Στη σύλληψη 62 υπόπτων και σε περισσότερες από 300 έρευνες σε οκτώ χώρες οδήγησε η επιχείρηση «Hermes» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), για φερόμενη απάτη ΦΠΑ τύπου «καρουζέλ» στο εμπόριο κινητών τηλεφώνων και ηλεκτρονικών συσκευών. Σύμφωνα με την Εισαγγελία, η εκτιμώμενη ζημία από απώλειες ΦΠΑ ανέρχεται σε τουλάχιστον 410 εκατ. ευρώ για κράτη μέλη της ΕΕ. Η έρευνα επικεντρώνεται σε δύο φερόμενες εγκληματικές οργανώσεις, οι οποίες εξετάζονται για τη λειτουργία χωριστών αλλά συνεργαζόμενων δικτύων απάτης.
Έρευνες σε οκτώ χώρες και συλλήψεις σε τρεις
Οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν στις 7 Οκτωβρίου 2026 στην Αυστρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Μάλτα, την Ολλανδία, την Πορτογαλία και την Ισπανία. Αφορούσαν κατοικίες υπόπτων και γραφεία εταιρειών που συνδέονται, κατά την EPPO, με τις υπό διερεύνηση οργανώσεις, καθώς και χώρους φορολογικών συμβούλων, δικηγόρων και μεταφορικών επιχειρήσεων. Από τους 62 υπόπτους, οι 39 συνελήφθησαν στην Πορτογαλία, οι 20 στην Ισπανία και οι τρεις στην Ιταλία.
Πώς φέρεται να λειτουργούσε η απάτη ΦΠΑ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, τα ερευνώμενα δίκτυα φέρονται να είχαν δημιουργήσει ένα σύνθετο πλέγμα ενδιάμεσων εταιρειών στην Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Αυστρία, τη Γαλλία και τη Μάλτα. Μέσω αυτών διακινούνταν, κατά την EPPO, κινητά τηλέφωνα και ηλεκτρονικές συσκευές, με σκοπό την καταστρατήγηση των κανόνων ΦΠΑ στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Στην αλυσίδα φέρονται να συμμετείχαν επιχειρήσεις που εξαφανίζονταν χωρίς να εκπληρώσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, γνωστές ως «εξαφανισμένοι έμποροι» ή missing traders. Άλλες εταιρείες της ίδιας αλυσίδας ζητούσαν στη συνέχεια επιστροφές ΦΠΑ από τις εθνικές φορολογικές αρχές.
Τα δύο δίκτυα φέρονται να χρησιμοποιούσαν το ένα τις εταιρείες, τις επιχειρηματικές υποδομές και τα διαθέσιμα εμπορεύματα του άλλου. Κατά την EPPO, συνεργάζονταν επίσης στη μεταφορά και διαχείριση των εμπορευμάτων, ενώ διοχέτευαν έσοδα μέσω εταιρειών του άλλου δικτύου στο πλαίσιο δραστηριοτήτων νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές ενέργειες. Για τον συντονισμό τους φέρονται να χρησιμοποιούσαν κρυπτογραφημένες επικοινωνίες.
Εντολές κατάσχεσης έως 310 εκατ. ευρώ
Στο πλαίσιο της επιχείρησης, οι αρχές εκτέλεσαν εντολές κατάσχεσης έως 310 εκατ. ευρώ. Δεσμεύθηκαν τραπεζικοί λογαριασμοί και εταιρικές συμμετοχές, ενώ κατασχέθηκαν ακίνητα και οχήματα, μεταξύ των οποίων πολυτελή αυτοκίνητα. Η EPPO αναφέρει επίσης την κατάσχεση μετρητών και χρυσών νομισμάτων αξίας έως 9 εκατ. ευρώ. Το ύψος των εντολών κατάσχεσης διακρίνεται από την εκτιμώμενη φορολογική ζημία και δεν παρουσιάζεται ως ποσό χρημάτων που έχει ήδη ανακτηθεί.
Οι συνδέσεις με τις υποθέσεις «Admiral» και «Moby Dick»
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αναφέρει ότι τα ερευνώμενα δίκτυα χρησιμοποιούσαν παρόμοια μέθοδο δράσης και, εν μέρει, τα ίδια πρόσωπα με εκείνα που είχαν ερευνηθεί στις υποθέσεις «Admiral» και «Moby Dick». Κατά την EPPO, οι δύο ομάδες είχαν προηγουμένως δραστηριοποιηθεί σε άλλες χώρες και μετέφεραν τη δράση τους, προκειμένου να συνεχίσουν χωρίς να εντοπιστούν. Οι συνδέσεις αυτές εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας «Hermes» και δεν συνιστούν δικαστική κρίση για την ενοχή των υπόπτων στη συγκεκριμένη υπόθεση.
Ένας από τους υπόπτους περιγράφεται από την EPPO ως πρώην επικεφαλής δικτύου απάτης ΦΠΑ που έπληξε τη Σουηδία την περίοδο 2019–2023. Μετά την έρευνα των σουηδικών αρχών και την πτώχευση των εταιρειών, φέρεται να μετέβη στην Πορτογαλία για να οργανώσει αντίστοιχο σχήμα μεγάλης κλίμακας, δημιουργώντας εταιρείες μέσω συγγενών και προσώπων εμπιστοσύνης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εισαγγελίας, ο συγκεκριμένος κλάδος φέρεται να παρείχε και υπηρεσίες νομιμοποίησης εσόδων σε άλλες εγκληματικές ομάδες.
Η συνεργασία των αρχών και το τεκμήριο αθωότητας
Στην έρευνα συμμετείχαν τα γραφεία της EPPO στη Μαδρίτη, το Πόρτο, το Μιλάνο, το Παλέρμο, το Παρίσι, το Γκρατς, τη Βαλέτα, το Βουκουρέστι, το Ρότερνταμ, τη Φρανκφούρτη και το Βίλνιους. Η επιχείρηση υποστηρίχθηκε από την Europol και τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι η ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή της ΕΕ, αρμόδια για τη διερεύνηση, την ποινική δίωξη και την παραπομπή ενώπιον της δικαιοσύνης εγκλημάτων κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα τεκμαίρονται αθώα μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή τους από τα αρμόδια δικαστήρια.
