Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο Κατηγορίας Β (ΚΟΤ Β) παρέχει έκπτωση στη χρέωση ηλεκτρικής ενέργειας για την κύρια κατοικία νοικοκυριών που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Τα όρια εισοδήματος και κατανάλωσης εξαρτώνται από τη σύνθεση του νοικοκυριού, ενώ προβλέπονται προσαυξήσεις για άτομα με αναπηρία και για άτομα που χρειάζονται μηχανική υποστήριξη κατ’ οίκον. Η ένταξη αφορά μία παροχή ηλεκτρικής ενέργειας ανά νοικοκυριό και προϋποθέτει έλεγχο των στοιχείων μέσω της ΗΔΙΚΑ.
Τα βασικά κριτήρια του ΚΟΤ Β καθορίζονται με την Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΥΠΡΓ/892/152/2018 (ΦΕΚ Β΄ 242/01.02.2018), η οποία τροποποίησε την απόφαση για την εφαρμογή του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου. Η αξιολόγηση αφορά το εισόδημα και την ακίνητη περιουσία των μελών του νοικοκυριού, καθώς και συγκεκριμένες περιπτώσεις αποκλεισμού. Παρακάτω παρουσιάζονται οι δικαιούχοι, τα οικονομικά κριτήρια, τα όρια κατανάλωσης και η προβλεπόμενη έκπτωση.
Ποιοι Είναι οι Δικαιούχοι του ΚΟΤ Β
Δικαιούχοι του ΚΟΤ Β είναι τα νοικοκυριά που πληρούν σωρευτικά τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια της κατηγορίας και δεν εμπίπτουν στους προβλεπόμενους αποκλεισμούς. Η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να αφορά την κύρια κατοικία και να είναι στο όνομα του προσώπου που υποβάλλει την αίτηση ή του/της συζύγου του. Η έγκριση προϋποθέτει επιτυχή έλεγχο των στοιχείων και ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής υποβολής.
Για την ένταξη στο ΚΟΤ Β δεν απαιτείται εγκεκριμένη αίτηση στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Η προϋπόθεση αυτή αφορά το Κοινωνικό Τιμολόγιο Ρεύματος ΚΟΤ Α, το οποίο αποτελεί διαφορετική κατηγορία. Στο ΚΟΤ Β εφαρμόζονται τα ειδικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που ακολουθούν.
Όταν υπάρχουν δηλωμένα φιλοξενούμενα μέλη, συνυπολογίζονται και τα δικά τους στοιχεία σύμφωνα με τους κανόνες του προγράμματος. Επομένως, ο έλεγχος δεν περιορίζεται υποχρεωτικά στα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στην ίδια φορολογική δήλωση. Για τους ενήλικους φιλοξενούμενους απαιτείται συναίνεση για την προσπέλαση των στοιχείων τους από την ΑΑΔΕ.
Εισοδηματικά Κριτήρια για το ΚΟΤ Β
Για το ΚΟΤ Β εξετάζεται το ετήσιο συνολικό πραγματικό εισόδημα του νοικοκυριού φορολογητέο, αυτοτελώς ή ειδικώς φορολογούμενο και απαλλασσόμενο από τον φόρο ή το τεκμαρτό εισόδημά του. Λαμβάνονται υπόψη οι τελευταίες εκκαθαρισμένες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των μελών του νοικοκυριού για τις οποίες έχει λήξει η προθεσμία υποβολής, συμπεριλαμβανομένης τυχόν παράτασης. Τα βασικά ετήσια εισοδηματικά όρια καθορίζονται ανά σύνθεση νοικοκυριού ως εξής:
| Σύνθεση νοικοκυριού | Ετήσιο εισοδηματικό όριο |
|---|---|
| Μονοπρόσωπο νοικοκυριό | 9.000 € |
| Δύο ενήλικα μέλη ή μονογονεϊκή οικογένεια με ένα ανήλικο μέλος | 13.500 € |
| Δύο ενήλικα και ένα ανήλικο μέλος ή μονογονεϊκή οικογένεια με δύο ανήλικα μέλη | 15.750 € |
| Τρία ενήλικα μέλη ή δύο ενήλικα και δύο ανήλικα μέλη ή μονογονεϊκή οικογένεια με τρία ανήλικα μέλη | 18.000 € |
| Τρία ενήλικα και ένα ανήλικο μέλος ή δύο ενήλικα και τρία ανήλικα μέλη ή μονογονεϊκή οικογένεια με τέσσερα ανήλικα μέλη | 24.750 € |
| Τέσσερα ενήλικα μέλη ή δύο ενήλικα και τέσσερα ανήλικα μέλη ή μονογονεϊκή οικογένεια με πέντε ανήλικα μέλη | 27.000 € |
Για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος προστίθενται 4.500 ευρώ και για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος 2.250 ευρώ. Το γενικό ανώτατο εισοδηματικό όριο είναι 31.500 ευρώ, ανεξάρτητα από τον αριθμό των μελών του νοικοκυριού. Προβλέπονται ειδικές προσαυξήσεις λόγω αναπηρίας ή ανάγκης μηχανικής υποστήριξης.
