Επανεκκινεί στη Βουλή η συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης, με βασικές παρεμβάσεις τη δημιουργία Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, την ενίσχυση των φορολογικών κινήτρων και τη δυνατότητα μεταφοράς των ασφαλιστικών δικαιωμάτων από έναν φορέα σε άλλον.
Όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης στις 26 Αυγούστου 2026, η κοινοβουλευτική συζήτηση του σχεδίου νόμου με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης» ξεκινά εκ νέου, μετά την εισαγωγή του στις Επιτροπές της Βουλής στις 30 Ιουλίου 2026.
Το νομοσχέδιο αφορά τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, δηλαδή την επαγγελματική ασφάλιση που λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υποχρεωτική δημόσια κοινωνική ασφάλιση.
Σημειώνεται ότι οι αλλαγές που ακολουθούν περιλαμβάνονται στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο και δεν πρέπει να συγχέονται με ήδη ισχύουσες διατάξεις πριν από την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας.
Τι αλλάζει στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, στόχος του νέου πλαισίου είναι η επαγγελματική ασφάλιση να καταστεί πιο προσιτή, λειτουργική και ελκυστική τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Οι τρεις βασικές παρεμβάσεις του νομοσχεδίου είναι οι ακόλουθες:
| Βασική αλλαγή | Τι προβλέπει το νομοσχέδιο |
|---|---|
| Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης | Δημιουργούνται Ανοιχτά ΤΕΑ και Ανοιχτά Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, ώστε να διευρυνθεί η πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών. |
| Νέα φορολογικά κίνητρα | Προβλέπεται αύξηση των ανώτατων ορίων εισφορών και νέο σύστημα φορολόγησης των παροχών με βάση την ηλικία εξόδου. |
| Φορητότητα δικαιωμάτων | Προβλέπεται δυνατότητα μεταφοράς ασφαλιστικών δικαιωμάτων και ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων μεταξύ φορέων επαγγελματικής ασφάλισης. |
Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης για μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες
Η πρώτη σημαντική αλλαγή αφορά την εισαγωγή των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και των Ανοιχτών Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, γνωστών ως ΟΑΠΕΣ.
Στόχος είναι να διευκολυνθεί η πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης για εργαζόμενους μικρότερων επιχειρήσεων και για ελεύθερους επαγγελματίες.
Το Υπουργείο επισημαίνει ότι η παρέμβαση αυτή συνδέεται άμεσα με τη δομή της ελληνικής οικονομίας, στην οποία σημαντικό μέρος των επιχειρήσεων απασχολεί περιορισμένο αριθμό εργαζομένων και μέχρι σήμερα αντιμετωπίζει μεγαλύτερες δυσκολίες στην πρόσβαση σε σχήματα συμπληρωματικής επαγγελματικής ασφάλισης.
Νέα φορολογικά κίνητρα για την επαγγελματική ασφάλιση
Η δεύτερη βασική παρέμβαση αφορά το φορολογικό πλαίσιο της επαγγελματικής ασφάλισης.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι εισφορές στα συγκεκριμένα συνταξιοδοτικά προγράμματα θα εκπίπτουν κατά 100%, ενώ αυξάνεται σημαντικά και το ανώτατο όριο των εισφορών που μπορούν να πραγματοποιούνται.
| Κατηγορία | Όριο που προβλέπει το νομοσχέδιο |
|---|---|
| Ελεύθεροι επαγγελματίες | Έως 35.000 ευρώ ετησίως |
| Μισθωτοί | Έως 35% του ετήσιου εισοδήματος |
Παράλληλα, το νομοσχέδιο αλλάζει τον τρόπο φορολόγησης των παροχών. Η φορολογία αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και συνδέεται πλέον με την ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος εξέρχεται από το πρόγραμμα.
Πώς προβλέπεται να φορολογούνται εφάπαξ και σύνταξη
Με βάση την ανακοίνωση του Υπουργείου, για έξοδο από το πρόγραμμα από το 62ο έως το 67ο έτος της ηλικίας προβλέπεται διαφορετική φορολόγηση ανάλογα με το αν η παροχή καταβάλλεται εφάπαξ ή ως σύνταξη.
| Ηλικία εξόδου | Εφάπαξ παροχή | Σύνταξη |
|---|---|---|
| Από 62 έως 67 ετών | 10% | 5% |
| Μετά το 67ο έτος | 5% | 2,5% |
Επιπλέον, σύμφωνα με το Υπουργείο, καταργείται η φορολογική επιβάρυνση που λειτουργούσε αποτρεπτικά για εργαζόμενους οι οποίοι αποφάσιζαν να ενταχθούν σε πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης σε μεγαλύτερη ηλικία.
