Οι τιμοκατάλογοι των επιχειρήσεων εστίασης και αναψυχής ρυθμίζονται από την Υ.Α. 91354/2017, με τίτλο «Κωδικοποίηση Κανόνων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών», δηλαδή τους Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.
Η νομοθεσία δεν περιορίζεται στην απλή ύπαρξη ενός τιμοκαταλόγου. Προβλέπει ποιες επιχειρήσεις υπάγονται στην υποχρέωση, πώς πρέπει να τηρούνται οι τιμοκατάλογοι, πότε πρέπει να διατίθενται στον πελάτη, ποιες ενδείξεις πρέπει να αναγράφονται και ποια διοικητικά πρόστιμα επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης.
Οι βασικές διατάξεις για τους τιμοκαταλόγους των καταστημάτων μαζικής εστίασης και αναψυχής περιλαμβάνονται στα άρθρα 69, 70, 71 και 72 της Υ.Α. 91354/2017.
Ποιες Επιχειρήσεις Αφορά η Υποχρέωση Τιμοκαταλόγου
Σύμφωνα με το άρθρο 69 της Υ.Α. 91354/2017, οι διατάξεις της συγκεκριμένης ενότητας αφορούν καταστήματα μαζικής εστίασης και αναψυχής.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται εστιατόρια, καταστήματα γρήγορης εστίασης, ταβέρνες, καφετέριες, κέντρα διασκέδασης και λοιπά παρόμοια καταστήματα.
Επιπλέον, οι διατάξεις αφορούν και τα παραδοσιακά καφενεία, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία του Υπουργείου Οικονομικών, όπως κάθε φορά ισχύει, με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στις σχετικές διατάξεις.
Τήρηση Τιμοκαταλόγων σύμφωνα με το Άρθρο 70
Το άρθρο 70 της Υ.Α. 91354/2017 προβλέπει ότι τα καταστήματα του άρθρου 69 υποχρεούνται στην ύπαρξη ικανού αριθμού τιμοκαταλόγων για όλα τα προσφερόμενα είδη.
Οι τιμοκατάλογοι συντάσσονται υποχρεωτικά στην ελληνική γλώσσα. Η σύνταξη σε μία ή περισσότερες ξένες γλώσσες είναι προαιρετική.
Οι υπεύθυνοι των καταστημάτων οφείλουν επίσης να εξασφαλίζουν την πληροφόρηση ατόμων με αναπηρία επί του τηρούμενου τιμοκαταλόγου.
Πότε Πρέπει να Διατίθεται ο Τιμοκατάλογος στον Πελάτη
Τα καταστήματα του άρθρου 69 υποχρεούνται, πριν από την παραγγελία, να διαθέτουν τον τιμοκατάλογο σε κάθε πελάτη.
Επιπλέον, τα κάθε μορφής εστιατόρια υποχρεούνται να έχουν ανηρτημένο τον τιμοκατάλογο σε εμφανές σημείο στην είσοδο του καταστήματος.
Για ξενοδοχεία και ξενοδοχειακά συγκροτήματα, ο τιμοκατάλογος πρέπει να αναρτάται στην εξωτερική όψη της κύριας εισόδου της αίθουσας όπου προσφέρονται τα είδη του τιμοκαταλόγου.
Τι Ισχύει για τα Παραδοσιακά Καφενεία
Από τις παραπάνω υποχρεώσεις εξαιρούνται τα παραδοσιακά καφενεία, κατά την έννοια της κείμενης νομοθεσίας του Υπουργείου Οικονομικών, όπως κάθε φορά ισχύει.
Για τα παραδοσιακά καφενεία ισχύει υποχρέωση ανάρτησης τιμοκαταλόγου σε εμφανές σημείο του καταστήματος. Ο τιμοκατάλογος πρέπει να αναγράφει μόνο τα προσφερόμενα είδη και τις τιμές τους, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.
