Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 178217/2026 (ΦΕΚ Β’ 4183/8.7.2026) καθορίστηκε η διαδικασία χορήγησης οικονομικής ενίσχυσης σε επιχειρήσεις γεωργικών εκμεταλλεύσεων, στο πλαίσιο των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, λόγω της ενεργειακής κρίσης και της αύξησης του κόστους των λιπασμάτων. Η απόφαση εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου τρίτου της από 25.3.2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, όπως κυρώθηκε με τον ν. 5292/2026, και αφορά επιχειρήσεις, φυσικά ή νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες που δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή γεωργική παραγωγή σε όλη τη χώρα. Το ανώτατο συνολικό ύψος της χρηματοδότησης ανέρχεται σε 41.000.000 ευρώ και βαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών οικονομικού έτους 2026.
Ποιοι είναι δικαιούχοι της ενίσχυσης
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι δύο βασικές κατηγορίες δικαιούχων, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 της ΚΥΑ.
| Κατηγορία Δικαιούχου | Βασική Προϋπόθεση Ιδιότητας |
|---|---|
| Φυσικά πρόσωπα | Επαγγελματίες αγρότες εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) από 1 Ιανουαρίου 2026 έως και 31 Αυγούστου 2026 |
| Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες | Ενεργός κύριος ή δευτερεύων Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας (ΚΑΔ) από τον κατάλογο του Παραρτήματος 1 της ΚΥΑ, κατά τον χρόνο έκδοσης του παραστατικού αγοράς λιπασμάτων |
Και οι δύο κατηγορίες δικαιούχων πρέπει να δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή γεωργική παραγωγή και να έχουν πραγματοποιήσει αγορές λιπασμάτων από κατόχους ισχύουσας άδειας εμπορίας λιπασμάτων τύπου Α’ ή Β’, με ΚΑΔ από το Παράρτημα 2 της απόφασης.
Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται σωρευτικά
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σωρευτικά από κάθε δικαιούχο, σύμφωνα με το άρθρο 2 της ΚΥΑ.
| Προϋπόθεση | Τι ορίζει η ΚΥΑ |
|---|---|
| Χρόνος έκδοσης παραστατικών | Τιμολόγια ή αποδείξεις εκδοθέντα από 15 Μαρτίου 2026 έως και 31 Αυγούστου 2026, διαβιβασμένα στην ΑΑΔΕ |
| Απουσία παράνομης ενίσχυσης | Ο δικαιούχος δεν έχει στη διάθεσή του ενίσχυση κριθείσα παράνομη ή ασυμβίβαστη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή το ΔΕΕ |
| Ενεργή κατάσταση κατά τον έλεγχο πληρωμής | Ο δικαιούχος δεν τελεί σε αδράνεια, εκκαθάριση ή πτώχευση, και ο ΑΦΜ του δεν τελεί σε αναστολή |
| Μη προβληματική επιχείρηση | Δεν επιτρέπεται χορήγηση σε επιχειρήσεις ήδη προβληματικές κατά τη λογιστική περίοδο πριν την 28η Φεβρουαρίου 2026, με εξαίρεση τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις υπό τις όρους της ΚΥΑ |
| Απουσία κυρώσεων ΕΕ | Αποκλείονται πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που κατονομάζονται ρητά σε πράξεις επιβολής κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιχειρήσεις που ελέγχονται από αυτούς, καθώς και επιχειρήσεις κλάδων στους οποίους έχουν επιβληθεί κυρώσεις, εφόσον η χορήγηση της ενίσχυσης θα υπονόμευε τους στόχους των κυρώσεων |
Η εξαίρεση για πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις που ήταν ήδη προβληματικές ισχύει μόνο υπό τον όρο ότι δεν υπάγονται σε συλλογική διαδικασία αφερεγγυότητας βάσει του εθνικού δικαίου και δεν έχουν λάβει ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης. Η μη πλήρωση έστω και μίας εκ των παραπάνω προϋποθέσεων αποκλείει τη χορήγηση της ενίσχυσης, καθώς οι προϋποθέσεις ισχύουν σωρευτικά και όχι διαζευκτικά.
Ύψος και χαρακτήρας της ενίσχυσης
Το ύψος της ενίσχυσης ανέρχεται σε ποσοστό 15% επί του συνολικού ποσού των παραστατικών αγοράς λιπασμάτων που έχουν εκδοθεί από 15 Μαρτίου έως και 31 Αυγούστου 2026, με ανώτατο όριο τις 50.000 ευρώ ανά επιχείρηση. Η ενίσχυση είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, δεν υπόκειται σε κράτηση, τέλος ή εισφορά υπέρ του Δημοσίου, δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση, το Δημόσιο, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα, και δεν λαμβάνεται υπόψη στα εισοδηματικά όρια για τη χορήγηση παροχών κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα. Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης ή μη τήρησης των όρων της απόφασης, το σύνολο ή το αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό αναζητείται εντόκως, με το επιτόκιο ανάκτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και καταβάλλεται εφάπαξ, χωρίς δυνατότητα ρύθμισης τμηματικής καταβολής.