Τι σημαίνει η φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων
Η τρίτη κεντρική παρέμβαση αφορά τη φορητότητα των κατοχυρωμένων ασφαλιστικών δικαιωμάτων.
Στόχος είναι ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργασία ή επαγγελματική κατάσταση να μην χάνει ή να μην αποδυναμώνει δικαιώματα που έχει ήδη αποκτήσει σε πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης.
Το νομοσχέδιο προβλέπει τόσο ομαδική όσο και ατομική φορητότητα.
Ομαδική φορητότητα
Προβλέπεται δυνατότητα μεταφοράς ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων:
- από ΤΕΑ σε ΤΕΑ,
- από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ,
- από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ,
- από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ.
Ατομική φορητότητα
Παράλληλα, εργαζόμενος που αλλάζει εργασία θα μπορεί, σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, να μεταφέρει ευκολότερα τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.
Η δυνατότητα αυτή θα συνοδεύεται από εποπτικές δικλίδες προστασίας, με το Υπουργείο να επισημαίνει τον εποπτικό ρόλο της Τράπεζας της Ελλάδος.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο για τους εργαζόμενους
Για τους ασφαλισμένους, το Υπουργείο εκτιμά ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να ενισχύσει τη συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση και να διευκολύνει την πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης.
Παράλληλα, προβλέπεται μεγαλύτερη προστασία των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων, δυνατότητα μεταφοράς τους όταν αλλάζει η επαγγελματική κατάσταση του ασφαλισμένου, μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη ενημέρωση για την πορεία των επενδύσεων.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τις επιχειρήσεις
Για τις επιχειρήσεις, η επαγγελματική ασφάλιση παρουσιάζεται από το Υπουργείο ως ένα πρόσθετο εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης εργαζομένων.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει δυνατότητες εργοδοτικής παροχής μέσω συλλογικής σύμβασης, ενώ η πρόσβαση σε περισσότερο ευέλικτα σχήματα επαγγελματικής ασφάλισης μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για μικρότερες επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν να αξιοποιήσουν αντίστοιχα προγράμματα.
Ταυτόχρονα, τα προβλεπόμενα φορολογικά κίνητρα αφορούν τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους εργαζόμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Ο δεύτερος πυλώνας ασφάλισης και η συμπληρωματική σύνταξη
Η επαγγελματική ασφάλιση αποτελεί τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος και λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υποχρεωτική δημόσια κοινωνική ασφάλιση.
Δεν αντικαθιστά την κύρια δημόσια σύνταξη, αλλά παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας πρόσθετης συνταξιοδοτικής παροχής μέσω οργανωμένων προγραμμάτων επαγγελματικής ασφάλισης.
Σύμφωνα με το Υπουργείο, το νέο πλαίσιο επιδιώκει παράλληλα να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση των νοικοκυριών, τη συγκέντρωση επενδυτικών κεφαλαίων και τη διοχέτευση μεγαλύτερης ρευστότητας στην ελληνική οικονομία.
Κεραμέως: Πιο σύγχρονο και λειτουργικό πλαίσιο επαγγελματικής ασφάλισης
Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως σημείωσε ότι στόχος της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, λειτουργικού και αξιόπιστου πλαισίου συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας, με περισσότερες δυνατότητες τόσο για εργαζόμενους όσο και για επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στο νομοσχέδιο έχουν ενσωματωθεί σε ποσοστό άνω του 90% οι προτάσεις των φορέων που υποβλήθηκαν πριν και κατά τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης.
Τι πρέπει να γνωρίζουν εργαζόμενοι και επιχειρήσεις
Το σημαντικό σε αυτή τη φάση είναι ότι πρόκειται για νομοσχέδιο που βρίσκεται στη διαδικασία συζήτησης στη Βουλή. Επομένως, οι νέες ρυθμίσεις για τα όρια εισφορών, τη φορολογία των παροχών, τα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και τη φορητότητα των δικαιωμάτων θα πρέπει να αξιολογηθούν με βάση το τελικό κείμενο που θα ψηφιστεί και θα δημοσιευθεί.