Βασικές Υποχρεώσεις Τήρησης Τιμοκαταλόγων
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι βασικές υποχρεώσεις που προβλέπει το άρθρο 70 της Υ.Α. 91354/2017 για την τήρηση τιμοκαταλόγων.
| Υποχρέωση | Τι προβλέπεται | Νομική βάση |
|---|---|---|
| Ύπαρξη τιμοκαταλόγων | Υποχρέωση ύπαρξης ικανού αριθμού τιμοκαταλόγων για όλα τα προσφερόμενα είδη. | Άρθρο 70 παρ. 1 |
| Ελληνική γλώσσα | Οι τιμοκατάλογοι συντάσσονται υποχρεωτικά στην ελληνική γλώσσα. | Άρθρο 70 παρ. 1Α |
| Ξένες γλώσσες | Η σύνταξη σε μία ή περισσότερες ξένες γλώσσες είναι προαιρετική. | Άρθρο 70 παρ. 1Α |
| Πληροφόρηση ΑμεΑ | Οι υπεύθυνοι των καταστημάτων οφείλουν να εξασφαλίζουν την πληροφόρηση ατόμων με αναπηρία επί του τιμοκαταλόγου. | Άρθρο 70 παρ. 1Β |
| Διάθεση πριν από την παραγγελία | Ο τιμοκατάλογος πρέπει να διατίθεται σε κάθε πελάτη πριν από την παραγγελία. | Άρθρο 70 παρ. 2 |
| Ανάρτηση σε εστιατόρια | Τα κάθε μορφής εστιατόρια υποχρεούνται να έχουν ανηρτημένο τον τιμοκατάλογο σε εμφανές σημείο στην είσοδο του καταστήματος. | Άρθρο 70 παρ. 2 |
| Ξενοδοχεία και ξενοδοχειακά συγκροτήματα | Ο τιμοκατάλογος πρέπει να αναρτάται στην εξωτερική όψη της κύριας εισόδου της αίθουσας όπου προσφέρονται τα είδη. | Άρθρο 70 παρ. 2 |
| Παραδοσιακά καφενεία | Υποχρέωση ανάρτησης τιμοκαταλόγου σε εμφανές σημείο, με τα προσφερόμενα είδη και τις τιμές τους με Φ.Π.Α. | Άρθρο 70 παρ. 3 |
Τι Πρέπει να Αναγράφεται στον Τιμοκατάλογο σύμφωνα με το Άρθρο 71
Σύμφωνα με το άρθρο 71 παρ. 1 της Υ.Α. 91354/2017, στους τιμοκαταλόγους αναγράφονται όλα τα προσφερόμενα είδη «αλά-κάρτ» με τις αντίστοιχες τιμές τους, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.
Η αναγραφή των τιμών με Φ.Π.Α. αποτελεί βασική υποχρέωση, ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει την τελική τιμή του προσφερόμενου είδους.
Φαγητά, Σαλάτες και Ένδειξη «Με το Κιλό»
Τα αναγραφόμενα στους τιμοκαταλόγους φαγητά και σαλάτες προσφέρονται στους πελάτες με τη μερίδα ή με το κιλό.
Στην περίπτωση που προσφέρονται με το κιλό, σημειώνεται υποχρεωτικά η ένδειξη «με το κιλό» δίπλα στο αντίστοιχο είδος.
Τι Προβλέπεται για το Ελαιόλαδο
Από 01.03.2020, η διάθεση επιπλέον ποσότητας ελαιολάδου για επιτραπέζια χρήση, κατόπιν της παρασκευής του γεύματος στην κουζίνα του καταστήματος ή της επιχείρησης, από τα καταστήματα του άρθρου 69 καθώς και από τις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών εστίασης, όπως ξενοδοχεία, επιχειρήσεις τροφοδοσίας γευμάτων, καφετέριες και καφενεία, εφόσον διατίθεται από αυτά, πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με παρθένο ή έξτρα παρθένο ελαιόλαδο.
Το προϊόν διατίθεται μόνο μέσω μη επαναγεμιζόμενων συσκευασιών χωρητικότητας έως και 500 ml ή μέσω σφραγισμένων συσκευασιών μίας χρήσης χωρητικότητας έως και 100 ml, που προορίζονται αποκλειστικά για ατομική χρήση.
