Σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο των φορολογικών μέτρων που παρουσιάστηκαν για τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την εξαγγελία, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος θα γίνει σταδιακά, με διαφορετικό χρονοδιάγραμμα για την Αττική και για την υπόλοιπη χώρα, όπως αναλύεται στην αμέσως επόμενη ενότητα.
Μέχρι να ψηφιστούν και να εξειδικευθούν οι σχετικές διατάξεις, το ισχύον καθεστώς παραμένει αυτό που προβλέπει το άρθρο 31 του ν. 3986/2011: το τέλος επιτηδεύματος έχει ήδη καταργηθεί για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, εξακολουθεί όμως να επιβάλλεται σε νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, όπως Ο.Ε., Ε.Ε., Ι.Κ.Ε., Ε.Π.Ε. και Α.Ε., εφόσον δεν συντρέχει ειδική εξαίρεση. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται τόσο η εξαγγελία της ΔΕΘ όσο και το σύνολο του ισχύοντος καθεστώτος, ώστε κάθε επιχείρηση να γνωρίζει με ακρίβεια τι πληρώνει σήμερα και τι αλλάζει στο εγγύς μέλλον.
Τι Ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ για το Τέλος Επιτηδεύματος στην Αττική
Για τις επιχειρήσεις της Περιφέρειας Αττικής, η εξαγγελία προβλέπει σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος σε δύο στάδια: από το 2028 προβλέπεται μείωση του τέλους κατά 50%, ενώ από το 2029 πλήρης κατάργησή του. Η ακριβής εφαρμογή, το πεδίο των δικαιούχων και η αντιμετώπιση των υποκαταστημάτων θα προκύψουν από το τελικό νομοθετικό κείμενο, ενώ μέχρι να ψηφιστεί η σχετική διάταξη, το ισχύον καθεστώς παραμένει αμετάβλητο και τα νομικά πρόσωπα εξακολουθούν να επιβαρύνονται με τέλος επιτηδεύματος, εφόσον δεν υπάγονται σε ειδική εξαίρεση.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται το χρονοδιάγραμμα της σταδιακής κατάργησης για τις επιχειρήσεις της Αττικής.
| Έτος | Τι Ανακοινώθηκε για την Αττική |
|---|---|
| 2028 | Μείωση του τέλους επιτηδεύματος κατά 50% |
| 2029 | Πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος |
Τι Ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ για το Τέλος Επιτηδεύματος στην Υπόλοιπη Ελλάδα
Από το 2027 καταργείται το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα με έδρα ή υποκαταστήματα εκτός της Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.
| Έτος | Τι Ανακοινώθηκε για την Υπόλοιπη Ελλάδα |
|---|---|
| 2027 | Πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για νομικά πρόσωπα με έδρα ή υποκαταστήματα εκτός Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων |
Τι Ισχύει Σήμερα για το Τέλος Επιτηδεύματος
Με βάση το ισχύον άρθρο 31 του ν. 3986/2011, το τέλος επιτηδεύματος επιβάλλεται στα νομικά πρόσωπα και στις νομικές οντότητες. Η διάταξη δεν επιβάλλει πλέον τέλος επιτηδεύματος στα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα.
Αυτό σημαίνει ότι η ατομική επιχείρηση και ο ελεύθερος επαγγελματίας δεν αντιμετωπίζονται πλέον με τον ίδιο τρόπο με τις εταιρείες ως προς το τέλος επιτηδεύματος. Οι εταιρικές μορφές, όπως Ο.Ε., Ε.Ε., Ι.Κ.Ε., Ε.Π.Ε. και Α.Ε., εξακολουθούν να εξετάζονται με βάση τα ποσά που προβλέπει η ισχύουσα διάταξη, εκτός αν υπάγονται σε ειδική απαλλαγή.
Ποσά Τέλους Επιτηδεύματος για Νομικά Πρόσωπα
Για τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα, το ποσό του τέλους επιτηδεύματος διαφοροποιείται ανάλογα με τον πληθυσμό της περιοχής όπου βρίσκεται η έδρα και την ύπαρξη υποκαταστημάτων.
| Κατηγορία | Ποσό Τέλους Επιτηδεύματος |
|---|---|
| Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα με έδρα σε πόλεις άνω των 200.000 κατοίκων | 1.000 ευρώ ετησίως |
| Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα με έδρα σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά έως 200.000 κατοίκους | 800 ευρώ ετησίως |
| Κάθε υποκατάστημα νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας κερδοσκοπικού χαρακτήρα | 600 ευρώ ετησίως |
Τι Ισχύει για Ατομική Επιχείρηση, Ο.Ε., Ε.Ε. και Ι.Κ.Ε.