Τι προβλέπει η ΚΥΑ για τη διαδικασία υποβολής της αίτησης
Σύμφωνα με το άρθρο 5 της ΚΥΑ, οι δικαιούχοι υποβάλλουν αίτηση στην ψηφιακή πλατφόρμα myBusinessSupport της ΑΑΔΕ, με είσοδο μέσω των διαπιστευτηρίων Taxisnet. Η αίτηση για παραστατικά που εκδόθηκαν από 15 Μαρτίου έως 30 Ιουνίου 2026 υποβάλλεται από 9 έως 19 Ιουλίου 2026, εφόσον ο δικαιούχος έχει εγγραφεί στο ΜΑΑΕ μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026. Η αίτηση για παραστατικά που εκδόθηκαν από 1 Ιουλίου έως 31 Αυγούστου 2026 υποβάλλεται από 7 έως 17 Σεπτεμβρίου 2026, εφόσον ο δικαιούχος έχει εγγραφεί στο ΜΑΑΕ μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026.
Με την αίτηση, ο δικαιούχος συμπληρώνει υπεύθυνη δήλωση περί πλήρωσης των προϋποθέσεων του άρθρου 2, καθώς και είτε τους Μοναδικούς Αριθμούς Καταχώρισης των παραστατικών και την καθαρή αξία κάθε παραστατικού, είτε τον αριθμό της φορολογικής ταμειακής μηχανής και τον αύξοντα αριθμό της απόδειξης. Πριν από την υποβολή της αίτησης, ο δικαιούχος οφείλει να έχει δηλώσει στη δικτυακή πύλη myAADE, στην επιλογή Δήλωση Λογαριασμού ΙΒΑΝ, τον λογαριασμό στον οποίο θα πιστωθεί η τυχόν ενίσχυση. Η ΚΥΑ ορίζει ρητά ότι η υποβολή της αίτησης δεν δημιουργεί οποιοδήποτε δικαίωμα ή αξίωση υπέρ της ενδιαφερόμενης επιχείρησης.
Πώς καταβάλλεται η ενίσχυση
Η καταβολή της ενίσχυσης πραγματοποιείται στους δηλωθέντες λογαριασμούς ΙΒΑΝ των δικαιούχων, το αργότερο έως τις 27 Ιουλίου 2026 για την πρώτη περίοδο υποβολής και έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2026 για τη δεύτερη περίοδο, μέσω της εταιρίας Διατραπεζικά Συστήματα (ΔΙΑΣ ΑΕ). Σε περίπτωση αποτυχημένης πληρωμής, η ΑΑΔΕ ενημερώνει τον δικαιούχο ώστε να διορθώσει τον λογαριασμό ΙΒΑΝ, προκειμένου να πραγματοποιηθεί δεύτερος κύκλος πληρωμών εντός του ίδιου έτους, ο οποίος είναι τελικός.
Έλεγχοι, ανακτήσεις και προϋπόθεση έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η ΑΑΔΕ και η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τηρούν τα σχετικά αρχεία για τουλάχιστον δέκα έτη από την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης και δύνανται να πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους στα παραστατικά που έχουν χρησιμοποιηθεί στις αιτήσεις, ακόμη και μετά την καταβολή. Σε περίπτωση εκ των υστέρων διαπίστωσης μη ορθής υποβολής στοιχείων ή μη πλήρωσης των προϋποθέσεων, το ποσό της ενίσχυσης αναζητείται εντόκως ως αχρεωστήτως καταβληθέν. Κάθε μεμονωμένη ενίσχυση άνω των 10.000 ευρώ δημοσιεύεται στον ενιαίο δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις, εντός έξι μηνών από τη χορήγησή της.
Σημαντική διευκρίνιση της ΚΥΑ αφορά τον χρόνο έναρξης ισχύος της: οι διατάξεις ισχύουν από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, υπό την αναβλητική αίρεση της προηγούμενης έγκρισης του καθεστώτος ενίσχυσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καμία ενίσχυση δεν καταβάλλεται και καμία δέσμευση δεν αναλαμβάνεται από το Δημόσιο πριν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδώσει απόφαση έγκρισης της ενίσχυσης.