Οι συσκευασίες αυτές πρέπει να φέρουν τις απαιτούμενες επισημάνσεις, σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική και ενωσιακή νομοθεσία.
Από 01.03.2020, η διάθεση του ελαιολάδου, παρθένου ή έξτρα παρθένου, στο σημείο παρασκευής – σερβιρίσματος στην περίπτωση αυτοπαρασκευαζόμενων και αυτοσερβιριζόμενων γευμάτων, όπως μπουφέ, self service και catering, κατόπιν του σταδίου προετοιμασίας των υλικών στην κουζίνα της επιχείρησης, είναι υποχρεωτική από τις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών εστίασης.
Και στην περίπτωση αυτή, το προϊόν διατίθεται αποκλειστικά μέσω μη επαναγεμιζόμενων συσκευασιών χωρητικότητας έως και 500 ml ή μέσω σφραγισμένων συσκευασιών μίας χρήσης χωρητικότητας έως και 100 ml, που προορίζονται αποκλειστικά για ατομική χρήση.
Στην περίπτωση μη δωρεάν διάθεσης της επιπλέον ποσότητας ελαιολάδου, πρέπει να αναγράφεται στον τιμοκατάλογο η αντίστοιχη τιμή χρέωσής της.
Ειδικές Ενδείξεις στους Τιμοκαταλόγους
Σύμφωνα με το άρθρο 71 παρ. 3 της Υ.Α. 91354/2017, στους τιμοκαταλόγους αναγράφονται απαραίτητα οι ειδικές ενδείξεις είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες φαγητών, γλυκών και ποτών, με τρόπο που να γίνεται αντιληπτή η διάκριση αυτή στον καταναλωτή.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι βασικές ενδείξεις που πρέπει να περιλαμβάνονται στους τιμοκαταλόγους, όταν συντρέχει η αντίστοιχη περίπτωση.
| Ένδειξη | Τι προβλέπει το άρθρο 71 |
|---|---|
| Είδος ελαίων και χρήση τους | Αναγράφεται το είδος των ελαίων και η χρήση τους. |
| «Κατεψυγμένο» | Αναγράφεται κατά περίπτωση. |
| «Προμαγειρευμένο» ή «Προτηγανισμένο» | Αναγράφεται κατά περίπτωση. |
| Προϊόν Π.Ο.Π. ή Π.Γ.Ε. | Η ένδειξη χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο για προϊόντα που ανήκουν επισήμως σε αυτές τις κατηγορίες. |
| Προσυσκευασμένα ποτά | Για μπύρα, οίνο, αλκοολούχα ποτά, αναψυκτικά, χυμούς, σόδες και ανθρακούχα νερά αναγράφεται η ειδικότερη ονομασία του είδους με την οποία προσφέρεται στο εμπόριο και ο όγκος του περιεχομένου κάθε προσυσκευασίας σε ml. |
| Οίνοι και αλκοολούχα ποτά χωρίς εμφανή προσυσκευασία | Αναγράφεται υποχρεωτικά η χώρα προέλευσης και ο παραγωγός ή ο εμφιαλωτής τους, όπως αυτά αναφέρονται στην επισήμανση. |
| Σαλάτες πάσης φύσεως | Αναγράφονται η ονομασία κάθε σαλάτας, όπως την ορίζει το κατάστημα, και τα βασικά συστατικά που τη συνθέτουν. |
Χρήση των Ενδείξεων Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε.
Η ένδειξη «Προϊόν Π.Ο.Π.» ή «Προϊόν Π.Γ.Ε.» επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο για προϊόντα που ανήκουν επισήμως στις συγκεκριμένες κατηγορίες.
Απαγορεύεται η χρήση του όρου «Π.Ο.Π.» ή «Π.Γ.Ε.» αν τα προϊόντα που διατίθενται δεν είναι τέτοια.
Ειδικές Περιπτώσεις σύμφωνα με το Άρθρο 72
Το άρθρο 72 της Υ.Α. 91354/2017 προβλέπει ειδικές περιπτώσεις για τα καταστήματα του άρθρου 69. Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν την ελάχιστη κατανάλωση, το self service, το πακέτο εκτός καταστήματος, το table d’ hote ή menu και το κουβέρ.
