Σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες, προβλέπει νέα τροπολογία που ανακοίνωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η εφαρμογή της προτείνεται για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Παράλληλα, δεύτερη τροπολογία προβλέπει αύξηση του ανώτατου προστίμου που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers, από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ. Οι δύο παρεμβάσεις παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου για το ιδιωτικό χρέος και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Ποιους αφορά το σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό
Η πρώτη τροπολογία προβλέπει την προσθήκη παραγράφου 3Α στο άρθρο 14 του ν. 4738/2020. Αφορά συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, για δύο κατηγορίες:
- Ευάλωτους οφειλέτες που πληρούν τα κριτήρια της περ. α΄ του άρθρου 217 του ν. 4738/2020 και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
- Επιλέξιμους οφειλέτες, σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 3 του άρθρου 14 του ίδιου νόμου.
Η ένταξη εξαρτάται από τις νόμιμες προϋποθέσεις. Το μέτρο δεν παρουσιάζεται ως γενική μείωση επιτοκίου για όλους τους οφειλέτες του εξωδικαστικού.
Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες, το επιτόκιο προτείνεται να παραμένει σταθερό στο 3% ετησίως μέχρι την ολοκλήρωση της ρύθμισης. Η εφαρμογή του θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης, ανεξάρτητα από την ύπαρξη εμπράγματων ή άλλων ειδικών εξασφαλίσεων και από την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα.
Από πότε προβλέπεται η εφαρμογή
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ρύθμιση προβλέπεται να αφορά καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Δεν ανακοινώνεται προθεσμία υποβολής νέας αίτησης ούτε περιγράφεται η διαδικασία προσαρμογής των υφιστάμενων συμβάσεων. Συνεπώς, από το δελτίο Τύπου δεν προκύπτει συγκεκριμένη ενέργεια που πρέπει να πραγματοποιήσει ο οφειλέτης για την αλλαγή του επιτοκίου.
Τι αλλάζει στο κόστος αποπληρωμής
Η βασική αλλαγή είναι η διατήρηση του επιτοκίου στο 3% σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αντί της μετάβασης σε κυμαινόμενο επιτόκιο μετά την πρώτη τριετία.
Σύμφωνα με την περιγραφή του υπουργείου, στο υφιστάμενο καθεστώς:
- Για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις, το επιτόκιο είναι αρχικά 3% και μετά την τριετία διαμορφώνεται σε Euribor τριμήνου συν 2,5 ποσοστιαίες μονάδες.
- Για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, το επιτόκιο είναι 4% την πρώτη τριετία και στη συνέχεια Euribor τριμήνου συν 3 ποσοστιαίες μονάδες.
Η προτεινόμενη ρύθμιση περιορίζει την έκθεση των συγκεκριμένων οφειλετών στις μεταβολές του Euribor. Ωστόσο, σταθερό επιτόκιο δεν σημαίνει απαραίτητα ίδια δόση σε κάθε μήνα, καθώς το πρόγραμμα πληρωμών εξαρτάται και από τους υπόλοιπους όρους της σύμβασης.
Παραδείγματα δόσεων για οφειλή 100.000 ευρώ
Τα παραδείγματα του υπουργείου αφορούν οφειλή 100.000 ευρώ, διάρκεια αποπληρωμής 240 μηνών και ρύθμιση χωρίς μηχανισμό σταδιακής αύξησης των δόσεων (step-up).
Οφειλή με εξασφάλιση
| Περίοδος | Δόση με το υφιστάμενο καθεστώς* | Δόση με σταθερό επιτόκιο 3% |
|---|---|---|
| Πρώτοι 36 μήνες | 554,60 ευρώ | 554,60 ευρώ |
| Επόμενοι 204 μήνες | 653,50 ευρώ | 554,60 ευρώ |
Το συνολικό όφελος στην εικοσαετία υπολογίζεται από το υπουργείο σε περίπου 20.200 ευρώ.
Οφειλή χωρίς εξασφάλιση
| Περίοδος | Δόση με το υφιστάμενο καθεστώς* | Δόση με σταθερό επιτόκιο 3% |
|---|---|---|
| Πρώτοι 36 μήνες | 605,98 ευρώ | 554,60 ευρώ |
| Επόμενοι 204 μήνες | 685,56 ευρώ | 554,60 ευρώ |
Το συνολικό όφελος στην εικοσαετία υπολογίζεται από το υπουργείο σε περίπου 28.600 ευρώ.
*Οι δόσεις μετά την πρώτη τριετία βασίζονται στις παραδοχές επιτοκίων των παραδειγμάτων του υπουργείου. Τα ποσά είναι ενδεικτικά και δεν αποτελούν εγγυημένο όφελος για κάθε οφειλέτη, καθώς η σύγκριση με κυμαινόμενο επιτόκιο επηρεάζεται από την πορεία του Euribor.
Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στους servicers
Η δεύτερη τροπολογία προβλέπει αύξηση του ανώτατου προστίμου που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος στο πλαίσιο του άρθρου 27 του ν. 5072/2023, από 500.000 σε 5.000.000 ευρώ.
Οι παραβάσεις που αναφέρονται ενδεικτικά στην ανακοίνωση αφορούν:
- Την ορθή μεταχείριση των δανειοληπτών και την τήρηση των κανόνων στις σχέσεις μαζί τους.
- Την καταγραφή και διαχείριση των παραπόνων τους.
- Την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
- Το οργανωτικό πλαίσιο και τους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου των διαχειριστών πιστώσεων.
- Την τήρηση υποχρεώσεων για συμβάσεις διαχείρισης, εξωτερικές αναθέσεις και γνωστοποιήσεις προς τις αρμόδιες αρχές.
Τα 5 εκατ. ευρώ αποτελούν το προτεινόμενο ανώτατο όριο, όχι αυτόματο πρόστιμο για κάθε παράβαση.
Ποια πρόστιμα προβλέπονται ανά δανειολήπτη
Διαφορετική πρόβλεψη είναι τα πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη του άρθρου 15 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου.
Αυτά προβλέπεται να επιβάλλονται από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους όταν διενεργούνται ενέργειες είσπραξης σε βάρος:
- Συνεπούς δανειολήπτη.
- Δανειολήπτη που δεν καταβάλλει ορισμένες δόσεις εξαιτίας της μη χορήγησης των αναγκαίων στοιχείων από τον πιστωτή ή τον διαχειριστή πιστώσεων.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη είναι διακριτή από την αύξηση του ανώτατου προστίμου της Τράπεζας της Ελλάδος και αφορά διαφορετική αρμόδια αρχή και συγκεκριμένες περιπτώσεις παραβάσεων.