Προσαυξήσεις λόγω αναπηρίας ή μηχανικής υποστήριξης
Για νοικοκυριό που περιλαμβάνει άτομο ή άτομα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, το αντίστοιχο εισοδηματικό όριο αυξάνεται κατά 8.000 ευρώ. Για νοικοκυριό που περιλαμβάνει άτομο ή άτομα που χρειάζονται μηχανική υποστήριξη κατ’ οίκον, με ιατρικές συσκευές απαραίτητες για τη ζωή τους, προβλέπεται προσαύξηση κατά 15.000 ευρώ. Κάθε προσαύξηση αφορά το νοικοκυριό και δεν πολλαπλασιάζεται με τον αριθμό των μελών που έχουν την αντίστοιχη ιδιότητα.
Οι προβλεπόμενες προσαυξήσεις εφαρμόζονται και στο γενικό ανώτατο εισοδηματικό όριο των 31.500 ευρώ. Με την προσαύξηση αναπηρίας το ανώτατο όριο διαμορφώνεται σε 39.500 ευρώ, ενώ με την προσαύξηση μηχανικής υποστήριξης σε 46.500 ευρώ. Τα ποσά αυτά αποτελούν ανώτατα όρια· για κάθε νοικοκυριό εξετάζεται το όριο που αντιστοιχεί στη συγκεκριμένη σύνθεσή του.
Κριτήρια Ακίνητης Περιουσίας για το ΚΟΤ Β
Η ακίνητη περιουσία του αιτούντος και των μελών του νοικοκυριού, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, πρέπει να βρίσκεται εντός του προβλεπόμενου ορίου συνολικής φορολογητέας αξίας. Το όριο είναι 120.000 ευρώ για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό και αυξάνεται κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος, μέχρι τις 180.000 ευρώ. Η απόφαση ορίζει ως βάση υπολογισμού την αξία που προκύπτει από την τελευταία εκδοθείσα πράξη προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ.
| Αριθμός μελών νοικοκυριού | Ανώτατη φορολογητέα αξία ακίνητης περιουσίας |
|---|---|
| 1 μέλος | 120.000 € |
| 2 μέλη | 135.000 € |
| 3 μέλη | 150.000 € |
| 4 μέλη | 165.000 € |
| 5 μέλη και άνω | 180.000 € |
Για τον έλεγχο ενδιαφέρει η φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας και όχι το ποσό του ΕΝΦΙΑ που καταβάλλεται. Τα σχετικά στοιχεία εμφανίζονται στο εκκαθαριστικό ΕΝΦΙΑ στο myAADE. Στα συγκεκριμένα περιουσιακά όρια δεν προβλέπεται προσαύξηση λόγω αναπηρίας ή μηχανικής υποστήριξης.
Όρια Κατανάλωσης Ρεύματος για το ΚΟΤ Β
Η εφαρμογή του ΚΟΤ Β συνδέεται με συγκεκριμένα όρια τετραμηνιαίας κατανάλωσης, τα οποία αντιστοιχούν σε περίοδο 120 ημερών. Τα παρακάτω όρια αφορούν την ημερήσια κατανάλωση και διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Καθορίζουν την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που μπορεί να τιμολογηθεί με ΚΟΤ και δεν αποτελούν δωρεάν παροχή κιλοβατωρών.