Ελάχιστη Κατανάλωση
Εφόσον τα καταστήματα του άρθρου 69 ορίζουν ελάχιστη κατανάλωση εντός του καταστήματος ή με σύστημα διανομής κατ’ οίκον, οφείλουν στον τιμοκατάλογο που προορίζεται για τον καταναλωτή να αναγράφουν σε εμφανές σημείο την ένδειξη «Ελάχιστη κατανάλωση ειδών Ευρώ».
Self Service
Εφόσον τα καταστήματα του άρθρου 69 διαθέτουν για τους πελάτες τους σύστημα αυτοεξυπηρέτησης, οφείλουν στον χώρο αυτοεξυπηρέτησης να τοποθετούν σε ορατό σημείο για τον πελάτη αναρτημένο τιμοκατάλογο με τα είδη προσφοράς του self service και τις αντίστοιχες τιμές διάθεσης, σύμφωνα με το άρθρο 71 παρ. 1.
Πακέτο Εκτός Καταστήματος
Εφόσον τα καταστήματα του άρθρου 69 πωλούν στους πελάτες τους τα είδη σε πακέτο εκτός καταστήματος, οφείλουν στον χώρο, φυσικό ή διαδικτυακό, υποβολής ή εκτέλεσης της παραγγελίας, είτε να έχουν σε εμφανές σημείο αναρτημένο τιμοκατάλογο είτε να διαθέτουν ικανό αριθμό τιμοκαταλόγων προς χρήση για τον πελάτη.
Ο τιμοκατάλογος πρέπει να περιλαμβάνει τα είδη προσφοράς σε πακέτο με τις αντίστοιχες τιμές διάθεσης, σύμφωνα με το άρθρο 71 παρ. 1.
Table d’ Hote και Menu
Οποιαδήποτε χρήση συστήματος table d’ hote ή menu πρέπει να γίνεται γνωστή στον πελάτη με την αντίστοιχη τελική τιμή, ανεξάρτητα με το πώς αυτή ορίζεται, όπως κατά άτομο ή κατά μενού.
Η πολιτική αυτή πρέπει να καθίσταται γνωστή στον πελάτη με τρόπο τέτοιο ώστε, όταν λαμβάνει γνώση του τιμοκαταλόγου, να λαμβάνει γνώση και της πολιτικής αυτής.
Η ενημέρωση μπορεί να γίνεται, ενδεικτικά, με αναρτημένη καρτέλα, με ενσωμάτωση στον τιμοκατάλογο, ανεξάρτητα ή μη, ή με αναγραφή στην εξωτερική όψη του καταστήματος.
Κουβέρ
Τα καταστήματα εστίασης του άρθρου 69 της Υ.Α. 91354/2017 δεν επιτρέπεται να χρεώνουν στην πελατεία τους αξία που αφορά σε κουβέρ, όπως σερβίτσια, μαχαιροπήρουνα ή πετσέτες.
Κανένα προϊόν, όπως εμφιαλωμένο νερό ή ψωμί, δεν προσφέρεται και δεν χρεώνεται χωρίς προηγούμενη συναίνεση του καταναλωτή.
Διοικητικά Πρόστιμα για Παραβάσεις Τιμοκαταλόγων
Οι παραβάσεις που αφορούν τους τιμοκαταλόγους επισύρουν διοικητικά πρόστιμα, σύμφωνα με τα άρθρα 70, 71 και 72 της Υ.Α. 91354/2017. Τα πρόστιμα αυτά αφορούν την τήρηση των Κανόνων ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. και δεν αποτελούν φορολογικά πρόστιμα της ΑΑΔΕ.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα διοικητικά πρόστιμα που προβλέπονται στις διατάξεις για τους τιμοκαταλόγους.
