Με τη δημοσίευση της Κοινής Απόφασης στο ΦΕΚ Β’ 4988/06.08.2026 καθορίζεται το πλαίσιο εφαρμογής των νέων Σχεδίων Βελτίωσης του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027. Η απόφαση αφορά τρεις παρεμβάσεις που συνδέονται με την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, την εξοικονόμηση ύδατος, την κυκλική οικονομία και τις ενεργειακές επενδύσεις.
Η πρόσκληση για τα νέα Σχέδια Βελτίωσης αναμένεται να εκδοθεί το επόμενο διάστημα, με συνολική δημόσια δαπάνη 263,5 εκατ. ευρώ. Η δημοσίευση της Κοινής Απόφασης δεν σημαίνει από μόνη της ότι έχει ανοίξει η υποβολή αιτήσεων, αλλά ότι ολοκληρώνεται το βασικό θεσμικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η πρόσκληση.
Ποιες παρεμβάσεις αφορά η Κοινή Απόφαση
Η Κοινή Απόφαση αφορά τρεις παρεμβάσεις του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027. Για πρώτη φορά, το πλαίσιο εφαρμογής των τριών παρεμβάσεων καθορίζεται ενιαία, με κοινούς κανόνες εφαρμογής για τους ενδιαφερόμενους, τους μελετητές και τις αρμόδιες υπηρεσίες.
| Κωδικός Παρέμβασης | Τίτλος Παρέμβασης | Αντικείμενο |
|---|---|---|
| Π3-73-2.1 | Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλλουν στην Ανταγωνιστικότητα | Επενδύσεις εκσυγχρονισμού, παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας γεωργικών εκμεταλλεύσεων. |
| Π3-73-2.2 | Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος | Επενδύσεις που συνδέονται με την εξοικονόμηση και την ορθολογική χρήση αρδευτικού νερού. |
| Π3-73-2.6 | Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις | Επενδύσεις σε ενέργεια, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, κυκλική οικονομία και περιβαλλοντική αναβάθμιση. |
Ποιοι μπορούν να είναι δικαιούχοι
Δικαιούχοι των νέων Σχεδίων Βελτίωσης μπορούν να είναι φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και συλλογικά σχήματα, εφόσον υποβάλουν εμπρόθεσμα αίτηση στήριξης, η οποία πληροί τους όρους και τις προϋποθέσεις της Κοινής Απόφασης και καλύπτεται από τη δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης.
Για τα φυσικά πρόσωπα, η απόφαση προβλέπει ειδικές προϋποθέσεις κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης στήριξης. Μεταξύ άλλων, ο υποψήφιος πρέπει να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του, να μην έχει υπερβεί το 63ο έτος, να έχει πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα και να είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων ως επαγγελματίας αγρότης, με τις ειδικότερες προβλέψεις της απόφασης.
Για τα νομικά πρόσωπα και τα συλλογικά σχήματα εφαρμόζονται αντίστοιχες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας, οι οποίες θα πρέπει να εξετάζονται με βάση το καταστατικό, τη δραστηριότητα, τη σύνθεση, τα οικονομικά και τα λοιπά στοιχεία που θα ζητηθούν στην πρόσκληση.
| Κατηγορία δικαιούχου | Βασική προϋπόθεση |
|---|---|
| Φυσικά πρόσωπα | Να πληρούν τις προϋποθέσεις ηλικίας, αγροτικής ιδιότητας, υποβολής ΕΑΕ και λοιπών όρων της απόφασης. |
| Νομικά πρόσωπα | Να πληρούν τους όρους επιλεξιμότητας που προβλέπει η Κοινή Απόφαση και θα εξειδικεύσει η πρόσκληση. |
| Συλλογικά σχήματα | Να πληρούν τις προβλεπόμενες θεσμικές και λειτουργικές προϋποθέσεις για ένταξη στις παρεμβάσεις. |
Πότε ξεκινά η επιλεξιμότητα των δαπανών
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της Κοινής Απόφασης είναι η πρόβλεψη για δαπάνες που πραγματοποιούνται από την 1η Ιουνίου 2026. Σύμφωνα με την απόφαση, δαπάνες που πραγματοποιούνται από την ημερομηνία αυτή δύνανται να κριθούν επιλέξιμες, ακόμη και εάν έχουν πραγματοποιηθεί πριν από την υποβολή της αίτησης στήριξης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η βασική προϋπόθεση είναι ότι το σύνολο των δαπανών του επενδυτικού σχεδίου που έχει πραγματοποιηθεί πριν από την υποβολή της αίτησης στήριξης, όπως προκύπτει από την αξία των εκδοθέντων παραστατικών τιμολόγησης, δεν πρέπει να υπερβαίνει το 80% της αξίας των εγκεκριμένων δαπανών και της αξίας των δαπανών που τελικά εκκαθαρίζονται στο πλαίσιο αιτημάτων πληρωμής.