| Σύνθεση νοικοκυριού | Όριο κατανάλωσης ανά τετράμηνο |
|---|---|
| Μονοπρόσωπο νοικοκυριό | 1.400 kWh |
| Δύο ενήλικα μέλη ή μονογονεϊκή οικογένεια με ένα ανήλικο μέλος | 1.600 kWh |
| Δύο ενήλικα και ένα ανήλικο μέλος ή μονογονεϊκή οικογένεια με δύο ανήλικα μέλη | 1.700 kWh |
| Τρία ενήλικα μέλη ή δύο ενήλικα και δύο ανήλικα μέλη ή μονογονεϊκή οικογένεια με τρία ανήλικα μέλη | 1.800 kWh |
| Τρία ενήλικα και ένα ανήλικο μέλος ή δύο ενήλικα και τρία ανήλικα μέλη ή μονογονεϊκή οικογένεια με τέσσερα ανήλικα μέλη | 1.900 kWh |
| Τέσσερα ενήλικα μέλη ή δύο ενήλικα και τέσσερα ανήλικα μέλη ή μονογονεϊκή οικογένεια με πέντε ανήλικα μέλη | 2.000 kWh |
Πότε αυξάνονται τα όρια κατανάλωσης
Για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος προστίθενται 200 kWh και για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος 100 kWh, μέχρι το γενικό ανώτατο όριο των 2.400 kWh ανά τετράμηνο. Για νοικοκυριό που περιλαμβάνει άτομο ή άτομα με αναπηρία 67% και άνω, το αντίστοιχο όριο αυξάνεται κατά 300 kWh. Για νοικοκυριό με άτομο ή άτομα που χρειάζονται μηχανική υποστήριξη κατ’ οίκον, με ιατρικές συσκευές απαραίτητες για τη ζωή τους, η προσαύξηση είναι 600 kWh.
Οι ειδικές προσαυξήσεις αυξάνουν και το γενικό ανώτατο όριο των 2.400 kWh. Με την προσαύξηση αναπηρίας το ανώτατο όριο διαμορφώνεται σε 2.700 kWh και με την προσαύξηση μηχανικής υποστήριξης σε 3.000 kWh. Το συγκεκριμένο όριο που αντιστοιχεί στο νοικοκυριό εμφανίζεται στην εφαρμογή της ΗΔΙΚΑ κατά την αξιολόγηση της αίτησης.
Τι συμβαίνει όταν ξεπερνιέται το όριο κατανάλωσης
Η υπέρβαση του ορίου δεν έχει την ίδια συνέπεια σε όλες τις περιπτώσεις. Εξετάζονται το ποσοστό της υπέρβασης και, όπου απαιτείται, η μέση τετραμηνιαία κατανάλωση σε ετήσια κυλιόμενη βάση, βάσει καταμετρημένων ενδείξεων. Οι βασικοί κανόνες εφαρμογής διαμορφώνονται ως εξής:
| Περίπτωση υπέρβασης | Τρόπος τιμολόγησης |
|---|---|
| Υπέρβαση έως και 10% του ορίου | Το ΚΟΤ εφαρμόζεται στην κατανάλωση εντός του ορίου. Η υπερβάλλουσα κατανάλωση χρεώνεται με το ισχύον οικιακό τιμολόγιο του προμηθευτή. |
| Υπέρβαση άνω του 10%, αλλά η μέση τετραμηνιαία κατανάλωση σε ετήσια κυλιόμενη βάση δεν υπερβαίνει το όριο | Το ΚΟΤ εφαρμόζεται στην κατανάλωση εντός του ορίου. Η υπερβάλλουσα κατανάλωση χρεώνεται με το ισχύον οικιακό τιμολόγιο του προμηθευτή. |
| Υπέρβαση άνω του 10% και υπέρβαση του ορίου από τη μέση τετραμηνιαία κατανάλωση σε ετήσια κυλιόμενη βάση | Το ΚΟΤ δεν εφαρμόζεται για το συγκεκριμένο τετράμηνο. Η κατανάλωση χρεώνεται με το ισχύον οικιακό τιμολόγιο του προμηθευτή. |
Όταν η υπερβάλλουσα κατανάλωση τιμολογείται με το οικιακό τιμολόγιο του προμηθευτή, λαμβάνονται υπόψη οι κλίμακες της συνολικής κατανάλωσης, εφόσον το τιμολόγιο είναι κλιμακωτό. Η μη εφαρμογή του ΚΟΤ για ένα συγκεκριμένο τετράμηνο λόγω υπέρβασης δεν ταυτίζεται με απόρριψη της αίτησης ένταξης. Πρόκειται για έλεγχο του τρόπου τιμολόγησης της συγκεκριμένης περιόδου.
