Το πρόστιμο σε περίπτωση που εντοπιστεί αυτοκίνητο να κυκλοφορεί το οποίο έχει δηλωθεί σε ακινησία στην εφορία φτάνει τις 10.000 ευρώ και επιβάλλεται χωριστά για κάθε αυτοκίνητο στο οποίο διαπιστώνεται η παράβαση. Αφορά κάθε ιδιοκτήτη ή κάτοχο που έχει δηλώσει το αυτοκίνητό του σε ακινησία, είτε ηλεκτρονικά είτε με κατάθεση πινακίδων, και προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 62 του ν. 5177/2025 (Α’ 21). Η σημασία του δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος του. Η παράβαση δεν προϋποθέτει ότι το αυτοκίνητο πιάστηκε να κινείται, το ποσό τριπλασιάζεται σε επανάληψη και συνοδεύεται από αφαίρεση του διπλώματος, ενώ ο εντοπισμός γίνεται πλέον και με ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, χωρίς να σταματήσει κανείς το αυτοκίνητο στον δρόμο.
Πότε θεωρείται ότι το αυτοκίνητο παραβίασε την ακινησία
Ο νόμος είναι κατηγορηματικός. Κατά την παρ. 3 του άρθρου 62 του ν. 5177/2025, αυτοκίνητο για το οποίο έχει υποβληθεί δήλωση ακινησίας απαγορεύεται να κυκλοφορήσει για οποιαδήποτε αιτία. Δεν υπάρχει εξαίρεση για σύντομες διαδρομές, για μετακίνηση λίγων μέτρων ή για επείγουσα ανάγκη.
Η παράβαση στοιχειοθετείται με δύο τρόπους, σύμφωνα με την παρ. 4 του ίδιου άρθρου. Ο πρώτος είναι να εντοπιστεί το αυτοκίνητο διερχόμενο. Ο δεύτερος, που ξαφνιάζει τους περισσότερους, είναι να εντοπιστεί σταθμευμένο σε διαφορετικό σημείο από εκείνο που έχει δηλωθεί στην ηλεκτρονική δήλωση ακινησίας. Αρκεί δηλαδή να έχει μετακινηθεί το αυτοκίνητο σε άλλη διεύθυνση και να μην έχει ενημερωθεί η δήλωση, χωρίς να χρειάζεται να το δει κανείς να κινείται.
Μόλις διαπιστωθεί η παράβαση, η ακινησία αίρεται αυτοδικαίως. Το αυτοκίνητο επανέρχεται σε κατάσταση κίνησης και μαζί επανέρχονται και οι οικονομικές υποχρεώσεις που είχαν εκπέσει.
Τι επιβάλλεται για κάθε αυτοκίνητο
Οι συνέπειες είναι τρεις και επιβάλλονται μαζί, όχι διαζευκτικά. Ο υπολογισμός γίνεται ανά αυτοκίνητο, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις με στόλο, όπου το συνολικό ποσό πολλαπλασιάζεται με τον αριθμό των αυτοκινήτων.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι κυρώσεις που επιβάλλονται για κάθε αυτοκίνητο που εντοπίζεται να παραβιάζει την ακινησία.
| Κύρωση | Πρώτη παράβαση | Υποτροπή |
|---|---|---|
| Καθεστώς ακινησίας | Αίρεται αυτοδικαίως | Αίρεται αυτοδικαίως |
| Τέλη κυκλοφορίας | Οφείλονται τα τέλη του έτους | Οφείλονται τα τέλη του έτους |
| Πρόστιμο μη καταβολής των τελών | Ποσό ίσο με τα τέλη κυκλοφορίας | Ποσό ίσο με τα τέλη κυκλοφορίας |
| Διοικητικό πρόστιμο | 10.000 ευρώ | 30.000 ευρώ |
| Δίπλωμα οδήγησης | Δεν θίγεται | Αφαιρείται για τρία έτη |
Το διοικητικό πρόστιμο προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 62 του ν. 5177/2025 και αφορά την παραβίαση της ακινησίας. Το πρόστιμο μη καταβολής προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 60 του ίδιου νόμου, αφορά τα τέλη κυκλοφορίας που αναβίωσαν μετά την αυτοδίκαιη άρση και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να είναι κατώτερο των 30 ευρώ, ενώ για ορισμένες κατηγορίες οχημάτων των άρθρων 55 και 56 του ν. 5177/2025 μειώνεται. Για αυτοκίνητο με ετήσια τέλη 300 ευρώ, η συνολική επιβάρυνση διαμορφώνεται σε 10.600 ευρώ.
