Η αγορά αυτοκινήτου αποτελεί τεκμήριο απόκτησης περιουσιακού στοιχείου, από το οποίο μπορεί να προκύψει πρόσθετος φόρος κατά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Το ποσό που καταβλήθηκε για την αγορά δηλώνεται υποχρεωτικά στη δήλωση εισοδήματος και, αν δεν καλύπτεται από τα δηλωθέντα εισοδήματα ή από άλλες νόμιμες πηγές, ενδέχεται να οδηγήσει σε φορολόγηση βάσει τεκμαρτού εισοδήματος. Στον οδηγό που ακολουθεί παρουσιάζεται πώς δηλώνεται η αγορά αυτοκινήτου, πώς υπολογίζεται το τεκμήριο, σε τι διαφέρει από το τεκμήριο διαβίωσης, με ποιους τρόπους καλύπτεται και τι πρέπει να ελέγχει ο φορολογούμενος πριν προχωρήσει στην αγορά.
Φορολογική Μεταχείριση της Αγοράς Αυτοκινήτου
Η αγορά επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης θεωρείται δαπάνη απόκτησης περιουσιακού στοιχείου και υπάγεται στις διατάξεις περί τεκμηρίων. Το ποσό δηλώνεται στους κωδικούς 719-720 του πίνακα 5 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Οι κωδικοί αυτοί αφορούν ποσά που δεν αποτελούν εισόδημα, αλλά λαμβάνονται υπόψη ως τεκμήριο απόκτησης και δηλώνονται υποχρεωτικά για λόγους διασταύρωσης. Στους κωδικούς 719-720 υπάρχει διάκριση μεταξύ δαπάνης που πραγματοποιήθηκε στην ημεδαπή και στην αλλοδαπή, ενώ ζητείται και ο ΑΦΜ του συμβαλλόμενου κατά περίπτωση.
Πώς Δηλώνεται το Τίμημα Αγοράς στους Κωδικούς 719-720
Η συμπλήρωση πραγματοποιείται κατά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης εισοδήματος. Στους κωδικούς 719-720 συμπληρώνονται τα συνολικά ποσά, δηλαδή τίμημα και λοιπά έξοδα, που καταβλήθηκαν εντός του φορολογικού έτους για:
- αγορά επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης
- χρηματοδοτική μίσθωση (leasing)
- δίτροχα ή τρίτροχα αυτοκινούμενα οχήματα
Στο δηλούμενο ποσό περιλαμβάνονται το τίμημα αγοράς, τα τέλη ταξινόμησης, καθώς και τα λοιπά έξοδα που συνδέονται άμεσα με την απόκτηση του οχήματος. Οι κωδικοί 719-720 αφορούν τον αγοραστή. Στην αντίστροφη περίπτωση, όταν δηλαδή ο φορολογούμενος πουλά όχημα, ισχύουν διαφορετικοί κωδικοί, όπως αναλύεται στον οδηγό για το εισόδημα από πώληση αυτοκινήτου και τη δήλωση στους κωδικούς 781-782.
Πότε Υπολογίζεται το Τεκμήριο: Ο Κρίσιμος Χρόνος
Κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό της δαπάνης είναι ο χρόνος καταβολής του τιμήματος. Εάν το ποσό καταβάλλεται εφάπαξ, η δαπάνη δηλώνεται στο έτος πληρωμής. Εάν καταβάλλεται σε δόσεις ή μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης, το τεκμήριο κατανέμεται στα φορολογικά έτη κατά τα οποία πραγματοποιούνται οι πληρωμές. Σε κάθε περίπτωση, η τεκμηρίωση πρέπει να προκύπτει από νόμιμα παραστατικά και αποδεικτικά πληρωμής.
Διαφορά Τεκμηρίου Αγοράς και Τεκμηρίου Διαβίωσης Αυτοκινήτου
Είναι σημαντικό να μη συγχέεται το τεκμήριο αγοράς με το τεκμήριο διαβίωσης του αυτοκινήτου, καθώς πρόκειται για δύο διαφορετικά τεκμήρια που μπορεί να εφαρμοστούν παράλληλα. Το τεκμήριο αγοράς είναι εφάπαξ και αφορά τη δαπάνη απόκτησης του οχήματος κατά το έτος της αγοράς, δηλαδή τους κωδικούς 719-720.
Αντίθετα, το τεκμήριο διαβίωσης είναι ετήσιο και αφορά την κατοχή και χρήση του αυτοκινήτου, ανεξάρτητα από το πότε αγοράστηκε. Υπολογίζεται με βάση τα κυβικά εκατοστά του κινητήρα ή τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), ανάλογα με τον χρόνο πρώτης ταξινόμησης, και προστίθεται στις συνολικές αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης του φορολογουμένου κάθε χρόνο. Ο αναλυτικός τρόπος υπολογισμού παρουσιάζεται στους πίνακες υπολογισμού τεκμηρίων αυτοκινήτων με κυβικά και CO₂.
Στην πράξη, τον χρόνο της αγοράς ενός αυτοκινήτου ενδέχεται να συνυπολογιστούν και τα δύο τεκμήρια, δηλαδή τόσο η εφάπαξ δαπάνη απόκτησης όσο και η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης, γεγονός που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον φορολογικό σχεδιασμό. Για γρήγορο και εξατομικευμένο υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την εφαρμογή υπολογισμού τεκμηρίου αυτοκινήτου.
Πώς Καλύπτεται το Τεκμήριο Αγοράς Αυτοκινήτου
Η αγορά αυτοκινήτου αυξάνει τα τεκμήρια του φορολογουμένου, καθώς θεωρείται δαπάνη απόκτησης περιουσιακού στοιχείου. Εφόσον το δηλωθέν εισόδημα του φορολογικού έτους δεν επαρκεί για την κάλυψη του ποσού αγοράς, το τεκμήριο μπορεί να καλυφθεί με ποσά που προέρχονται από άλλες νόμιμες πηγές, όπως ενδεικτικά:
- ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών
- δωρεά ή γονική παροχή χρηματικών ποσών
- τραπεζικό δανεισμό
- λοιπά φορολογηθέντα ή νομίμως απαλλασσόμενα εισοδήματα
Η μη επαρκής κάλυψη του τεκμηρίου αγοράς αυτοκινήτου ενδέχεται να οδηγήσει σε φορολόγηση βάσει τεκμαρτού εισοδήματος, με αποτέλεσμα την επιβολή πρόσθετου φόρου.
Τι Πρέπει να Ελέγξει ο Φορολογούμενος πριν την Αγορά
Η εξέταση της δυνατότητας κάλυψης του τεκμηρίου αγοράς αυτοκινήτου αποτελεί κρίσιμο στάδιο που πρέπει να προηγείται της αγοράς. Εάν δεν διασφαλιστεί εκ των προτέρων η ύπαρξη επαρκών δηλωθέντων εισοδημάτων ή άλλων νόμιμων πηγών κάλυψης, υπάρχει κίνδυνος φορολόγησης βάσει τεκμαρτού εισοδήματος, ακόμη και χωρίς αντίστοιχη πραγματική αύξηση της οικονομικής δυνατότητας του φορολογουμένου.
Παράλληλα, η εσφαλμένη συμπλήρωση των κωδικών 719-720 ή η παράλειψη αναγραφής των ορθών ποσών ενδέχεται να δημιουργήσει ζήτημα σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο και να οδηγήσει σε πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση. Για τον λόγο αυτό, η ορθή δήλωση των ποσών και η έγκαιρη εξασφάλιση των αποδεικτικών κάλυψης είναι εξίσου σημαντικές με την ίδια την αγορά του οχήματος.