Η επιβάρυνση δεν είναι ίδια για όλες τις μορφές επιχειρήσεων. Η βασική διάκριση είναι αν η δραστηριότητα ασκείται από φυσικό πρόσωπο ή από νομικό πρόσωπο και νομική οντότητα.
| Μορφή Επιχείρησης | Τι Ισχύει Σήμερα για το Τέλος Επιτηδεύματος |
|---|---|
| Ατομική επιχείρηση / ελεύθερος επαγγελματίας | Δεν καταβάλλει τέλος επιτηδεύματος ως φυσικό πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα |
| Ομόρρυθμη Εταιρεία (Ο.Ε.) | Καταβάλλει τέλος επιτηδεύματος ως νομική οντότητα, 1.000 ευρώ ετησίως με έδρα σε πόλη άνω των 200.000 κατοίκων ή 800 ευρώ ετησίως με έδρα σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά έως 200.000 κατοίκους, εκτός αν συντρέχει ειδική απαλλαγή |
| Ετερόρρυθμη Εταιρεία (Ε.Ε.) | Καταβάλλει τέλος επιτηδεύματος ως νομική οντότητα, 1.000 ευρώ ετησίως με έδρα σε πόλη άνω των 200.000 κατοίκων ή 800 ευρώ ετησίως με έδρα σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά έως 200.000 κατοίκους, εκτός αν υπάγεται σε προβλεπόμενη εξαίρεση |
| Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.) | Καταβάλλει τέλος επιτηδεύματος ως νομικό πρόσωπο, 1.000 ευρώ ετησίως αν η έδρα βρίσκεται σε πόλη άνω των 200.000 κατοίκων, ή 800 ευρώ ετησίως αν η έδρα βρίσκεται σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά έως 200.000 κατοίκους |
| Ε.Π.Ε. και Α.Ε. | Καταβάλλουν τέλος επιτηδεύματος ως νομικά πρόσωπα, 1.000 ευρώ ετησίως με έδρα σε πόλη άνω των 200.000 κατοίκων ή 800 ευρώ ετησίως με έδρα σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά έως 200.000 κατοίκους, με τα ίδια ποσά που ισχύουν για τις λοιπές κερδοσκοπικές εταιρείες |
| Υποκατάστημα, ανεξαρτήτως νομικής μορφής | Επιβαρύνεται με πρόσθετο τέλος επιτηδεύματος 600 ευρώ ετησίως για κάθε υποκατάστημα, πέραν του τέλους που αναλογεί στην έδρα |
Τι Ισχύει για Αστικές Μη Κερδοσκοπικές Εταιρείες
Για τις αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες προβλέπονται χαμηλότερα ποσά τέλους επιτηδεύματος σε σχέση με τα κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα.
| Κατηγορία Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας | Ποσό Τέλους Επιτηδεύματος |
|---|---|
| Έδρα σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά έως 200.000 κατοίκων | 400 ευρώ ετησίως |
| Έδρα σε πόλεις άνω των 200.000 κατοίκων | 500 ευρώ ετησίως |
| Κάθε υποκατάστημα αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας | 300 ευρώ ετησίως |
Πότε Δεν Υπάρχει Υποχρέωση Καταβολής
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ειδικές εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής τέλους επιτηδεύματος. Οι εξαιρέσεις αυτές πρέπει να ελέγχονται ανά περίπτωση, καθώς εξαρτώνται από τη μορφή, την κατάσταση και τη δραστηριότητα του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας.
Ενδεικτικά, δεν υποχρεούνται στην καταβολή τέλους επιτηδεύματος οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, οι σχολικοί συνεταιρισμοί, καθώς και φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας με συγκεκριμένες μορφές. Επίσης, δεν υποχρεούνται νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες που βρίσκονται σε εκκαθάριση, πτώχευση ή αδράνεια.
Εκτός πεδίου εφαρμογής βρίσκονται επίσης τα σωματεία και οι σύλλογοι καθαρά μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εφόσον δεν ασκούν επιχειρηματική ή εμπορική δραστηριότητα. Το τέλος επιτηδεύματος αφορά την άσκηση επιτηδεύματος με κερδοσκοπικό ή εμπορικό χαρακτήρα, οπότε ένα σωματείο που περιορίζεται στους καταστατικούς, μη κερδοσκοπικούς σκοπούς του δεν εμπίπτει καν στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης.
Εξαίρεση προβλέπεται και για νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες που ασκούν τη δραστηριότητά τους σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους, εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους.
