Την ανάγκη για περίπου 800 δισ. ευρώ πρόσθετων επενδύσεων κάθε χρόνο στην Ευρώπη υπογράμμισε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε εκδήλωση στις Βρυξέλλες για την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα. Όπως επισήμανε, οι δημόσιοι προϋπολογισμοί δεν επαρκούν από μόνοι τους για τη χρηματοδότηση του μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν η αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων και η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης.
Την εκδήλωση διοργάνωσαν η BusinessEurope και η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ομοσπονδία (EBF). Μετά την κεντρική ομιλία του, ο κ. Πιερρακάκης συμμετείχε σε συζήτηση με την Ευρωπαία Επίτροπο Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, Maria Luís Albuquerque. Τη συζήτηση συντόνισε ο επικεφαλής οικονομολόγος και Διευθυντής Οικονομικών της BusinessEurope, Lúcio Vinhas de Souza.
Οι αποταμιεύσεις ως πηγή χρηματοδότησης των επενδύσεων
Παραπέμποντας στην ανάλυση του Mario Draghi για την κλίμακα των απαιτούμενων επενδύσεων, ο υπουργός συνέδεσε την ενίσχυση της παραγωγικότητας με τη χρηματοδότηση της τεχνολογίας, της καινοτομίας, της ενέργειας και των δεξιοτήτων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις αυξημένες επενδυτικές ανάγκες για την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια και τις στρατηγικές υποδομές. Τόνισε ότι οι κυβερνήσεις και οι ευρωπαϊκοί πόροι διατηρούν σημαντικό ρόλο, αλλά απαιτείται κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικές αποταμιεύσεις, αλλά το χρηματοπιστωτικό της σύστημα δεν τις διοχετεύει επαρκώς σε παραγωγικές επενδύσεις εντός της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ο κατακερματισμός των κεφαλαίων στα εθνικά σύνορα και οι διαφορετικές συνθήκες χρηματοδότησης δυσκολεύουν την ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, παρουσίασε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ως το μέσο για να συνδεθούν αποτελεσματικότερα οι αποταμιεύσεις των πολιτών με τις επενδυτικές ευκαιρίες στην Ενιαία Αγορά.
Η Τραπεζική Ένωση και η χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων
Ο υπουργός ανέφερε ότι οι τράπεζες παρέχουν περίπου το 70% της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, επισημαίνοντας τον ιδιαίτερο ρόλο τους για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση συνδέεται, όπως εξήγησε, με την κάλυψη του κεφαλαίου κίνησης, την αγορά εξοπλισμού, την ψηφιοποίηση και τις επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα. Για τον λόγο αυτό, χαρακτήρισε την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης αναγκαία προϋπόθεση για την επιτυχία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Ως ένδειξη του κατακερματισμού της αγοράς, σημείωσε ότι μόνο περίπου το 16% του εταιρικού δανεισμού στη ζώνη του ευρώ είναι διασυνοριακό. Αναφέρθηκε επίσης στα εμπόδια που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν η κυκλοφορία κεφαλαίων και ρευστότητας στο εσωτερικό των τραπεζικών ομίλων και η διασυνοριακή ενοποίηση. Κατά την εκτίμησή του, τα εμπόδια αυτά επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα, την κατανομή και το κόστος της χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά χρειάζεται τόσο χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με δυνατότητα διεθνούς ανταγωνισμού όσο και ισχυρές περιφερειακές και τοπικές τράπεζες. Για πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η χρηματοδότηση στηρίζεται στην εγγύτητα, στη γνώση του πελάτη και στην εμπιστοσύνη. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενοποίησης, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, πρέπει να λαμβάνει υπόψη αυτή την πολυμορφία.
Οι τρεις προτεραιότητες για τον ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα
Ο κ. Πιερρακάκης παρουσίασε τρεις προτεραιότητες για την περαιτέρω ανάπτυξη της ευρωπαϊκής τραπεζικής αγοράς:
- Ολοκλήρωση: άρση των περιττών εμποδίων στη διασυνοριακή δραστηριότητα και στην ενοποίηση, ώστε τα κεφάλαια και η ρευστότητα να κυκλοφορούν αποτελεσματικότερα.
- Εμπιστοσύνη: ενίσχυση των κοινών ευρωπαϊκών δικλίδων ασφαλείας, με αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων, αξιόπιστη παροχή ρευστότητας, εξυγίανση και πρόοδο στην ασφάλιση των καταθέσεων.
- Ανταγωνιστικότητα: μεγαλύτερη αναλογικότητα, πιο συνεπής εποπτεία και περιορισμός της περιττής κανονιστικής πολυπλοκότητας, με διατήρηση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού συστήματος.
Οι προτεραιότητες αυτές παρουσιάστηκαν ως κατευθύνσεις για την ευρωπαϊκή μεταρρυθμιστική ατζέντα. Ο υπουργός υποστήριξε ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Έδωσε επίσης έμφαση στην ανάγκη οι κανόνες και η εποπτεία να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις διαφορετικές δομές της ευρωπαϊκής τραπεζικής αγοράς.
Τεχνητή νοημοσύνη, ψηφιακό ευρώ και διαχείριση κινδύνων
Στη συζήτηση που ακολούθησε, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στην ταχύτητα των τεχνολογικών αλλαγών και στην ανάγκη διαρκούς προσαρμογής των θεσμών και των κανονιστικών πλαισίων. Ξεχώρισε την τεχνητή νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια και την τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (DLT) ως πεδία που επηρεάζουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Αναφέρθηκε επίσης στην πορεία προς το ψηφιακό ευρώ και στην εφαρμογή του κανονισμού MiCA, συνδέοντας την ανάπτυξη της καινοτομίας με την κατάλληλη διαχείριση των κινδύνων.
Ως προς την περαιτέρω ευρωπαϊκή ενοποίηση, συμφώνησε με την Επίτροπο Albuquerque ότι τα βασικά εμπόδια έχουν πολιτική διάσταση. Υποστήριξε ότι το Eurogroup μπορεί να συμβάλει στην προσέγγιση των διαφορετικών εθνικών θέσεων και στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης. Η έμφαση, όπως σημείωσε, μεταφέρεται πλέον στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων, ώστε το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα να στηρίζει αποτελεσματικότερα τις επενδύσεις, την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη.