| Παράβαση | Διοικητικό πρόστιμο | Νομική βάση |
|---|---|---|
| Έλλειψη τιμοκαταλόγου | 1.000 ευρώ | Άρθρο 70 παρ. 4Α |
| Μη αναγραφή ενδείξεων του τιμοκαταλόγου στην ελληνική γλώσσα | 500 ευρώ | Άρθρο 70 παρ. 4Β |
| Υπέρβαση τιμής ανά είδος | 500 ευρώ | Άρθρο 70 παρ. 4Γ |
| Μη αναγραφή πωλούμενου είδους ή τιμής στον τιμοκατάλογο | 500 ευρώ | Άρθρο 70 παρ. 4Δ |
| Παράβαση της υποχρέωσης πληροφόρησης ΑμεΑ | 500 ευρώ | Άρθρο 70 παρ. 4Ε |
| Έλλειψη ενδείξεων | 500 ευρώ ανά είδος | Άρθρο 71 παρ. 4Α |
| Υπέρβαση τιμής | 1.000 ευρώ ανά είδος | Άρθρο 71 παρ. 4Β |
| Παραπλανητική ή ανακριβής αναγραφή προϊόντος | 3.000 ευρώ ανά είδος | Άρθρο 71 παρ. 4Γ |
| Παραβάσεις της παραγράφου 2 του άρθρου 71 | 500 ευρώ ανά είδος | Άρθρο 71 παρ. 4Δ |
| Παραβάσεις ειδικών περιπτώσεων του άρθρου 72 | 500 ευρώ ανά είδος | Άρθρο 72 παρ. 6 |
Τι Πρέπει να Ελέγχει μια Επιχείρηση
Μια επιχείρηση εστίασης ή αναψυχής πρέπει να ελέγχει ότι διαθέτει ικανό αριθμό τιμοκαταλόγων για όλα τα προσφερόμενα είδη και ότι οι τιμοκατάλογοι είναι συνταγμένοι στην ελληνική γλώσσα.
Πρέπει επίσης να διασφαλίζει ότι ο τιμοκατάλογος διατίθεται σε κάθε πελάτη πριν από την παραγγελία και ότι, όπου απαιτείται, είναι αναρτημένος σε εμφανές σημείο.
Για τα είδη που διατίθενται σε πακέτο εκτός καταστήματος, πρέπει στον χώρο, φυσικό ή διαδικτυακό, υποβολής ή εκτέλεσης της παραγγελίας, είτε να υπάρχει σε εμφανές σημείο αναρτημένος τιμοκατάλογος είτε να διατίθεται ικανός αριθμός τιμοκαταλόγων προς χρήση για τον πελάτη.
Η επιχείρηση πρέπει να ελέγχει ότι όλα τα προσφερόμενα είδη «αλά-κάρτ» αναγράφονται με τις αντίστοιχες τιμές τους, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α., και ότι οι ειδικές ενδείξεις του άρθρου 71 αναγράφονται όταν απαιτούνται.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις ελάχιστης κατανάλωσης, self service, πακέτου εκτός καταστήματος, table d’ hote ή menu και κουβέρ, καθώς για τις ειδικές αυτές περιπτώσεις προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 500 ευρώ ανά είδος σε περίπτωση παράβασης.
Τελική Επισήμανση
Η Υ.Α. 91354/2017, με τίτλο «Κωδικοποίηση Κανόνων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών», καθορίζει με σαφήνεια τις υποχρεώσεις των καταστημάτων μαζικής εστίασης και αναψυχής ως προς τους τιμοκαταλόγους.
Η ύπαρξη ικανού αριθμού τιμοκαταλόγων, η σύνταξη στην ελληνική γλώσσα, η διάθεση στον πελάτη πριν από την παραγγελία, η αναγραφή όλων των προσφερόμενων ειδών με τιμές που περιλαμβάνουν Φ.Π.Α. και η τήρηση των ειδικών ενδείξεων αποτελούν βασικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.
Η μη τήρηση των υποχρεώσεων αυτών μπορεί να επιφέρει διοικητικά πρόστιμα, σύμφωνα με τα άρθρα 70, 71 και 72 των Κανόνων ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.
Πηγές: Υ.Α. 91354/2017, «Κωδικοποίηση Κανόνων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών» (Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.), άρθρα 69, 70, 71 και 72.
