Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού που χρειάζονται Αριθμό Φορολογικού Μητρώου και Κλειδάριθμο ακολουθούν την ίδια ψηφιακή πλατφόρμα με τους φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, αλλά η διαδικασία περιλαμβάνει πρόσθετα στοιχεία και επιλογές που αφορούν ειδικά την κατοικία τους στο εξωτερικό και τον προαιρετικό ορισμό φορολογικού εκπροσώπου στην Ελλάδα.
Στον παρόντα οδηγό περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία απόδοσης ΑΦΜ και Κλειδάριθμου σε φορολογικούς κατοίκους εξωτερικού.
Ποιος Μπορεί να Υποβάλει την Αίτηση
Την αίτηση μπορεί να την υποβάλει το ίδιο το ενδιαφερόμενο πρόσωπο. Μπορεί επίσης να υποβληθεί από νόμιμο εκπρόσωπο, όταν πρόκειται για πρόσωπο που στερείται δικαιοπρακτικής ικανότητας, από φορολογικό εκπρόσωπο, ή από τρίτο εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Οι νόμιμοι εκπρόσωποι, οι φορολογικοί εκπρόσωποι και τα εξουσιοδοτημένα τρίτα πρόσωπα εισέρχονται στην εφαρμογή αποκλειστικά με τη χρήση των δικών τους διαπιστευτηρίων, δηλαδή όνομα χρήστη και κωδικό πρόσβασης.
Πώς Προσδιορίζεται η Αρμόδια Υπηρεσία
Η αρμόδια Δ.Ο.Υ. ή το αρμόδιο Κέντρο Φορολογικής Διαδικασίας και Εξυπηρέτησης προσδιορίζεται με βάση τη Φορολογική Υπηρεσία στην οποία υπάγεται ο φορολογικός εκπρόσωπος ως προς τη δική του φορολογία εισοδήματος. Για τους φορολογούμενους που δεν επιθυμούν να ορίσουν φορολογικό εκπρόσωπο, αρμόδια υπηρεσία ορίζεται αυτόματα το ΚΕΦΟΔΕ Αττικής.
Ο Ορισμός Φορολογικού Εκπροσώπου Είναι Προαιρετικός
Σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 5104/2024 και την Α.1069/2024, ο ορισμός φορολογικού εκπροσώπου για κάτοικο εξωτερικού είναι προαιρετικός. Κατά την αίτηση, ο ενδιαφερόμενος καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε τρεις επιλογές ως προς τον τρόπο κοινοποίησης πράξεων, εγγράφων και ατομικών ειδοποιήσεων της Φορολογικής Διοίκησης:
- Επιθυμώ να ορίσω φορολογικό εκπρόσωπο, στον οποίο θα γίνεται η κοινοποίηση κάθε είδους πράξεων, εγγράφων και ατομικών ειδοποιήσεων της Φορολογικής Διοίκησης.
- Επιθυμώ να ορίσω φορολογικό εκπρόσωπο, αλλά η κοινοποίηση να γίνεται και στα στοιχεία επικοινωνίας που δηλώνω στη Φορολογική Διοίκηση, εκτός από τον φορολογικό μου εκπρόσωπο.
- Δεν επιθυμώ να ορίσω φορολογικό εκπρόσωπο και αποδέχομαι η κοινοποίηση να γίνεται αποκλειστικά στα στοιχεία επικοινωνίας που δηλώνω στη Φορολογική Διοίκηση.
Πώς Υποβάλλετε την Αίτηση Βήμα-Βήμα
Βήμα 1: Είσοδος στην Εφαρμογή
Μεταβείτε στην εφαρμογή Απόδοσης ΑΦΜ και Κλειδαρίθμου της ΑΑΔΕ. Εισέρχεστε ελεύθερα, χωρίς να χρειάζεται ταυτοποίηση σε αυτό το στάδιο, εφόσον ενεργείτε για τον εαυτό σας. Νόμιμοι εκπρόσωποι, φορολογικοί εκπρόσωποι ή εξουσιοδοτημένα τρίτα πρόσωπα εισέρχονται με τους δικούς τους κωδικούς πρόσβασης.
Βήμα 2: Επιλογή ως προς τον Ορισμό Φορολογικού Εκπροσώπου
Επιλέγετε μία από τις τρεις επιλογές που περιγράφηκαν παραπάνω, ως προς το αν επιθυμείτε να ορίσετε φορολογικό εκπρόσωπο και πού θα κατευθύνεται η κοινοποίηση της αλληλογραφίας της Φορολογικής Διοίκησης.