Ειδική ρύθμιση ισχύει για δικαιούχους που οι ίδιοι ή μέλη του νοικοκυριού τους χρειάζονται μηχανική υποστήριξη κατ’ οίκον. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ΚΟΤ εφαρμόζεται στην κατανάλωση μέχρι το προβλεπόμενο όριο, ανεξάρτητα από την υπέρβασή του. Η κατανάλωση πέρα από το όριο χρεώνεται με το ισχύον οικιακό τιμολόγιο του προμηθευτή.
Ποια Είναι τα Οφέλη του ΚΟΤ Β
Η προβλεπόμενη έκπτωση του ΚΟΤ Β στη χρέωση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας είναι 0,045 ευρώ ανά kWh, δηλαδή 4,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Εφαρμόζεται στην κατανάλωση που τιμολογείται με ΚΟΤ, σύμφωνα με τα όρια και τους σχετικούς κανόνες. Το ύψος της εξοικονόμησης εξαρτάται επομένως από τις κιλοβατώρες στις οποίες εφαρμόζεται η έκπτωση.
Ενδεικτικά, για 1.000 kWh που τιμολογούνται με ΚΟΤ Β, η έκπτωση αντιστοιχεί σε 45 ευρώ, εφόσον η χρέωση προμήθειας επαρκεί για την πλήρη αφαίρεσή της. Ο υπολογισμός είναι 1.000 × 0,045 ευρώ και αφορά τη χρέωση προμήθειας, όχι ποσοστιαία μείωση ολόκληρου του λογαριασμού. Εάν η εφαρμογή της έκπτωσης οδηγεί σε αρνητική χρέωση προμήθειας, η συγκεκριμένη χρέωση μηδενίζεται.
Πότε Απορρίπτεται η Αίτηση για το ΚΟΤ Β
Η αίτηση δεν εγκρίνεται όταν το νοικοκυριό υπερβαίνει το εισοδηματικό ή το περιουσιακό όριο που του αντιστοιχεί. Παράλληλα, εξετάζονται συγκεκριμένοι αποκλεισμοί μέσα από τις τελευταίες εκκαθαρισμένες φορολογικές δηλώσεις των μελών του. Δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης νοικοκυριά των οποίων τα μέλη:
- Εμπίπτουν στις διατάξεις του φόρου πολυτελούς διαβίωσης.
- Δηλώνουν δαπάνες για αμοιβές πληρωμάτων σκαφών αναψυχής.
- Δηλώνουν δαπάνες για δίδακτρα σε ιδιωτικά σχολεία.
- Δηλώνουν δαπάνες για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό.
Για την ολοκλήρωση του ελέγχου πρέπει επίσης να έχουν υποβληθεί και εκκαθαριστεί οι απαιτούμενες φορολογικές δηλώσεις και να έχουν δοθεί οι αναγκαίες συναινέσεις. Η παροχή πρέπει να αντιστοιχεί στην κύρια κατοικία και να είναι στο όνομα του αιτούντος ή του/της συζύγου του. Όταν δεν πληρούνται τα κριτήρια, η εφαρμογή της ΗΔΙΚΑ εμφανίζει αναλυτικά τους λόγους απόρριψης.
Πού Υποβάλλεται η Αίτηση για το ΚΟΤ Β
Η ένταξη στο ΚΟΤ Β πραγματοποιείται με ηλεκτρονική αίτηση στην πλατφόρμα της ΗΔΙΚΑ, όπου ελέγχεται αν το νοικοκυριό πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Η αίτηση αφορά μία παροχή ηλεκτρικής ενέργειας για την κύρια κατοικία. Τα απαιτούμενα στοιχεία, οι συναινέσεις, τα βήματα υποβολής και η ετήσια ανανέωση παρουσιάζονται στον αναλυτικό οδηγό για την αίτηση Κοινωνικού Τιμολογίου Ρεύματος στην ΗΔΙΚΑ βήμα προς βήμα.
