Μετά την ολοκλήρωση της έναρξης, η ατομική επιχείρηση εισέρχεται άμεσα σε λειτουργικό και φορολογικό καθεστώς. Οι υποχρεώσεις που ενεργοποιούνται δεν συνδέονται με την ύπαρξη εσόδων, αλλά με το γεγονός ότι η επιχείρηση έχει πλέον συσταθεί. Σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο, οι πρώτες κινήσεις μετά την ίδρυση αποτελούν σημείο άμεσου ελέγχου. Το παρόν άρθρο αποτελεί μέρος του ευρύτερου οδηγού για την ατομική επιχείρηση: διαδικασία ίδρυσης και βασικό πλαίσιο λειτουργίας.
Υποχρέωση απόκτησης και δήλωσης επαγγελματικού τραπεζικού λογαριασμού
Η ατομική επιχείρηση υποχρεούται να διαθέτει επαγγελματικό τραπεζικό λογαριασμό, ο οποίος δηλώνεται στο φορολογικό μητρώο. Για το άνοιγμα απαιτείται επίσκεψη σε τράπεζα με αστυνομική ταυτότητα και βεβαίωση έναρξης δραστηριότητας από την ΑΑΔΕ. Μετά την απόκτηση του λογαριασμού ακολουθεί η δήλωση IBAN στην εφορία. Η μη δήλωση επαγγελματικού λογαριασμού συνιστά παράβαση σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο.
Υποχρέωση απόκτησης τερματικού αποδοχής καρτών (POS)
Η υποχρέωση απόκτησης POS εξαρτάται από τον δηλωμένο ΚΑΔ και το είδος των συναλλαγών. Σε συναλλαγές B2B (επιχείρηση προς επιχείρηση) δεν υφίσταται υποχρέωση POS. Σε συναλλαγές B2C (λιανική προς ιδιώτες) η επιχείρηση υποχρεούται να διαθέτει POS πριν από την πρώτη λιανική συναλλαγή. Η απόκτηση POS εκ των υστέρων εντοπίζεται εύκολα μέσω διασταυρώσεων στοιχείων.
Υποχρεωτική εγγραφή IRIS επαγγελματικών λογαριασμών
Η εγγραφή του επαγγελματικού τραπεζικού λογαριασμού στο IRIS είναι υποχρεωτική, ανεξάρτητα από το αν η επιχείρηση διαθέτει POS. Το IRIS δεν υποκαθιστά το POS και δεν αποτελεί προαιρετική υπηρεσία. Η μη εγγραφή στο IRIS θεωρείται παράβαση και επιβάλλονται τα ανάλογα διοικητικά πρόστιμα.
Διαχωρισμός επαγγελματικών και προσωπικών εξόδων
Όλα τα έξοδα που αφορούν τη δραστηριότητα της επιχείρησης θα πρέπει να εξοφλούνται αποκλειστικά μέσω του επαγγελματικού τραπεζικού λογαριασμού που έχει δηλωθεί στην εφορία. Ο διαχωρισμός επαγγελματικών και προσωπικών κινήσεων διευκολύνει την τεκμηρίωση των εξόδων και περιορίζει αμφισβητήσεις σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο.
Ταμειακή μηχανή (ΦΗΜ) ή πάροχος ηλεκτρονικής τιμολόγησης
Η επιλογή τρόπου έκδοσης παραστατικών δεν αποτελεί τυπική απόφαση και πρέπει να γίνεται με βάση τις πραγματικές ανάγκες της επιχείρησης. Αν υπάρχει υποχρέωση χρήσης Ταμειακής Μηχανής (ΦΗΜ), η επιχείρηση μπορεί να αποκτήσει ΦΗΜ πλήρως διασυνδεδεμένη με POS και IRIS, ή να επιλέξει πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης που καλύπτει τις απαιτήσεις της νομοθεσίας. Αν δεν υπάρχει υποχρέωση ΦΗΜ, η επιχείρηση μπορεί να χρησιμοποιεί εμπορικό πρόγραμμα ιδιωτικής εταιρείας ή το e-Timologio της ΑΑΔΕ. Το e-Timologio είναι δωρεάν και επαρκές για απλές περιπτώσεις, αλλά περιορισμένο σε δυνατότητες σε σύγκριση με τα εμπορικά προγράμματα.
Μη συμμόρφωση και κυρώσεις
Η μη τήρηση των παραπάνω υποχρεώσεων συνεπάγεται την επιβολή διοικητικών προστίμων, ανεξάρτητα από το αν έχουν πραγματοποιηθεί έσοδα ή αναπτυχθεί εμπορική δραστηριότητα.
Συμπέρασμα
Οι βασικές υποχρεώσεις μετά την ίδρυση ατομικής επιχείρησης δεν αποτελούν τυπικό στάδιο, αλλά το θεμέλιο της ορθής λειτουργίας από την πρώτη ημέρα. Η έγκαιρη συμμόρφωση, οι σωστές επιλογές σε εργαλεία και ο ορθός διαχωρισμός των συναλλαγών εξετάζονται άμεσα σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο. Η εφαρμογή των υποχρεώσεων δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, αλλά να εντάσσεται σε συνολική καθοδήγηση με τη συνδρομή επαγγελματιών λογιστών και φοροτεχνικών.
