποσό επιβάλλεται για τη δήλωση συνολικά, ανεξάρτητα από τον αριθμό των ΦΗΜ που περιλαμβάνονται σε αυτή.

Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις πρέπει να ελέγχουν όχι μόνο αν η δήλωση έχει υποβληθεί, αλλά και αν έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα και σωστά. Η μη υποβολή και η εκπρόθεσμη υποβολή δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο ως προς την επιβολή του προστίμου.

Μη Διαφύλαξη ΦΗΜ και Αρχείων

Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ αναφέρεται και στις περιπτώσεις μη διαφύλαξης των ΦΗΜ, των φορολογικών μνημών και των αρχείων που δημιουργούνται από αυτούς. Η διαφύλαξη των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών και των σχετικών αρχείων αποτελεί βασική υποχρέωση της επιχείρησης, καθώς τα στοιχεία αυτά μπορεί να ζητηθούν στο πλαίσιο φορολογικού ελέγχου.

Η απώλεια, μη διατήρηση ή αδυναμία προσκόμισης των σχετικών στοιχείων μπορεί να δημιουργήσει φορολογικούς κινδύνους για την επιχείρηση. Για τον λόγο αυτό, κάθε επιχείρηση που χρησιμοποιεί ΦΗΜ πρέπει να τηρεί οργανωμένο αρχείο και να γνωρίζει τις υποχρεώσεις διαφύλαξης που τη βαρύνουν.

Τι Πρέπει να Ελέγξουν οι Επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ΦΗΜ πρέπει να ελέγξουν αν έχουν υποβάλει όλες τις απαιτούμενες δηλώσεις απόκτησης, μεταβολής ή παύσης χρήσης των φορολογικών μηχανισμών. Επίσης, πρέπει να διαπιστώσουν αν οι δηλώσεις έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα και αν τα στοιχεία των ΦΗΜ είναι ενημερωμένα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε επιχειρήσεις που έχουν παύσει τη χρήση ταμειακής μηχανής, άλλαξαν ΦΗΜ, μετέβαλαν στοιχεία ή έχουν παλαιούς μηχανισμούς που δεν χρησιμοποιούνται πλέον. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μη τακτοποίηση των σχετικών δηλώσεων μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα, ανάλογα με τον χρόνο τέλεσης της παράβασης.

Πού Μπορούν να Απευθυνθούν οι Επιχειρήσεις

Για περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με παραβάσεις που αφορούν τους ΦΗΜ, οι επιχειρήσεις μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, μέσω του my1521. Η τηλεφωνική εξυπηρέτηση γίνεται στο 1521, χωρίς χρέωση, από Δευτέρα έως Παρασκευή, 07:00 έως 20:00.

Ψηφιακά, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν ερώτημα μέσω της πλατφόρμας my1521, επιλέγοντας: «Θέματα Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων & myDATA» > «Φορολογικοί Ηλεκτρονικοί Μηχανισμοί (Φ.Η.Μ.)» > «Πρόστιμα».

Συμπέρασμα

Η εγκύκλιος Ε.2044/2026 της ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει το πλαίσιο προστίμων για παραβάσεις που αφορούν τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς. Οι βασικές περιπτώσεις που πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις είναι η μη υποβολή δήλωσης, η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης και η μη διαφύλαξη των ΦΗΜ, των φορολογικών μνημών και των αρχείων τους.

Το σημαντικότερο πρακτικό σημείο είναι η διάκριση ανάμεσα στο πρόστιμο που επιβάλλεται ανά ΦΗΜ και στο πρόστιμο που επιβάλλεται ανά δήλωση. Για τον λόγο αυτό, κάθε επιχείρηση που χρησιμοποιεί ταμειακές μηχανές ή άλλους φορολογικούς ηλεκτρονικούς μηχανισμούς πρέπει να ελέγχει έγκαιρα την εικόνα των δηλώσεών της και να διατηρεί πλήρες αρχείο των σχετικών στοιχείων.

Πηγή: ΑΑΔΕ, δελτίο Τύπου 31/07/2026 και εγκύκλιος Ε.2044/2026.