| Σημείο | Τι ισχύει |
|---|---|
| Έναρξη δυνητικής επιλεξιμότητας | Από 1η Ιουνίου 2026. |
| Δαπάνες πριν από την αίτηση στήριξης | Δύνανται να κριθούν επιλέξιμες υπό προϋποθέσεις. |
| Όριο πριν από την αίτηση | Το σύνολο των σχετικών δαπανών δεν πρέπει να υπερβαίνει το 80% των εγκεκριμένων δαπανών και των τελικά εκκαθαριζόμενων δαπανών. |
| Σημαντική επισήμανση | Η πραγματοποίηση δαπάνης από 1η Ιουνίου 2026 δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση ή αυτόματη επιδότηση. |
Ποιες δαπάνες μπορούν να ενισχυθούν
Η Κοινή Απόφαση προβλέπει κατηγορίες επενδυτικών δαπανών που μπορούν να ενταχθούν στα νέα Σχέδια Βελτίωσης, εφόσον πληρούνται οι ειδικότεροι όροι, τα ανώτατα όρια, οι τεχνικές προδιαγραφές και οι περιορισμοί της απόφασης και της πρόσκλησης.
- Ανέγερση, επέκταση και εκσυγχρονισμός γεωργικών κτιρίων και κατασκευών.
- Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού.
- Αγορά γης και εγκατάσταση πολυετών φυτειών.
- Αγορά μελισσοκομικών φορτηγών.
- Αγορά και εγκατάσταση ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισμικού διαχείρισης γεωργικής εκμετάλλευσης.
- Επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και κυκλική οικονομία.
- Επενδύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση και την ορθολογική χρήση του αρδευτικού νερού.
Η αναφορά μίας δαπάνης στις επιλέξιμες κατηγορίες δεν σημαίνει ότι κάθε σχετική αγορά ή εργασία εγκρίνεται αυτομάτως. Η επιλεξιμότητα εξετάζεται με βάση το επενδυτικό σχέδιο, τα παραστατικά, την εξόφληση, τα ανώτατα όρια εύλογου κόστους, τις ειδικές προϋποθέσεις της πρόσκλησης και τον διοικητικό έλεγχο.
Ποιος είναι ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός
Ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός που παρέχεται σωρευτικά από τις τρεις Παρεμβάσεις Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6 δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 750.000 ευρώ για φυσικό ή νομικό πρόσωπο και το ποσό των 1.250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα. Προβλέπονται επιπλέον ειδικά όρια ανά παρέμβαση και κατηγορία επενδυτικού σχεδίου.
| Κατηγορία δικαιούχου | Μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός σωρευτικά για τις τρεις παρεμβάσεις |
|---|---|
| Φυσικά πρόσωπα | Έως 750.000 ευρώ. |
| Νομικά πρόσωπα | Έως 750.000 ευρώ. |
| Συλλογικά σχήματα | Έως 1.250.000 ευρώ. |
Ποια είναι η ένταση της δημόσιας στήριξης
Η δημόσια δαπάνη υπολογίζεται ως ποσοστό επί του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού και χορηγείται με τη μορφή επιδότησης κεφαλαίου. Η ένταση της στήριξης διαφοροποιείται ανάλογα με την κατηγορία δαπάνης, τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου και την περιοχή υλοποίησης.
