Κατάργηση ΕΝΦΙΑ από το 2027: Οικισμοί έως 2.000 Κατοίκους και 2.200 στη Δυτική Μακεδονία

Η κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους επεκτείνεται από το 2027, με ειδικό όριο έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Η νέα εξειδίκευση των μέτρων της ΔΕΘ διευρύνει το πλαίσιο που αφορά τους μικρούς οικισμούς και προσθέτει 131 επιπλέον οικισμούς, με περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες ακινήτων να εντάσσονται στο μέτρο.

Η απαλλαγή δεν αφορά όλα τα ακίνητα που βρίσκονται σε μικρό οικισμό. Σύμφωνα με την επίσημη εξειδίκευση, αφορά φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, αποκλειστικά για τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας τους, εφόσον η κατοικία βρίσκεται σε επιλέξιμο οικισμό και η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας, όπως υπολογίζεται για σκοπούς ΕΝΦΙΑ, δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.

Τι Αλλάζει στον ΕΝΦΙΑ από το 2027

Από το 2027 διευρύνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς. Το προηγούμενο πλαίσιο αφορούσε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, ενώ πλέον το όριο ανεβαίνει στους 2.000 κατοίκους. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, το όριο ορίζεται στους 2.200 κατοίκους.

Η επέκταση αφορά 131 επιπλέον οικισμούς και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες ακινήτων. Το επιπλέον δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 8 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ το συνολικό κόστος της απαλλαγής για τους 12.855 οικισμούς που καλύπτονται συνολικά εκτιμάται σε 86 εκατ. ευρώ ετησίως.

Ποιους Αφορά η Κατάργηση ΕΝΦΙΑ

Η απαλλαγή αφορά φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και έχουν την κύρια κατοικία τους σε οικισμό που πληροί τα προβλεπόμενα πληθυσμιακά όρια. Δεν πρόκειται για γενική απαλλαγή κάθε ακινήτου που βρίσκεται σε μικρό οικισμό, αλλά για στοχευμένη απαλλαγή στα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας του δικαιούχου.

Για να εξεταστεί αν ένας ιδιοκτήτης εμπίπτει στο μέτρο, πρέπει να ελεγχθούν ταυτόχρονα η φορολογική κατοικία του φυσικού προσώπου, η κύρια κατοικία, ο οικισμός στον οποίο βρίσκεται το ακίνητο, ο πληθυσμός του οικισμού και το όριο αξίας των 400.000 ευρώ. Η τελική νομοθετική διάταξη και οι οδηγίες εφαρμογής θα καθορίσουν τις τεχνικές λεπτομέρειες με τις οποίες θα γίνει ο έλεγχος από τη Φορολογική Διοίκηση.

Ποια Ακίνητα Καλύπτει η Απαλλαγή

Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας των προσώπων που πληρούν τις προϋποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι δεν καλύπτονται αυτόματα εξοχικές κατοικίες, δευτερεύουσες κατοικίες, επαγγελματικοί χώροι, οικόπεδα, αγροτεμάχια ή λοιπά ακίνητα μόνο επειδή βρίσκονται σε οικισμό κάτω από το πληθυσμιακό όριο.

Κρίσιμο στοιχείο είναι και το όριο αξίας. Η επίσημη εξειδίκευση αναφέρει ότι η απαλλαγή ισχύει εφόσον η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας, όπως υπολογίζεται για σκοπούς ΕΝΦΙΑ, δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ. Επομένως, σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται όχι μόνο ο οικισμός, αλλά και η αξία της κατοικίας που αποτελεί την κύρια κατοικία του φυσικού προσώπου.

Ποια Είναι τα Πληθυσμιακά Όρια

Από το 2027, το γενικό πληθυσμιακό όριο για την απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ ορίζεται στους 2.000 κατοίκους. Για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, το όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους. Η σύγκριση γίνεται με βάση την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού.

Ποιες Περιοχές Εξαιρούνται

Η απαλλαγή δεν εφαρμόζεται στους οικισμούς της Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αν ένας οικισμός στην Αττική έχει πληθυσμό εντός του ορίου, δεν εντάσσεται αυτομάτως στην απαλλαγή, εκτός αν ανήκει στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.