Βήμα 3: Στοιχεία Κατοικίας στο Εξωτερικό
Συμπληρώνετε τα στοιχεία της κατοικίας σας στο εξωτερικό. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα πεδία που θα χρειαστεί να συμπληρώσετε.
| Πεδίο | Περιγραφή |
|---|---|
| Χώρα κατοικίας στο εξωτερικό | Επιλογή από κατάλογο χωρών |
| TIN Number Εξωτερικού | Ο φορολογικός αριθμός μητρώου που διαθέτετε στη χώρα κατοικίας σας |
| Ταχυδρομικός Κώδικας Χώρας Εξωτερικού | Ο ταχυδρομικός κώδικας της διεύθυνσής σας στο εξωτερικό |
| Οδός και Αριθμός | Η διεύθυνση κατοικίας σας στο εξωτερικό |
| Αρμόδια ΔΟΥ | Συμπληρώνεται ή προκύπτει ανάλογα με τον φορολογικό εκπρόσωπο, όπως περιγράφηκε παραπάνω |
| Αριθμός Τηλεφώνου | Στοιχείο επικοινωνίας |
| Στοιχείο επικοινωνίας, στο οποίο ενδέχεται να σταλεί η βεβαίωση και ο Κλειδάριθμος |
Βήμα 4: Στοιχεία Εξουσιοδοτημένου Προσώπου για Απόδοση ΑΦΜ, αν Υπάρχει
Αν η αίτηση υποβάλλεται από εξουσιοδοτημένο τρίτο πρόσωπο, συμπληρώνονται τα στοιχεία της σχέσης αυτής: ΑΦΜ σχετιζομένου, επώνυμο, όνομα και πατρώνυμο ή επωνυμία, ημερομηνία έναρξης σχέσης, και είδος σχέσης. Επισυνάπτεται επίσης αποδεικτικό έγγραφο, με αριθμό εγγράφου, ημερομηνία εγγράφου και εκδούσα αρχή.
Βήμα 5: Στοιχεία Φορολογικού Εκπροσώπου Άρθρου 8 ΚΦΔ, αν Ορίζεται
Αν επιλέξατε στο Βήμα 2 να ορίσετε φορολογικό εκπρόσωπο, συμπληρώνονται ξεχωριστά τα στοιχεία αυτής της σχέσης, ακόμη και αν πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο που ενήργησε ως εξουσιοδοτημένος στο προηγούμενο βήμα, καθώς πρόκειται νομικά για διαφορετικό ρόλο. Συμπληρώνονται: ΑΦΜ σχετιζομένου, επώνυμο, όνομα και πατρώνυμο ή επωνυμία, ημερομηνία έναρξης σχέσης και είδος σχέσης, μαζί με το αποδεικτικό έγγραφο, τον αριθμό εγγράφου, την ημερομηνία εγγράφου και την εκδούσα αρχή.
Βήμα 6: Επισύναψη Δικαιολογητικών
Επισυνάπτετε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά σε ηλεκτρονική μορφή, όπως αναλύονται στον παρακάτω πίνακα.
Βήμα 7: Ταυτοποίηση
Αν υποβάλλετε την αίτηση για τον εαυτό σας, η ταυτοποίηση μπορεί να γίνει με προγραμματισμένο ραντεβού μέσω της υπηρεσίας myAADElive, με άμεση βιντεοκλήση με τον πρώτο διαθέσιμο εκπρόσωπο της ίδιας υπηρεσίας, ή με φυσική παρουσία στην αρμόδια ή σε οποιαδήποτε άλλη Δ.Ο.Υ. ή σε Υπηρεσία Φορολογικής Εξυπηρέτησης. Ο τρόπος με τον οποίο ολοκληρώνεται τεχνικά κάθε μία από αυτές τις μεθόδους, καθώς και το πώς παραλαμβάνετε τον Κλειδάριθμο για την απόκτηση κωδικών Taxisnet, περιγράφεται αναλυτικά σε ξεχωριστό άρθρο.