Το διοικητικό πρόστιμο αποτελεί στο σύνολό του δημόσιο έσοδο, βεβαιώνεται και εισπράττεται από την ΑΑΔΕ σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190), οπότε ακολουθεί τη διαδικασία κάθε βεβαιωμένης οφειλής προς το Δημόσιο.
Σε ποιον επιβάλλεται το πρόστιμο
Το διοικητικό πρόστιμο επιβάλλεται στον ιδιοκτήτη ή κάτοχο του αυτοκινήτου και όχι στο πρόσωπο που βρέθηκε να το οδηγεί. Όταν το αυτοκίνητο ανήκει σε περισσότερα πρόσωπα, επιβάλλεται στον συνιδιοκτήτη που υπέβαλε αρχικά το αίτημα θέσης σε ακινησία.
Αυτή η λεπτομέρεια είναι σημαντική για όσους δανείζουν το αυτοκίνητό τους ή το έχουν παραχωρήσει σε συγγενή. Η ευθύνη παραμένει σε εκείνον που εμφανίζεται ως υπόχρεος στο μητρώο, ανεξάρτητα από το ποιος προκάλεσε την παράβαση.
Πότε υπάρχει υποτροπή
Η υποτροπή δεν είναι γενικό ιστορικό παραβάσεων. Η παρ. 4 του άρθρου 62 του ν. 5177/2025 τη ορίζει στενά: συντρέχει όταν η ίδια παράβαση διαπραχθεί εκ νέου από τον ίδιο ιδιοκτήτη ή κάτοχο, εντός πενταετίας από την κοινοποίηση της αρχικής πράξης επιβολής, και για το ίδιο αυτοκίνητο.
Οι τρεις αυτές προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά. Παράβαση σε άλλο αυτοκίνητο του ίδιου ιδιοκτήτη δεν συνιστά υποτροπή, όπως δεν συνιστά ούτε η επανάληψη μετά την πάροδο της πενταετίας. Για επιχειρήσεις με πολλά αυτοκίνητα αυτό σημαίνει ότι κάθε αυτοκίνητο κρίνεται χωριστά, όμως κάθε παράβαση επιβαρύνεται με το πλήρες ποσό.
Πώς εντοπίζονται τα αυτοκίνητα που παραβιάζουν την ακινησία
Κατά την παρ. 5 του άρθρου 62 του ν. 5177/2025, αρμόδιες για τον έλεγχο είναι οι φορολογικές και τελωνειακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ. Ο έλεγχος γίνεται είτε με εντολή ελέγχου είτε με ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, με άντληση στοιχείων από τους παραχωρησιούχους των αυτοκινητοδρόμων.
Οι λεπτομέρειες καθορίστηκαν με την απόφαση Α.1066/2025 του Διοικητή της ΑΑΔΕ, όπως τροποποιήθηκε με την Α.1109/2025. Οι παραχωρησιούχοι αποστέλλουν σε τακτική βάση κρυπτογραφημένο αρχείο με τους αριθμούς κυκλοφορίας των αυτοκινήτων που πέρασαν από τα διόδια, το οποίο αντιπαραβάλλεται με το αρχείο ακινησιών. Τα στοιχεία των αυτοκινήτων που δεν εμφανίζουν παράβαση διαγράφονται αμέσως μετά τη διασταύρωση, ενώ εκείνα των παραβατών, μαζί με τις φωτογραφίες των πινακίδων, τηρούνται. Παράλληλα, τα ελεγκτικά όργανα διαθέτουν εφαρμογή κινητών συσκευών για σάρωση πινακίδων, η οποία εντοπίζει αυτοκίνητα που κυκλοφορούν ή έχουν κυκλοφορήσει ενώ βρίσκονται σε ακινησία.
Πώς κοινοποιείται και πώς αμφισβητείται το πρόστιμο
Η πράξη επιβολής φέρει αυτοτελή αιτιολογία και αναγράφει τουλάχιστον τον αριθμό κυκλοφορίας ή τον αριθμό πλαισίου, τον ακριβή τόπο με οδό, αριθμό και πόλη, καθώς και τον χρόνο της παράβασης. Η κοινοποίηση γίνεται κατά το άρθρο 5 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58).