Εξαίρεση λόγω Αύξησης Θέσεων Εργασίας
Το άρθρο 31 προβλέπει επίσης εξαίρεση για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες που αυξάνουν κατά τουλάχιστον τρία δωδέκατα τον μέσο αριθμό εργαζομένων με σχέση εργασίας πλήρους απασχόλησης μέσα σε ένα έτος, σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η εξαίρεση αυτή χορηγείται υπό την προϋπόθεση ότι τα ακαθάριστα έσοδα του φορολογικού έτους για το οποίο ζητείται δεν υπερβαίνουν τα 2 εκατομμύρια ευρώ. Δεν αρκεί επομένως μόνο η αύξηση προσωπικού· πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Τι Θεωρείται Υποκατάστημα για το Τέλος Επιτηδεύματος
Ως υποκατάστημα θεωρείται κάθε επαγγελματική εγκατάσταση του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας στην Ελλάδα, εκτός της έδρας της επιχείρησης, στην οποία ασκείται παραγωγική ή συναλλακτική δραστηριότητα.
Στο ισχύον πλαίσιο περιλαμβάνεται και ακίνητο που μισθώνεται ή υπεκμισθώνεται για βραχυχρόνια μίσθωση, κατά την έννοια του άρθρου 111 του ν. 4446/2016. Αντίθετα, δεν θεωρούνται υποκαταστήματα για την επιβολή του τέλους ορισμένοι προσωρινοί εκθεσιακοί χώροι, πρόσκαιρες επαγγελματικές εγκαταστάσεις έως 30 ημέρες και ειδικές κατηγορίες εγκαταστάσεων που προβλέπονται στη διάταξη.
Πότε Βεβαιώνεται και Πώς Καταβάλλεται
Το τέλος επιτηδεύματος βεβαιώνεται με τη φορολογική δήλωση και η καταβολή του ακολουθεί τις δόσεις καταβολής του φόρου εισοδήματος, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Για τον οικονομικό προγραμματισμό μιας εταιρείας, το τέλος επιτηδεύματος πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μαζί με τον φόρο εισοδήματος, την προκαταβολή φόρου, τυχόν παρακρατούμενους φόρους και τις λοιπές φορολογικές υποχρεώσεις της επιχείρησης.
Εκπίπτει το Τέλος Επιτηδεύματος από τα Έσοδα;
Το τέλος επιτηδεύματος δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα των νομικών προσώπων και των νομικών οντοτήτων του άρθρου 45 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Η διευκρίνιση αυτή έχει πρακτική σημασία, καθώς το τέλος δεν λειτουργεί ως εκπιπτόμενη επιχειρηματική δαπάνη για τον προσδιορισμό του φορολογητέου αποτελέσματος.
Πώς Συνδέεται με την Επιλογή Νομικής Μορφής
Το τέλος επιτηδεύματος είναι ένας από τους παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμώνται όταν κάποιος επιλέγει αν θα δραστηριοποιηθεί ως ατομική επιχείρηση ή μέσω εταιρικής μορφής, όπως Ο.Ε., Ε.Ε. ή Ι.Κ.Ε.
Η επιλογή νομικής μορφής δεν πρέπει ωστόσο να βασίζεται μόνο στο τέλος επιτηδεύματος. Πρέπει να συνεκτιμώνται η προσωπική ευθύνη, ο τρόπος φορολόγησης, οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις, το λογιστικό κόστος, η δυνατότητα ανάπτυξης και οι ανάγκες της δραστηριότητας. Για συνολική σύγκριση, διατίθεται αναλυτικός οδηγός για την επιλογή νομικής μορφής επιχείρησης, ατομική, Ο.Ε., Ε.Ε. ή Ι.Κ.Ε..
Τα Υπόλοιπα Μέτρα της ΔΕΘ για Επιχειρήσεις
Η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για νομικά πρόσωπα αποτελεί ένα από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ για επιχειρήσεις και επαγγελματίες. Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκαν παρεμβάσεις για την προκαταβολή φόρου, το τεκμαρτό εισόδημα ελεύθερων επαγγελματιών και τη φορολογία νομικών προσώπων.
Για τη συνολική εικόνα των εξαγγελιών, διατίθεται ο αναλυτικός οδηγός για τα μέτρα ΔΕΘ 2026 και τις εξαγγελίες για φόρους, μισθούς και συντάξεις.
Τι Πρέπει να Προσέξουν οι Επιχειρήσεις
Μέχρι να ψηφιστεί η νέα διάταξη, οι επιχειρήσεις πρέπει να διαχωρίζουν την εξαγγελία από το ισχύον καθεστώς. Σήμερα, οι ατομικές επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν καταβάλλουν τέλος επιτηδεύματος, ενώ τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες εξακολουθούν να επιβαρύνονται, εφόσον δεν υπάγονται σε ειδική εξαίρεση.
Οι εταιρείες πρέπει να παρακολουθήσουν την τελική νομοθετική διατύπωση, ιδίως ως προς το έτος εφαρμογής, τη γεωγραφική διάκριση, την αντιμετώπιση των υποκαταστημάτων και τις ενδεχόμενες μεταβατικές διατάξεις.
