Φορολογούμενοι που έχουν υποβάλει αίτηση μεταφοράς φορολογικής κατοικίας στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. και η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη, αντιμετωπίζουν μια ιδιαίτερη κατάσταση ως προς την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Η προθεσμία υποβολής δεν ακολουθεί τις κανονικές ημερομηνίες που ισχύουν για τους υπόλοιπους φορολογούμενους, αλλά μεταφέρεται αυτόματα έως την 31η Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους, και η δήλωση θεωρείται εμπρόθεσμη εφόσον υποβληθεί εντός αυτής της προθεσμίας.
Η ρύθμιση αυτή αντικατοπτρίζει μια πρακτική πραγματικότητα: ο φορολογούμενος που διαμένει στο εξωτερικό χρειάζεται επαρκή χρόνο για να συγκεντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά από τη χώρα διαμονής του, τα οποία αποδεικνύουν την αλλοδαπή φορολογική του κατοικία. Η παράταση έως την 31η Δεκεμβρίου είναι ρητή νομοθετική πρόβλεψη που εξασφαλίζει αυτό το δικαίωμα για το έτος κατά το οποίο εκκρεμεί η αίτηση μεταφοράς. Παράλληλα, το αν ο φορολογούμενος είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας ή εξωτερικού καθορίζει ποια εισοδήματα δηλώνονται και σε ποια φορολογική βάση υπολογίζεται ο φόρος, επομένως η δήλωση δεν μπορεί να οριστικοποιηθεί πριν εκδοθεί η απόφαση της Δ.Ο.Υ.
Γιατί η Εφαρμογή Υποβολής Εμφανίζεται Κλειστή
Κατά τη διάρκεια εξέτασης της αίτησης μεταφοράς φορολογικής κατοικίας, η εφαρμογή υποβολής δήλωσης εισοδήματος στο myAADE εμφανίζεται προσωρινά κλειστή για τον συγκεκριμένο φορολογούμενο. Αυτό δεν αποτελεί τεχνικό πρόβλημα ούτε σφάλμα της πλατφόρμας. Η φορολογική διοίκηση έχει μεταφέρει την περίπτωση σε ειδική προθεσμία λόγω της εκκρεμούς διαδικασίας, και το σύστημα αντικατοπτρίζει αυτή ακριβώς την κατάσταση. Δεν επιβάλλεται κανένα πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής για όσο διαρκεί η εκκρεμότητα, και η εφαρμογή θα ανοίξει εκ νέου μόλις η Δ.Ο.Υ. ολοκληρώσει τον έλεγχο και αποφανθεί επί της αίτησης.
Πώς Εξελίσσεται η Διαδικασία από την Αίτηση έως τη Δήλωση
Η διαδικασία ξεκινά με την υποβολή αίτησης και των απαιτούμενων δικαιολογητικών στη Δ.Ο.Υ. Τα δικαιολογητικά κατατίθενται το αργότερο έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του πρώτου δεκαήμερου του Σεπτεμβρίου του φορολογικού έτους που ακολουθεί το έτος αναχώρησης, σύμφωνα με την ΠΟΛ.1201/2017. Οι προθεσμίες υποβολής αίτησης και δικαιολογητικών διαφέρουν ανά περίπτωση και εξαρτώνται από το έτος αναχώρησης του φορολογούμενου.
Μετά την υποβολή, η Δ.Ο.Υ. υποχρεούται να αποφανθεί σχετικά με την πληρότητα και επάρκεια του φακέλου εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κατάθεσης των δικαιολογητικών, σύμφωνα με την ΠΟΛ.1201/2017. Στο διάστημα αυτό η υποβολή δήλωσης παραμένει ανεκτέλεστη και δεν απαιτείται καμία ενέργεια από τον φορολογούμενο. Μόλις εκδοθεί η απόφαση της φορολογικής διοίκησης, ανοίγει το σύστημα και καθίσταται δυνατή η υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Τι Γίνεται Μετά την Έγκριση ή Απόρριψη της Αίτησης
Η έκβαση της αίτησης καθορίζει το περιεχόμενο και τη φορολογική βάση της δήλωσης που θα υποβληθεί. Σε περίπτωση έγκρισης, ο φορολογούμενος αναγνωρίζεται ως φορολογικός κάτοικος εξωτερικού για το έτος αναχώρησης και υποβάλλει δήλωση μόνο για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν στην Ελλάδα κατά το συγκεκριμένο φορολογικό έτος, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν.4172/2013. Η υποχρέωση υποβολής δήλωσης ως κάτοικος εξωτερικού δεν είναι πάντα δεδομένη και εξαρτάται από το είδος και το ύψος των εισοδημάτων που αποκτήθηκαν στην Ελλάδα.
Σε περίπτωση απόρριψης, ο φορολογούμενος παραμένει φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και υποχρεούται να υποβάλει δήλωση για το σύνολο των παγκόσμιων εισοδημάτων του. Η προθεσμία υποβολής παραμένει και στην περίπτωση αυτή η 31η Δεκεμβρίου, εφόσον η αίτηση είχε υποβληθεί εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών. Η απόρριψη δεν αποκλείει νέα αίτηση για επόμενο φορολογικό έτος, εφόσον συγκεντρωθούν εκ νέου τα δικαιολογητικά που απαιτεί η εφορία για τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας.
Ειδική Ρύθμιση Μόνο για το Έτος της Αίτησης
Οι ειδικές προθεσμίες και η αναστολή υποβολής που περιγράφονται στο παρόν άρθρο ισχύουν αποκλειστικά για το φορολογικό έτος κατά το οποίο υποβλήθηκε η αίτηση μεταφοράς φορολογικής κατοικίας. Πρόκειται για μεταβατική ρύθμιση που αντιμετωπίζει την ιδιαίτερη φορολογική κατάσταση του έτους αναχώρησης, κατά το οποίο ο φορολογούμενος ενδέχεται να έχει αποκτήσει εισοδήματα και στις δύο χώρες και η ιδιότητά του δεν έχει ακόμα οριστικά κριθεί.
Από το επόμενο φορολογικό έτος και εφεξής, εφόσον η αίτηση έχει εγκριθεί, εφαρμόζονται κανονικά οι γενικές προθεσμίες υποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για κατοίκους εξωτερικού, όπως αυτές ορίζονται κάθε χρόνο από τη φορολογική νομοθεσία. Όσοι διαθέτουν ακίνητα στην Ελλάδα υπέχουν παράλληλα υποχρέωση για το Ε9 κατοίκων εξωτερικού, η οποία ισχύει ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της αίτησης μεταφοράς.