| Κατηγορία δαπάνης | Ένταση στήριξης |
|---|---|
| Δαπάνες εξοικονόμησης ενέργειας, παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ και προστασίας περιβάλλοντος / κυκλικής οικονομίας | 70% |
| Δαπάνες που σχετίζονται με τη μείωση χρήσης αρδευτικού νερού | 70% |
| Εξοπλισμός τεχνολογίας αιχμής και λοιπές ειδικές κατηγορίες της απόφασης | 60%, με ειδικές προσαυξήσεις όπου προβλέπονται. |
| Γεωργικοί ελκυστήρες, παρελκόμενα και λοιπές δαπάνες που δεν εμπίπτουν στις ανωτέρω κατηγορίες | 50%, με ειδικές προσαυξήσεις όπου προβλέπονται. |
Η απόφαση προβλέπει προσαυξήσεις σε ορισμένες κατηγορίες δαπανών, μεταξύ άλλων για επενδύσεις στα Μικρά Νησιά του Αιγαίου Πελάγους, για γεωργούς νεαρής ηλικίας ή γεωργούς έως 40 ετών με τα προβλεπόμενα χαρακτηριστικά, καθώς και για επενδύσεις σε περιοχές των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης. Σε κάθε περίπτωση εφαρμόζονται τα ανώτατα όρια που θέτει η απόφαση.
Γιατί έχει σημασία η πρόσκληση που θα εκδοθεί
Η Κοινή Απόφαση καθορίζει το γενικό πλαίσιο εφαρμογής, όμως η πρόσκληση είναι το κείμενο που θα εξειδικεύσει κρίσιμα πρακτικά στοιχεία για την υποβολή των αιτήσεων. Στην πρόσκληση θα πρέπει να αναφέρονται, μεταξύ άλλων, ο διαθέσιμος προϋπολογισμός και η περιφερειακή κατανομή, οι προθεσμίες υποβολής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα κριτήρια επιλογής και τα ανώτατα όρια επιλεξιμότητας ανά δαπάνη.
Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι δεν πρέπει να θεωρήσουν ότι η δημοσίευση της Κοινής Απόφασης αρκεί για την υποβολή αίτησης. Η αίτηση στήριξης θα υποβληθεί με βάση την πρόσκληση και τους ειδικούς όρους που αυτή θα προβλέπει.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι
Οι ενδιαφερόμενοι που εξετάζουν συμμετοχή στα νέα Σχέδια Βελτίωσης πρέπει να προετοιμάσουν τον φάκελό τους με βάση το θεσμικό πλαίσιο, αλλά και να αναμένουν την πρόσκληση για τις τελικές οδηγίες. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν πριν από την υποβολή της αίτησης στήριξης.
- Να ελέγξουν αν πληρούνται οι προϋποθέσεις δικαιούχου.
- Να επιβεβαιώσουν ότι η επένδυση εντάσσεται σε μία από τις τρεις παρεμβάσεις.
- Να διατηρούν πλήρη παραστατικά δαπάνης, εξόφλησης και τεχνικής τεκμηρίωσης.
- Να μην θεωρούν ότι κάθε δαπάνη από 1η Ιουνίου 2026 εγκρίνεται αυτομάτως.
- Να λάβουν υπόψη το όριο του 80% για δαπάνες πριν από την υποβολή της αίτησης στήριξης.
- Να παρακολουθούν την πρόσκληση για τις τελικές προθεσμίες, τα δικαιολογητικά και τα κριτήρια επιλογής.
Σχετική νομοθεσία
Συμπέρασμα
Τα νέα Σχέδια Βελτίωσης 2026 εισέρχονται σε φάση ενεργοποίησης, καθώς με την Κοινή Απόφαση καθορίζεται το ενιαίο πλαίσιο εφαρμογής των τριών παρεμβάσεων. Οι παρεμβάσεις αφορούν την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, την εξοικονόμηση ύδατος, την κυκλική οικονομία και τις ενεργειακές επενδύσεις.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να εστιάσουν σε τρία βασικά σημεία: αν μπορούν να είναι δικαιούχοι, ποιες δαπάνες μπορούν να ενισχυθούν και από πότε μπορούν να θεωρηθούν επιλέξιμες. Η ημερομηνία της 1ης Ιουνίου 2026 είναι κρίσιμη, αλλά δεν λειτουργεί ως αυτόματη έγκριση δαπανών. Η τελική ένταξη, η επιλεξιμότητα και η πληρωμή θα εξαρτηθούν από την πρόσκληση, τον έλεγχο της αίτησης στήριξης και την τήρηση των όρων της Κοινής Απόφασης.