Η εξαίρεση αυτή πρέπει να αναφέρεται καθαρά, γιατί διαφορετικά μπορεί να δημιουργηθεί η εσφαλμένη εντύπωση ότι το μέτρο καλύπτει όλους τους οικισμούς της χώρας έως 2.000 κατοίκους. Η σωστή ανάγνωση είναι ότι το μέτρο εφαρμόζεται στους επιλέξιμους οικισμούς με τα πληθυσμιακά όρια που ανακοινώθηκαν, με τη ρητή εξαίρεση της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.

Η Σχέση με την Κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε Οικισμούς έως 1.500 Κατοίκους

Η κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους αποτελεί το προηγούμενο πλαίσιο που οδηγεί σε πλήρη απαλλαγή από το 2027 για κύριες κατοικίες που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Η νέα εξειδίκευση της ΔΕΘ δεν αναιρεί το πλαίσιο αυτό, αλλά το διευρύνει.

Με απλά λόγια, από το 2027 δεν μιλάμε μόνο για τους οικισμούς έως 1.500 κατοίκους. Το όριο επεκτείνεται στους 2.000 κατοίκους και, ειδικά στη Δυτική Μακεδονία, στους 2.200 κατοίκους. Για τον λόγο αυτό δημιουργείται νέα ομάδα επιπλέον οικισμών που προστίθενται στο πεδίο της απαλλαγής.

Οι 131 Νέοι Οικισμοί που Μηδενίζεται ο ΕΝΦΙΑ

Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται οι 131 επιπλέον οικισμοί που εντάσσονται στην επέκταση της απαλλαγής. Η λίστα περιλαμβάνει οικισμούς με πληθυσμό πάνω από το προηγούμενο όριο των 1.500 κατοίκων και έως 2.000 κατοίκους, καθώς και τους αντίστοιχους οικισμούς της Δυτικής Μακεδονίας που εμπίπτουν στο ειδικό όριο έως 2.200 κατοίκους.

Πότε θα Φανεί η Απαλλαγή

Η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για τους οικισμούς που πληρούν τα νέα όρια εφαρμόζεται από το έτος 2027. Πρακτικά, η επίδραση του μέτρου αναμένεται να αποτυπωθεί κατά τη βεβαίωση του ΕΝΦΙΑ του 2027, με βάση τα στοιχεία που θα διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση για τον φορολογούμενο, την κύρια κατοικία, το δικαίωμα επί του ακινήτου και την αξία της κατοικίας.

Επειδή το μέτρο αφορά συγκεκριμένα δικαιώματα επί κύριας κατοικίας, οι ιδιοκτήτες πρέπει να ελέγχουν την ορθότητα των στοιχείων τους πριν από την έκδοση του εκκαθαριστικού. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα στοιχεία του ακινήτου, στα δικαιώματα κυριότητας, στην κύρια κατοικία και στην αξία που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του φόρου.

Τι Πρέπει να Προσέξουν οι Ιδιοκτήτες

Οι ιδιοκτήτες δεν πρέπει να θεωρήσουν ότι κάθε ακίνητο σε οικισμό έως 2.000 κατοίκους απαλλάσσεται αυτόματα από τον ΕΝΦΙΑ. Η απαλλαγή αφορά τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας φυσικών προσώπων που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Επίσης, το όριο αξίας των 400.000 ευρώ αποτελεί βασική προϋπόθεση που πρέπει να ελεγχθεί.

Το μέτρο πρέπει επίσης να διακρίνεται από άλλες φορολογικές ελαφρύνσεις για ακίνητα. Για συνολική εικόνα των εξαγγελιών της ΔΕΘ που αφορούν φόρους, ακίνητα, μισθούς, συντάξεις και στεγαστικές παρεμβάσεις, μπορείτε να συμβουλευθείτε τον αναλυτικό οδηγό για τα Μέτρα ΔΕΘ 2026 και όλες τις εξαγγελίες.

Επίσημες Πηγές

Τα στοιχεία προκύπτουν από την επίσημη εξειδίκευση των οικονομικών μέτρων που ανακοινώθηκαν στην 90ή ΔΕΘ. Η λίστα των 131 επιπλέον οικισμών βασίζεται στο Παράρτημα 3 με τίτλο «Νέοι οικισμοί που μηδενίζεται ο ΕΝΦΙΑ».