Κατά της πράξης επιβολής επιτρέπεται προσφυγή σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97). Δεν ακολουθείται δηλαδή η ενδικοφανής προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών που ισχύει για τις συνήθεις φορολογικές πράξεις, γεγονός που αλλάζει τόσο το όργανο στο οποίο στρέφεται ο φορολογούμενος όσο και τις προθεσμίες που πρέπει να τηρήσει.
Πώς μετακινείται νόμιμα ένα αυτοκίνητο σε ακινησία
Ο νόμος προβλέπει μία μόνο διέξοδο για τις περιπτώσεις που το αυτοκίνητο πρέπει να κινηθεί. Κατά την παρ. 12 του άρθρου 62 του ν. 5177/2025, χορηγείται προσωρινή άδεια κυκλοφορίας, η γνωστή άδεια «Μ», μέχρι δύο φορές τον χρόνο και για συνολική διάρκεια έως τριών ημερών ετησίως.
Η άδεια αυτή δίνεται αποκλειστικά για τρεις λόγους: παράδοση σε σημείο συλλογής οχημάτων τέλους κύκλου ζωής, επισκευή ή έλεγχο από ΚΤΕΟ, και αλλαγή του χώρου φύλαξης. Προϋποθέτει ασφαλισμένο αυτοκίνητο και κόστος δέκα ευρώ την ημέρα για τα αυτοκίνητα ή τρία ευρώ για τις μοτοσυκλέτες, με ηλεκτρονικό παράβολο. Όποια μετακίνηση γίνεται για άλλον λόγο ή χωρίς την άδεια αυτή συνιστά παράβαση.
Ξεχωριστή είναι η περίπτωση των αυτοκινήτων που κινούνται νόμιμα με στοιχεία δοκιμαστικής κυκλοφορίας. Με την εγκύκλιο Ε.2021/2026 της ΑΑΔΕ διευκρινίστηκε ότι τα ενάριθμα αυτοκίνητα σε ακινησία τα οποία φέρουν ή κινούνται νόμιμα με πινακίδες ΔΟΚ, σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 143021/2020 υπουργική απόφαση, δεν εμπίπτουν στις παρ. 3 και 4 του άρθρου 62 του ν. 5177/2025, οπότε δεν τους επιβάλλονται οι κυρώσεις αυτές.
Τα σημεία στα οποία γεννιέται το πρόστιμο
Η πιο συχνή αιτία δεν είναι η παράνομη οδήγηση αλλά η ξεχασμένη διεύθυνση. Αυτοκίνητο που μετακινήθηκε σε άλλο γκαράζ ή σε σπίτι συγγενή, χωρίς να ενημερωθεί η δήλωση ακινησίας, θεωρείται ότι κυκλοφόρησε. Κάθε αλλαγή του χώρου φύλαξης δηλώνεται, και όταν απαιτείται μετακίνηση για τον σκοπό αυτό εκδίδεται προσωρινή άδεια.
Η δεύτερη αιτία είναι οι πινακίδες που δεν αφαιρέθηκαν. Στην ηλεκτρονική ακινησία οι πινακίδες μένουν στον ιδιοκτήτη, ο οποίος έχει ρητή υποχρέωση να τις αφαιρέσει από το αυτοκίνητο αμέσως μετά τη δήλωση. Αυτοκίνητο που φέρει πινακίδες ενώ βρίσκεται σε ακινησία αποτελεί από μόνο του στοιχείο ελεγκτικού ενδιαφέροντος, όπως προκύπτει από τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η δήλωση ακινησίας αυτοκινήτου μέσω myCAR.
Η τρίτη αιτία αφορά όσους πληρώνουν τέλη ανά μήνα. Όταν λήξει το διάστημα και το αυτοκίνητο επανέλθει αυτόματα σε ακινησία, επανέρχεται στη διεύθυνση που είχε δηλωθεί. Αν βρίσκεται αλλού, η νέα διεύθυνση δηλώνεται την επόμενη ημέρα, όπως εξηγείται στη δήλωση άρσης ακινησίας αυτοκινήτου στην εφορία. Διαφορετικά, το αυτοκίνητο εμφανίζεται σταθμευμένο σε μη δηλωμένο σημείο και η παράβαση στοιχειοθετείται χωρίς καμία κίνηση.