Ποια Δικαιολογητικά Χρειάζεστε
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για φορολογικούς κατοίκους εξωτερικού.
| Δικαιολογητικό | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Ταυτοποιητικό έγγραφο | Αστυνομική ταυτότητα, διαβατήριο, ταυτότητα χώρας Ε.Ε., ειδικό δελτίο ταυτότητας ομογενούς ή αντίστοιχο έγγραφο |
| Έγγραφο ορισμού φορολογικού εκπροσώπου | Πληρεξούσιο ή απλή δήλωση, με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής, όταν το αίτημα δεν υποβάλλεται από τον ίδιο τον ενδιαφερόμενο |
| Υπεύθυνη δήλωση αποδοχής από τον φορολογικό εκπρόσωπο | Με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής, εφόσον την αίτηση δεν την υποβάλλει ο ίδιος ο φορολογικός εκπρόσωπος |
| Ληξιαρχική πράξη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης | Με Επισημείωση της Χάγης (Apostille) για χώρες-μέλη της Σύμβασης της Χάγης, διαφορετικά με προξενική θεώρηση, και επίσημα μεταφρασμένη στα ελληνικά εφόσον έχει συνταχθεί στην αλλοδαπή |
| Δικαστική απόφαση | Για πρόσωπα που στερούνται δικαιοπρακτικής ικανότητας, με τους ίδιους όρους Apostille ή προξενικής θεώρησης και επίσημης μετάφρασης όταν έχει συνταχθεί στην αλλοδαπή |
| Ειδική εξουσιοδότηση για απόδοση ΑΦΜ και Κλειδαρίθμου | Σε περίπτωση εξουσιοδότησης τρίτου προσώπου |
Πώς Παραλαμβάνετε τη Βεβαίωση ΑΦΜ και τον Κλειδάριθμο
Ο τρόπος παραλαβής διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το ποιος υπέβαλε την αίτηση και τι ρόλο έχει. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται όλες οι περιπτώσεις.
| Ποιος Υπέβαλε την Αίτηση | Ποιος Παραλαμβάνει τη Βεβαίωση και τον Κλειδάριθμο |
|---|---|
| Ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος | Ο ίδιος, στο e-mail που δήλωσε |
| Νόμιμος εκπρόσωπος, για πρόσωπο που στερείται δικαιοπρακτικής ικανότητας | Μόνο ο νόμιμος εκπρόσωπος: η βεβαίωση στην ψηφιακή θυρίδα του («Τα Μηνύματά μου»), ο Κλειδάριθμος στο e-mail του |
| Φορολογικός εκπρόσωπος, για κάτοικο εξωτερικού με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα | Και ο φορολογικός εκπρόσωπος (θυρίδα και e-mail) και ο ίδιος ο αιτών (e-mail) |
| Εξουσιοδοτημένο τρίτο πρόσωπο, για κάτοικο εξωτερικού με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα | Μόνο ο ίδιος ο αιτών (e-mail) |
| Εξουσιοδοτημένο τρίτο πρόσωπο, που καταχωρίζει νόμιμο εκπρόσωπο για πρόσωπο χωρίς δικαιοπρακτική ικανότητα | Μόνο ο νόμιμος εκπρόσωπος (θυρίδα και e-mail) |
| Εξουσιοδοτημένο τρίτο πρόσωπο, που καταχωρίζει φορολογικό εκπρόσωπο για κάτοικο εξωτερικού με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα | Ο φορολογικός εκπρόσωπος (θυρίδα και e-mail) και ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος (e-mail) |
Ανάλογα με το περιεχόμενο της ειδικής εξουσιοδότησης που έχει επισυναφθεί στην ηλεκτρονική αίτηση, και εφόσον δίνεται η σχετική συγκατάθεση, το εξουσιοδοτημένο τρίτο πρόσωπο μπορεί επιπλέον να λάβει και το ίδιο τη βεβαίωση απόδοσης ΑΦΜ στη δική του ψηφιακή θυρίδα, και τον Κλειδάριθμο με τους κωδικούς πρόσβασης στο δικό του e-mail, σε κρυπτογραφημένο αρχείο.
Τι Πρέπει να Θυμάστε
Ο ορισμός φορολογικού εκπροσώπου δεν είναι υποχρεωτικός, αλλά η επιλογή του τρόπου κοινοποίησης στο Βήμα 2 έχει πρακτικές συνέπειες στο πού θα φτάνει η αλληλογραφία της Φορολογικής Διοίκησης. Ο φορολογικός εκπρόσωπος δεν φέρει ευθύνη για την εκπλήρωση των φορολογικών σας υποχρεώσεων, ο ρόλος του περιορίζεται στην παραλαβή της αλληλογραφίας. Τα αλλοδαπά έγγραφα, όπως ληξιαρχικές πράξεις ή δικαστικές αποφάσεις, πρέπει να φέρουν Επισημείωση της Χάγης ή προξενική θεώρηση, ανάλογα με τη χώρα προέλευσης, και επίσημη μετάφραση στα ελληνικά.
